‘Ik zou niets liever willen’, zei Klimaatminister Sophie Hermans deze week in de Kamer. Het betreft blijkbaar een diepgevoelde wens. Niet: ik wil. Niet: ik wil graag. Zelfs niet: ik wil niets liever. Nee: ik zou niets liever willen. Dat ‘zou’ doet het hem. Als er toch eens een universum zou bestaan waarin ik, Sophie Hermans, toch zou kunnen krijgen wat ik het allerliefste wil! We zouden haar, anders gezegd, niet gelukkiger kunnen maken.
Dan doen we dat toch? Het is bijna Kerst.
Wat Hermans zo gelukkig zou maken, is als ze de NAM, een samenwerking tussen olie- en gasbedrijven Shell en ExxonMobil, een vergunning zou kunnen weigeren om naar gas te boren onder de Waddenzee. Beschouw het als geregeld!
Haar wens is goed te begrijpen. De Waddenzee is een indrukwekkend natuurgebied. Lustoord voor vogels. Unesco Werelderfgoed. Bovendien: een Natura 2000-gebied. Het belangrijkste kenmerk ervan is dat de boel grotendeels droogvalt bij eb, en weer overstroomt bij vloed.
Als je onder deze parel in de Nederlandse kroon opnieuw naar gas gaat boren, draagt dat bij aan het dalen van de bodem, zegt het Staatstoezicht op de Mijnen. En door bodemdaling verandert het getijdegebied na verloop van tijd in een ondiepe zee, ook al omdat de zeespiegel stijgt als gevolg van klimaatverandering. Weg Natura 2000-gebied.
Dus: geen vergunning afgeven, en klaar is Kees. Dan is Hermans blij (héél blij) en de rest van de inwoners van Nederland trouwens ook. En alle Europeanen, want in Europa is afgesproken dat in zulke belangrijke natuurgebieden als de Waddenzee geen activiteiten mogen plaatsvinden tenzij vooraf vaststaat dat het gebied er geen schade van ondervindt. Wat nu dus niet het geval is.
Nee, nee, nee zei Hermans in de Kamer. Het kan niet! Ik kan de NAM het boren niet weigeren. De reden is juridisch. Natuurvergunning. Adviezen. TNO. Mijnraad. Oude Mijnwet, nieuwe Mijnwet. Bladiebla. ‘Ik zit gevangen’, riep de minister uit. En zolang ze in de mentale gevangenis zit, kan ze de vergunning niet weigeren.
Dus we moeten haar bevrijden. Dat kan met een toverwoord en dat is ‘schadevergoeding’. De NAM heeft al een natuurvergunning om in de Waddenzee naar gas te boren, verstrekt door de voorganger van Hermans. Die vergunning is geld waard. Betaal de NAM de waarde van de vergunning, en de klus is geklaard.
Hermans hoeft niet met twee sportassen euro’s en dollars af te reizen naar Assen om de deal te bezegelen. Het hoeft niet contant, want er valt nog van alles te bespreken met de NAM. Inzake Groningen bijvoorbeeld. Andere gasvelden zijn ook een interessant onderwerp van gesprek, gasvelden die niet direct onder een iconisch natuurgebied liggen. Gas hebben we nog wel een tijdje nodig in de energiehuishouding, dus dat is het punt nu even niet.
Hermans zei dat haar enige kans op geluk eruit bestond dat de NAM de vergunningsaanvraag vrijwillig zou intrekken. Vrijwillig? Natuurlijk. Maar als je iets heel graag wilt, moet je ook bereid zijn de prijs ervoor te betalen. In euro’s, in vergunningen, of in welke andere valuta ook. En als die prijs is overeengekomen, zal de NAM geheel vrijwillig afzien van het boren naar gas onder de Waddenzee.
Dus? Er is maar één persoon die Hermans gelukkig kan maken en dat is Hermans zelf. Dit klinkt als een zelfhulpboek. Het zij zo.
Frank Kalshoven is econoom en publicist. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant. Reageren? E-mail: frank@frankkalshoven.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns