Donderdag is Sandra Palmen beëdigd als nieuwe staatssecretaris van Financiën. Zij sloeg in een vroeg stadium alarm over misstanden bij de afdeling toeslagen. Nu is het aan haar om slachtoffers van het toeslagenschandaal te helpen. Daar liggen flinke uitdagingen.
"In het huidige tempo zijn we nog honderd jaar bezig voordat alles is afgerond", zei Palmens voorganger Nora Achahbar onlangs in de Volkskrant. Zonder ingrijpen komt volgens haar de deadline van eind 2027 in gevaar. Dan moeten alle slachtoffers geholpen zijn.
De uitdagingen worden ook zo ervaren door oudercommissie KOT. Dat is de formele adviescommissie voor de staatssecretaris van Financiën, bestaande uit gedupeerde ouders.
Ouders kunnen vrij snel 30.000 euro terugkrijgen van de overheid. Een grote meerderheid heeft dit bedrag inmiddels gekregen. Maar sommige ouders zijn meer kwijtgeraakt. Zij kunnen langs veel verschillende loketten voor hulp, vaak met lange wachtrijen.
Het ministerie van Financiën heeft inmiddels drie verschillende routes voor ouders opgetuigd: de Commissie Werkelijke Schade (CWS), het VSO-traject en een digitaal loket. De overheid vraagt om bewijsstukken, bijvoorbeeld salarisstroken, nota's van medische kosten en brieven van incassobureaus.
Onafhankelijk van het ministerie werkt de Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH) van prinses Laurentien. Daar kunnen ouders hun verhaal laten opschrijven, waarna een letselschade-expert de hoogte van een schadevergoeding bepaalt.
"Wij vinden SGH de een heel goede route", zegt voorzitter Tof Thissen van oudercommissie KOT. De werkwijze van SGH gaat meer over vertrouwen, terwijl er bij het ministerie veel meer nadruk ligt op bewijsstukken. "Wie heeft er nou nog bonnetjes van zestien jaar geleden?"
Het is volgens Thissen de vraag of SGH genoeg kan opschalen zodat ouders sneller geholpen worden. "Misschien kan het ministerie wat mensen uitlenen."
Ook bij het ministerie ligt het personeel niet voor het oprapen. Dat blijkt uit het recente nieuws over mogelijke schijnzelfstandigen, die mogen blijven werken aan de hersteloperatie. "Als alle zzp'ers in januari uit het team zouden worden gezet, zou de hersteloperatie vertraging kunnen oplopen", zei een woordvoerder eerder tegen NU.nl. Daarmee riskeert het ministerie een boete.
Misschien is dat het waard, want er liggen nog duizenden bezwaren te wachten om behandeld te worden. Volgens de laatste cijfers zijn er nog 8.300 onbehandelde bezwaren. Er zijn 4.200 bezwaren weggewerkt.
"De situatie in de hersteloperatie is zo hopeloos dat we er eigenlijk geen woorden meer voor hebben", schreef oudercommissie KOT in november naar de Tweede Kamer. De ouders vinden dat ook in dit proces de overheid niet goed ziet wat slachtoffers nodig hebben.
"De organisatie die de fouten heeft gemaakt, moet ze ook oplossen", zegt Thissen. Daar ligt volgens hem een deel van het probleem. "Ambtenaren van de Belastingdienst zijn gewend om hun keuzes uit te moeten leggen, ook aan de samenleving. Iemand veel geld teruggeven strookt daar niet altijd mee."
Ook is er discussie over de rol van gemeenten, die hulp moeten bieden aan gedupeerden. De afspraak is dat er gemeenten helpen bij zaken als schulden, re-integratie, relatieproblemen en huisvesting. Daar zit een maximale duur aan.
"De ondersteuning door gemeenten mag niet worden afgebouwd zolang nog zo veel ouders wachten op herstel", zegt Thissen. Bovendien sluit de termijn niet altijd aan bij behoeftes van ouders. Sommigen komen er bijvoorbeeld pas na jaren aan toe om iets te doen aan een verwaarloosd gebit of psychische problemen. Dan zou de deur van de gemeente nog steeds open moeten staan.
Een spoedcommissie, de commissie-Van Dam, onderzoekt momenteel in opdracht van het ministerie hoe ouders sneller financiële hulp kunnen krijgen en hun leven weer op de rit kunnen krijgen. In januari komt deze club met een advies.
Source: Nu.nl economisch