‘Hoe staan we er anno 2024 voor wat betreft de universele rechten van de mens?’, vraagt een opgewekte Amber Kortzorg aan het begin van de thema-uitzending De Avond van de Mensenrechten (NPO2).
Nou, niet best, kun je eigenlijk al op voorhand constateren. Misschien dat we met de val van de Syrische president Bashar al-Assad nog een paar smetjes op ons mensenrechtenblazoen kunnen voorkomen, maar voor het totaalbeeld zal het niet veel uitmaken.
Want tel maar op: oorlogen overal, een regelrechte genocide in Gaza en in landen waar geen wapengekletter klinkt, doen radicaal-rechtse politici hun uiterste best om tweederangsburgers te creëren.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
Reden genoeg dus om pessimistisch te zijn, maar dat weerhield BNNVara er niet van om (in samenwerking met Amnesty International) aan de vooravond van de Dag van de Mensenrechten (10 december) een programma te wijden aan deze essentiële kwestie.
Dat leverde een klein uurtje aan tv op met genoeg sombere zaken, maar ook lichte en hoopvolle momenten. Illustratief voor dat laatste was de ontmoeting die Kortzorg had met de Russische kunstenares Aleksandra Skochilenko, die vorig jaar in Rusland tot 7 jaar gevangenisstraf werd veroordeeld vanwege haar protest tegen de Russische agressie in Oekraïne.
Eerder dit jaar werd Skochilenko bij een gevangenenruil tussen Rusland en Amerika en andere landen vrijgelaten. ‘Bang’ was ze vaak genoeg tijdens haar gevangenschap in Rusland, vertelt ze aan Kortzorg. Soms vreesde ze geëxecuteerd te worden. Maar dat is nooit een reden voor haar geweest om te zwijgen, ook nu nog. ‘Als kunstenaar mag je niet stil zijn, je moet je uitspreken.’
Zich uitspreken als kunstenaar doet ook de activistische zangeres Sophie Straat, een van de bekendere gezichten van een generatie twintigers en begin-dertigers die zich woedend maakt over de wereldwijde teloorgang van mensenrechten. ‘Hoe ik met dat moedeloze gevoel omga, is dat ik dan naar demonstraties ga. De oorlog zal er niet door stoppen, maar mensen in Gaza kunnen zien dat ze gezien worden.’
Gaza (waar een genocide plaatsvindt, terwijl we met z’n allen nog zo goed hadden afgesproken dat we nooit meer genocides zouden tolereren) vormt het sluitstuk van de avond en is in handen van presentator Sahil Amar Aissa. De presentator heeft een kort videogesprek op de telefoon met twee bevriende Gazaanse mediamakers.
Simpele basisbehoeften als water en voedsel bij elkaar verzamelen is risicovol, vertellen de twee jongemannen. Er kan elk moment een Israëlische bom op je hoofd vallen.
Amar Aissa drukt de videoverbinding verslagen weg. ‘Dit zijn gewoon mensen zoals jij, die gewoon hetzelfde verdienen zoals jij en ik. Zou je denken.’
Ja, zou je denken. Maar dit zijn Gazanen. Over hun mensenrechten heeft een bepaald deel van de wereld niet al te beste ideeën.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns