Het internet staat er vol met AI-programma's die op basis van een regeltje tekst een compleet liedje afleveren. Maar soms lijken de uitkomsten wel erg veel op bestaand werk. Stichting BREIN roept deze week een van die diensten ter verantwoording.
Iedereen die ooit Nederlandstalige muziek heeft laten maken door een app als Udio of Suno, heeft het gemerkt: soms klinken de stemmen wel heel erg als BLØF, Herman van Veen of Suzan & Freek. Is dat puur toeval of testen de diensten met auteursrechtelijk beschermd materiaal? Dat probeert Stichting BREIN uit te zoeken.
De stichting stuurt daarom een brief naar een van de AI-muziekdiensten voor tekst en uitleg. "BREIN is niet tegen kunstmatige intelligentie en de toepassing van AI", zegt directeur Bastiaan van Ramshorst tegen NU.nl. "Het gaat erom dat artiesten en producenten zelf mogen bepalen of er op basis van hun muziek mag worden getraind."
Het is nu vaak onduidelijk waar deze muziekdiensten hun data vandaan halen. Op basis van allerlei data trainen de bedrijven hun modellen, die de informatie vervolgens gebruiken om nieuwe liedjes te maken. De vraag is nu of de data netjes volgens de wet zijn verzameld, of dat inbreuk op rechten wordt gemaakt.
Rechthebbenden bepalen zelf of met hun muziek getraind mag worden en zo ja, tegen welke vergoeding. "Het is niet aan big tech om deze beslissing te maken voor artiesten en producenten", zegt Van Ramshorst.
Stichting BREIN kan niet zeggen bij welke AI-muziektool de sommatie op de deurmat valt. De organisatie probeert er eerst met een schikking uit te komen. Lukt dat niet, dan volgt een dagvaarding. Mocht de rechtszaak er komen, dan zal een uitspraak nog zeker een jaar op zich laten wachten.
In oktober ondertekenden duizenden mensen met een creatief beroep een brief om aandacht te vragen voor het onrechtmatig trainen van bestaand en beschermd werk voor AI-tools. Onder anderen Radiohead-zanger Thom Yorke, actrice Julianne Moore, ABBA-componist Björn Ulvaeus en componist Max Richter sloegen alarm.
De brief werd samengesteld door componist Ed Newton-Rex, voormalig topman van Stability AI. Hij nam er vorig jaar ontslag vanwege onrechtmatige inzet van trainingsdata. "Als AI-bedrijven het hebben over trainen met data, ontmenselijken ze het", zegt hij. "We praten over het werk van mensen, hun schrift, hun kunst en hun muziek."
Dat AI-muziek een plek in de hitlijsten kan veroveren, bewees het liedje Zo Zomer van de mysterieuze zanger John de Koning dit jaar, dat je hieronder kan luisteren. Het nummer, waarschijnlijk gemaakt met Udio, haalde de hitlijsten van radiozender Sterren NL. Als dat vaker gebeurt, gaat dat ten koste van muziek van menselijke muziekmakers.
In de Verenigde Staten leidde het illegaal trainen met muziek al tot rechtszaken tegen Suno en Udio. De eerstgenoemde zegt dat diens muziekgenerator is getraind met muziek die op het open internet staat. Het gaat dan in totaal om tientallen miljoenen opnames. Al blijft het onduidelijk om welke opnames het precies gaat en waar ze vandaan komen.
BREIN probeert daar nu ook achter te komen. Van Ramshorst laat weten dat de AI-tools bijvoorbeeld niet zomaar mogen trainen met muziek van andere diensten. "Als het gekopieerd blijkt te zijn van Spotify, is er in strijd gehandeld met de voorwaarden van Spotify", zegt hij. "En het doorbreken van de technische beschermingsmaatregelen van YouTube is ook onrechtmatig."
Sommige artiesten hebben er overigens geen problemen mee, maar bepalen wel op welke manier hun muziek mag worden gebruikt. Zo stelt Grimes een AI-kloon van haar stem beschikbaar, maar wel onder bepaalde voorwaarden en ze wil de helft van de opbrengsten ontvangen.
Source: Nu.nl economisch