Hoewel Lewis Hamilton voor één jaar – met een optie op een tweede jaar - heeft getekend bij Ferrari, had het er afgelopen weekend alle schijn van dat de zevenvoudig wereldkampioen er helemaal klaar mee was. Niet alleen met Mercedes en de wankelmoedige W15, maar met de hele Formule 1. De vraag is of de Engelsman die in januari 40 jaar wordt, nog wel het heilige vuur heeft om volgend jaar bij de Scuderia wel weer impact te maken.
De vraag raakt aan het aloude thema van de topsporter op leeftijd die op een goed moment moet bepalen wanneer het mooi is geweest en wanneer zijn of haar carrière waardig te beëindigen. De Formule 1 kent een aantal voorgangers van Hamilton die op bijzondere wijze afscheid namen.
Het is oktober 1958 en op een galadiner in Buenos Aires zijn honderden hoogwaardigheidsbekleders bijeengekomen om Juan Manuel Fangio te eren. In plaats van een groots feest ter ere van de dan al 47-jarige Fangio, wordt het een avond die de boeken ingaat als het definitieve afscheid van El Maestro. Hij kondigt er namelijk zijn onmiddellijke pensioen aan met de woorden: "Kampioenen, acteurs en dictators zouden altijd met pensioen moeten gaan als ze aan de top staan."
De grote Fangio, op de foto in een Maserati 250F in gevecht met Moss in de Vanwall, stopte met autoracen na zijn vierde plaats in de Franse GP van 1958.
Foto door: Motorsport Images
De aankondiging komt niet helemaal als een schok. Enkele maanden eerder heeft Fangio in Frankrijk zijn laatste F1-race gereden. Hij doet dat in de 'Piccolo' 250F van Maserati, een lichtere en kortere uitvoering van de auto waarmee hij in 1957 zijn vijfde wereldtitel verovert. Fangio rijdt op Reims-Gueux de halve race met een kapotte koppeling en ligt tegen het einde meer dan een ronde achter op leider en winnaar Mike Hawthorn. Uit respect besluit die vlak voor de finish van zijn gas te gaan en Fangio van zijn ronde achterstand te ontdoen. De Argentijn parkeert zijn auto in de pitstraat en zegt tegen zijn monteur: "Het is afgelopen."
"Niet alleen mijn lichaam is moe, maar ook mijn geest", zegt Fangio later in een interview met Time magazine. "Het waren de spannendste jaren van mijn leven, maar de opwinding van het racen met een soepel rijdende auto en de uitdaging om aan de leiding te blijven was sleur geworden. Een constante inspanning en zorg om de mensen die mij hun auto's en geld toevertrouwden het rendement te geven dat ze verwachtten."
Het komt zelden voor dat topcoureurs openlijk praten over de gevolgen van het ouder worden en hun afscheid. Toch zijn er ook uitzonderingen. Jack Brabham drijft in 1966 tijdens de Dutch GP de spot met zijn criticasters die hem – na zijn F1-titels van 1959 en 1960 – over the hill vinden. Hij verschijnt in Zandvoort met een aangeplakte valse baard en een wandelstok. Hij wint de race en later dat jaar ook zijn derde titel. Brabham is dan al 40 jaar, maar weet van geen ophouden. In 1967 wordt hij tweede in het kampioenschap en pas in 1970 – op 44-jarige leeftijd – hangt hij zijn helm aan de wilgen. Hij verkoopt direct zijn eigen F1-team (Brabham Racing Organisation) aan zakenpartner Ron Tauranac.
Drievoudig wereldkampioen Niki Lauda neemt niet één, maar twee keer afscheid van de Formule 1. De eerste keer in 1979. Hij is dan al tweevoudig wereldkampioen (1975 en 1977) en rijdt bij Brabham. De Oostenrijker heeft weliswaar een contract voor 1980, maar ziet het van het ene op het andere moment niet meer zitten en besluit nog tijdens de vrije trainingen van de Canadese Grand Prix te vertrekken en zich te richten op zijn vliegtuigmaatschappij Lauda Air.
"Ik realiseerde me plotseling dat ik niet meer genoot van racen, dat ik meer geïnteresseerd was in andere dingen in het leven dan rondjes rijden met mijn raceauto", zegt Lauda destijds. "Ik voelde de afgelopen maanden al dat deze dag snel zou komen. Ik stapte in de auto, reed normaal weg, en plotseling dacht ik bij mezelf: 'Wat doe je daar eigenlijk, waarom rijd je hier met iedereen rondjes?' Ik zag ineens de zinloosheid van racen in." Gevraagd waarom hij in ieder geval niet de race in Canada of het seizoen had afgemaakt, zegt hij: "Het stomste zou zijn om te zeggen: 'Ik rijd tot het einde van het jaar of tot een andere race' - misschien omdat het geld belangrijk is of de statistieken. Als de beslissing komt, moet je hem nemen en voor mij kwam die tussen twee trainingen in."
Lauda kwam in 1982 uit zijn pensioen en versloeg Prost met zijn derde wereldtitel in 1984.
Foto door: Sutton Images
Brabham-teambaas Bernie Ecclestone legt Lauda geen strobreed in de weg. Sterker nog, hij maakt het puur zakelijk door te zeggen: "Prima dat je weggaat, maar laat je helm en overalls hier - ik moet een andere coureur zien te vinden voor de rest van het weekend." Lauda wordt in Canada vervangen door Ricardo Zunino, maar de Oostenrijker zorgt voor een verrassing door drie jaar later weer op te duiken in de paddock, dit keer bij McLaren waar hij teamgenoot wordt van John Watson en vanaf 1984 Alain Prost.
Geld is bij die beslissing een factor, maar later zou Lauda ook toegeven dat hij bij een bezoek aan de Oostenrijkse GP van 1981 weer de kriebels had gekregen. De comeback blijkt een succes: Lauda viert in 1984 zijn derde en laatste wereldtitel en neemt in 1985 definitief afscheid. Niet omdat hij er geen plezier meer in heeft, overigens. "Als hij [Prost] niet mijn teamgenoot was geweest in 1984 en 1985, had ik misschien nog een paar jaar geracet", zegt hij jaren later. "Maar ik realiseerde me dat de prestaties die hij leverde, vooral in de kwalificatie, te goed voor me waren en ik kon hem om de een of andere reden niet verslaan. Misschien was het de leeftijd, misschien was hij altijd al sneller dan ik, ik weet het niet."
Hamilton groeide nauw samen met Lauda tijdens de periode dat de Oostenrijker bij Mercedes reed, voor zijn dood in 2019.
Foto door: Sutton Images
Na zijn afscheid wordt Lauda in 2012 adviseur van het Mercedes F1-team. In die hoedanigheid is hij betrokken bij het (tweede) afscheid van Michael Schumacher dat jaar en een seizoen later bij de komst van Lewis Hamilton. Die laatste kampt nu dus met datzelfde dilemma dat alle oudere coureurs met zich meedragen. Doorgaan en op een zelfgekozen moment met opgeheven hoofd de sport verlaten of die beslissing laten aan het team. Hoe dan ook, dat is geen zorg meer van Mercedes dat komend weekend afscheid neemt van Hamilton, maar meer een zorg van Ferrari en Frederic Vasseur.
Source: Motorsport