Eigenlijk is het mooi gegaan, zegt de burgemeester van Winterswijk. Toen de bedreigingen tegen het openbaar bestuur zijn dorp in de Achterhoek bereikten – laten we het eens hebben over ‘verharding’ in de samenleving – was er saamhorigheid in de gemeenteraad.
Met bedreigingen weet je nooit zeker of ze serieus bedoeld zijn. Maar de fractievoorzitters in Winterswijk besloten eensgezind: als sommigen van ons zich onveilig voelen, dan nemen we maatregelen.
En dus zijn de deuren op slot in het historische raadhuis in het centrum. De gemeenteraadsvergadering is formeel nog steeds ‘openbaar’, want te volgen via internet, maar publiek is niet meer welkom in de zaal.
Over de auteur
Ana van Es is rondreizend columnist voor de Volkskrant. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten.
Witte politiehuisjes bij bedreigde bestuurders thuis voor de deur, dat is in Nederland bijna het nieuwe normaal. Een gemeenteraadsvergadering die inwoners niet meer kunnen bijwonen, waar de insprekers na hun zegje te hebben gedaan moeten vertrekken, dat is nieuw.
Dit gaf de doorslag, wijzen ze in de raadszaal van Winterswijk: hier is geen publieke tribune. Overal rondom staan stoelen voor toeschouwers, als iemand kwade bedoelingen heeft, is er geen afscheiding. Alleen al daarom nemen ze de bedreigingen serieus.
Beveiligers met oortjes in houden de wacht, ‘raar’ dat het zo moet, zegt Joyce Leeftink van de fractie Morgen Winterswijk: ‘Winterswijk is echt een dorp.’ Laten we dit niet ‘normaal’ gaan vinden, zegt de burgemeester, Joris Bengevoord.
Als dertiger werd hij in het ambt benoemd, de raadsleden zijn al even jong, veel politici onder de veertig. Loes ten Dolle, fractievoorzitter van D66, krijgt van een collega een zak wortelloof voor haar konijnen uitgereikt, ‘dat is in twee dagen op’. Een gezellige gemeenteraad dus.
Niemand wil zeggen wie de bedreigingen heeft geuit, maar we mogen er ongeveer vanuit gaan dat het ongetwijfeld iets te maken heeft met Arrisveld. Een ‘beladen dossier’, zegt wethouder Gosse Visser.
In Arrisveld, nu nog een groen pittoresk landschap, ziet het gemeentebestuur een ideale locatie voor een nieuw bedrijventerrein. Het zal misschien vijfhonderd banen opleveren en Winterswijk doen groeien.
Alleen: in Arrisveld staan tussen het groen vijf woningen. De bewoners zullen door de gemeente worden uitgekocht. Ze werden half oktober door dit nieuws overvallen, het heeft mensen ‘verschrikkelijk pijn’ gedaan, zegt de fractievoorzitter van Voor Winterswijk.
Dit staat vast: communicatie tussen de gemeente en de onfortuinlijke bewoners was er tot nu toe nauwelijks. De wethouder zegt dat hij er alles aan heeft gedaan om met hen in gesprek te komen, per brief en per telefoon, maar het wil niet lukken.
Een inspreker, Johan Houwers, suggereert ‘actie’ en ‘reactie’: als de gemeente er niet in slaagt de bewoners te spreken en zich opsluit achter een livestream in de ‘ivoren toren’ van het hermetisch vergrendelde raadhuis, ja, dan ontstaan misschien wel bedreigingen.
Ach, Johan Houwers, lachen ze ongemakkelijk als hij langs de beveiliger naar buiten is gelopen. Ons ‘orakel uit Den Haag’. Houwers, een plaatselijke makelaar, was Tweede Kamerlid voor de VVD. Toen kwam er een fraudezaak en werd hij door zijn partij geroyeerd. Maar ja, het blijft Johan uit Winterswijk.
Als buitenstaander zou je verwachten dat deze raadsvergadering draait om Arrisveld en de ruim 5 miljoen euro die het gemeentebestuur vraagt om gronden aan te kopen, ‘wie A zegt, moet ook B zeggen, we moeten door’.
Toch is het alsof deze plannen bijna te groot en complex zijn. Relatief snel worden de plannen voor Arrisveld aangenomen met een nipte meerderheid. Daarna gaat het tot na middernacht hierover: moet de Vredenseweg wel of geen 30 kilometerzone worden?
Moties worden ingediend, de ene schorsing volgt op de andere, als de soms jeugdige raadsleden erg uitwijden beweegt de burgemeester dreigend met zijn houten hamer. Dit is lokale democratie zoals het bijna nooit de krant haalt.
De raadsleden weten: inwoners die dit thuis via de livestream volgden, zijn inmiddels afgehaakt. Na de jaarwisseling hoopt de burgemeester terug te kunnen naar ‘normaal’. Je kunt je afvragen of zo’n vergadering anders zou gaan met publiek in de zaal, eerst woedend, dan gapend.
a.vanes@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns