Gaat de btw-verhoging nu wel of niet door, was donderdagmiddag rond lunchtijd de grote vraag. Andere media waren stellig: de Tweede Kamer had zojuist besloten de btw-verhoging op sport, boeken, cultuur en kranten terug te draaien. Onze eigen Haagse verslaggever, Yvonne Hofs was minder zeker.
De Kamer had immers juist besloten het hele belastingplan voor 2025 goed te keuren, mét de btw-verhoging. In ruil daarvoor hadden de christelijke partijen – die nodig zijn voor een meerderheid in de Eerste Kamer – een ‘terugdraaibelofte’ bedongen. Minister van Financiën Eelco Heinen beloofde een alternatieve dekking te zoeken, waardoor de maatregel zou kunnen worden teruggedraaid voordat die überhaupt geëffectueerd zou worden, op 1 januari 2026.
Het is nog helemaal niet zeker dat die alternatieve dekking ook echt wordt gevonden, oordeelden wij. Pogingen die tot nu toe ondernomen waren, waren gestrand. Bovendien zal het niet eenvoudig worden om een dekking te vinden waarin alle betrokken partijen zich kunnen vinden. Omdat de terugdraaibelofte, voor zover wij kunnen overzien, een heel nieuw politiek instrument is, is het lastig om de slagingskansen in te schatten.
Niettemin zijn wij zeer verheugd dat de btw-verhoging op zijn minst hoogst onzeker is geworden. Het is schrikbarend hoe snel de leesvaardigheid van scholieren achteruit gaat. Je zou dus mogen verwachten dat het kabinet alles doet om het lezen te bevorderen. Het is ook schrikbarend hoe snel nepnieuws oprukt. Je zou dus mogen verwachten dat het kabinet probeert de journalistiek sterk te houden en in ieder geval geen pogingen doet haar te verzwakken. En in tijden van oplopende spanningen en polarisatie is er ook alle reden om de kunst- en cultuursector groot en sterk te houden.
België, Denemarken en Ierland hanteren om die reden een nultarief voor kranten. Met de btw-verhoging zou Nederland binnen Europa ineens de koploper zijn met het allerhoogste tarief, naast Bulgarije het enige andere land dat ook het hoogste btw-tarief op kranten heft.
We hebben dit vanaf het begin een onbegrijpelijke maatregel gevonden. Een pijnlijke maatregel ook, omdat we erdoor gedwongen zijn de prijs van een abonnement veel meer te verhogen dan ons lief is. Actievoeren vonden we echter lastig, omdat we de krant liever niet gebruiken om voor onze eigen zaken te lobbyen.
Goede informatievoorziening is voor een democratie van levensbelang. Zonder professionele journalisten zijn burgers overgeleverd aan de socialemediaplatforms en aan de mensen die aan het hoofd daarvan staan, zoals Elon Musk. Waar de meeste journalistieke organisaties zich laten leiden door de feiten en zo willen bijdragen aan de zoektocht naar een gedeelde werkelijkheid, bevorderen sociale media dat burgers zich opsluiten in hun eigen werkelijkheid en steeds onverzoenlijker worden naar medeburgers die er anders tegen aankijken. Dat is een groot gevaar voor de democratie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns