Dit is het slechte nieuws: een verkrachter en serieleugenaar die klinkt als Hitler wordt de volgende Amerikaanse president. De man die, in de huiveringwekkende woorden van Volkskrant-correspondent Thomas Rueb, ‘zegt politieke tegenstanders en hun familieleden te zullen vervolgen. Plannen [heeft] voor de ideologische zuivering van ambtenarij, leger en justitie. Dreigt kritische nieuwszenders uit de lucht te halen. Miljoenen immigranten [wil] laten arresteren, interneren en uitzetten.’
De man, ook, die ieders dictatuur-alarmbellen liet afgaan toen hij tegen een groep christenen zei dat ze alleen deze keer op hem hoefden te stemmen, want over vier jaar ‘hebben we het zo goed gefixt dat je niet meer hoeft te stemmen’.
Over de auteur
Asha ten Broeke is wetenschapsjournalist en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Allerlei plausibele verklaringen voor Trumps winst passeerden de revue. De Democraten hebben weer eens hun achterban verwaarloosd. Trump heeft de harten veroverd van jonge witte mannen die vrouwen haten. Een grote groep witte vrouwen verkoos racisme boven feminisme. Veel linkse mensen zijn thuisgebleven omdat ze het moreel onverdraaglijk vonden om te stemmen op iemand met het bloed van tienduizenden Palestijnen aan haar handen. De democratie heeft betere tijden gekend.
Degene die dat laatste zei, doelde op hoe de Republikeinen sinds 2016 de bestuursstructuur van Amerika grondig hebben hervormd. ‘(Trump) heeft een systeem gebouwd dat ontworpen is om te winnen.’ Maar misschien zit het probleem nog dieper dan dat?
De Amerikaanse journalist Sarah Kendzior schreef: ‘Dit is geen soeverein land, maar een land onder de tirannie van de minderheid, ongeacht wie er aan de macht is. We hebben verkiezingen, maar we hebben geen keuze. (…) Is een keuze tussen een genocide-opstoker die demagogische tirades schreeuwt en een genocide-opstoker die lippendienst bewijst aan het internationaal recht echt een keuze?’
Over die minderheid: klimaatactivisten van Extinction Rebellion in Washington DC betoogden vlak voor de verkiezingen dat het huidige politieke systeem in de VS niet gemaakt is voor het volk, maar een manier is voor een handvol heel rijke individuen om hun machtspositie te verstevigen. Zij laten hun geld vrijelijk de campagnes van politici aan beide zijden instromen en kopen zo politici die hun belangen vertegenwoordigen, zelfs als dat niet het beste is voor het volk.
Het is geen toeval dat zowel Trump als Harris beroerd klimaatbeleid voorstaan, een genocide steunen en de uitbuitingseconomie waarin de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer gewoon willen laten bestaan. ‘Het systeem is ontworpen om dit soort kandidaten te leveren.’ En: ‘Het is geen echte democratie.’
Dit is natuurlijk niet nieuw, en ook niet uniek Amerikaans. De Britse schrijver George Monbiot zei eerder in zijn boek This can’t be happening: ‘Hoewel we claimen dat we in een democratie leven, lijkt ons regeringssysteem op veel manieren op een plutocratie. Waar de stem van het volk gehoord zou moeten worden, horen we in plaats daarvan de stem van het grote geld en de fossiele industrie, en de landbouwlobby, en de visserij-industrie, en de autofabrikanten, en de vliegmaatschappijen. Wij worden niet gehoord omdat zij worden gehoord. Wij worden buitengesloten omdat zij worden omarmd. De wil van het volk wordt niet uitgevoerd.’
Maar dit is het goede nieuws: democratie (of een gebrek daaraan) beperkt zich niet tot het stemhokje. Natuurlijk dienen we verkiezingsuitslagen te accepteren, maar dat betekent niet dat we ons vervolgens hoeven neer te leggen bij alles wat volgt – zeker niet als wat volgt de definitieve ontmanteling van een democratie zou kunnen zijn, of de weg naar een kapitalistische dictatuur die doordrenkt is met haat, bloed en verwoesting. Dan is het tijd voor vreedzaam verzet, en dat is evenzeer een democratisch recht als het recht om te stemmen. We kunnen demonstreren. Massaal staken, gebouwen bezetten, wegen blokkeren, vergaderingen verstoren. Shut shit down.
Te veel politici in Amerika en Europa hebben zich uitgeleverd aan het fascisme en de macht van het grootkapitaal. Maar tegelijkertijd zijn er ook talloze goede mensen die nog weten wat er echt toe doet, die willen opstaan voor wat waardevol en weerloos is: mensenrechten, de aarde, de toekomst. Iemand die klinkt als Hitler heeft deze ronde gewonnen, maar dat betekent niet dat het volk verslagen is. The people united will never be defeated.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns