Vanaf begin volgend jaar wordt er strenger opgetreden tegen schijnzelfstandigheid. Zzp'ers en werkgevers moeten de aankomende maanden kijken naar hun opdrachten: zijn die wel zelfstandig genoeg?
Volgend jaar gaat de Belastingdienst harder optreden tegen schijnzelfstandigheid. Dat houdt in dat een bedrijf een boete kan krijgen als een zzp'er voor een bedrijf aan de slag gaat, maar het werk dat wordt verricht niet of bijna niet verschilt van een vast dienstverband.
Dat die regels gaan veranderen, staat bij veel zzp'ers nog niet op de radar, zegt Bart van Krimpen, arbeidsanalist bij Randstad Groep Nederland. "Opvallend veel zelfstandigen weten niet wat dat voor hen gaat betekenen."
Onder de zzp'ers die wél op de hoogte zijn van de veranderingen in januari, heerst onrust. "Veel mensen denken dat ze bij een controle zullen worden gezien als schijnzelfstandige." Dat is volgens Van Krimpen niet te wijten aan één specifieke reden. "Het is vaak heel complex. Je moet bijna een jurist zijn om te weten wanneer je aan de regels voldoet."
Veel zzp'ers werken op gezette tijden, op kantoor, hebben werkkleding aan en zijn aanwezig bij werkborrels. Zij denken dat dat al snel gezien kan worden als schijnzelfstandigheid. "En dat klopt eigenlijk ook wel. Dat komt eigenlijk neer op: gedraag jij je als een gewone werknemer, of niet?", zegt Van Krimpen. "De mate waarin je 'ingebed' bent in een organisatie weegt inderdaad mee. Maar het blijft een afweging van verschillende factoren die bepalend zijn".
Volgens Cristel van de Ven, voorzitter van de Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN), kiezen veel werkgevers nu eieren voor hun geld en worden veel zzp-klussen omgezet in vaste contracten. Maar dat willen veel zzp'ers niet. "De zzp'ers die ik spreek, willen niet terug in loondienst. Veel zelfstandigen zien daarom minder opdrachten binnenkomen voor begin volgend jaar. Of er worden dure uitzendbureaus tussengezet, waardoor er minder geld overblijft voor de zzp'ers."
Toch is er volgens Van Krimpen nog geen reden om volgend jaar bij de pakken neer te zitten. "Ook veel bedrijven kloppen bij ons aan voor advies. Zij willen niet massaal stoppen met het inhuren van zzp'ers of andere contractvormen, maar willen kijken hoe ze dit vanaf volgend jaar het beste kunnen aanpakken."
En de beste aanpak is vaak maatwerk. "Ga dat gesprek aan met je opdrachtgevers", stelt Van de Ven voor.
Het belangrijkste waar werkgevers en werknemers op moeten letten is dat er een hele scherpe opdracht ligt. "Zeg bijvoorbeeld als opdrachtgever tegen een zelfstandige: 'Jij komt vandaag om die dakkapel te maken.' Dat is dan jouw verantwoordelijkheid, in plaats van: 'Jij werkt die en die dag op de bouwplaats.' Dat is veel minder duidelijk."
Bij het bouwen van een dakkapel is dat onderscheid misschien makkelijker gemaakt dan als je leraar, verpleegkundige of communicatiemedewerker bent. "Zorg er dan in ieder geval voor dat je je eigen werktijden aanhoudt en je eigen bedrijfsmiddelen hebt, zoals je eigen laptop."
En hoewel veel mensen het misschien heel flauw vinden, is het inderdaad niet handig om zzp'ers uit te nodigen voor de kerstborrel. "Het is de bedoeling dat een zelfstandige geen onderdeel is van het team. Nodig je ze wél uit, dan verwatert de grens tussen werknemer en zelfstandige", legt Van de Ven uit.
Of de nieuwe regels ook echt nodig zijn, weet Van de Ven zo net nog niet. "Het is natuurlijk goed dat er wordt gehandhaafd op schrijnende gevallen van schijnzelfstandigheid. Maar dat komt met name voor in sectoren waar heel weinig wordt betaald."
Wat de overheid nu gaat doen, is schieten met een kanon op een mug, vindt de VZN-voorzitter. Als er straks heel streng gehandhaafd wordt bij mensen die plezier hebben in hun werk en er goed mee verdienen, wie wint daar nou wat mee?"
Daarnaast zorgt het in sommige sectoren voor grote problemen, als er gehandhaafd zal worden op schijnzelfstandigheid. Zo hebben meerdere zzp-organisaties, waaronder VZN, al gewaarschuwd dat veel zzp'ers niet meer in de zorg willen werken als zij gedwongen in vaste dienst moeten.
Source: Nu.nl economisch