Precies 25 jaar geleden werd Feyenoord een clubheld rijker. Het verhaal over een avontuurlijke carrière, een opmerkelijke vriendschap en die ene goal tegen Rosenborg.
Het is 2 november 1999, een frisse avond in De Kuip. Een grote gestalte wacht aan de zijlijn op zijn invalbeurt. In het licht van de stadionlampen verricht Wanderson de Paula Sabino zijn laatste rituelen. De Braziliaan schraapt zijn keel en schudt de benen los.
Wanderson de Paula Sabino, artiestennaam Somália. "Een mooie naam voor een wel heel matige voetballer", schreef Volkskrant-verslaggever Willem Vissers vijf dagen eerder. De 22-jarige spits heeft nog niet gescoord in zijn eerste maanden bij Feyenoord. In deze Champions League-wedstrijd tegen Rosenborg geeft coach Leo Beenhakker hem een nieuwe kans. De stand is 0-0, nog een kwartier op de klok.
Somália weet hoe de zaken ervoor staan. Feyenoord heeft een resultaat nodig in de afsluitende groepswedstrijd tegen de Noren en moet hopen op een misstap van Borussia Dortmund bij Boavista. Alleen dan kan de tweede poulefase van de Champions League bereikt worden.
Gelegenheidsspits Igor Korneev ziet het bordje met zijn rugnummer de lucht in gaan en sjokt naar de kant. De Rus steekt klein af bij Somália, die met grote passen het veld in rent.
Dat is ook het eerste wat opvalt als je 25 jaar later de Instagram-pagina van Somália bekijkt. De lengte. Op de meeste foto's torent hij boven de anderen uit. Vaak haalt een gedeelte van zijn hoofd de uitsnede niet eens.
Een lange spits konden ze in de zomer van 1999 wel gebruiken bij landskampioen Feyenoord. Een type als Nwankwo Kanu, de Nigeriaanse Ajax-tovenaar die met zijn uitschuifbenen enkele jaren de Eredivisie-strafschopgebieden tot speeltuin had gepromoveerd. Een stilist vermomd als slungel.
Zoiets moeten ze in Rotterdam-Zuid voor ogen hebben gehad, toen de 1,92 meter lange Somália als onderdeel van een samenwerkingsverband met América Mineiro voor 1 miljoen gulden werd aangetrokken. Europese ervaring zat al in zijn rugtas: Somália had een seizoen bij NK Celje in Slovenië gevoetbald.
Het avontuur is een rode draad in het leven van Somália. De aanvaller wisselde in zijn lange loopbaan in totaal 31 keer van club. Naast Slovenië en Nederland vertoonde hij zijn kunsten in Koeweit, Zuid-Korea en Saoedi-Arabië. Maar altijd keerde hij snel terug in Brazilië, het land waar de nu 47-jarige Somália met zijn vrouw en twee kinderen woont.
Somália stopte in 2018 met profvoetbal en runt al jaren een project om kansloze jongeren via sport aan een toekomst te helpen. Daarnaast zet hij in voor kankerbestrijding en zonne-energie. Lang liep Somália te koop met zijn vriendschap met oud-president Jair Bolsonaro, maar die liefde lijkt bekoeld.
Terug naar die herfstavond in 1999. Tien minuten na zijn invalbeurt krijgt Somália een hoge pass van Bonaventure Kalou. De boomlange invaller kopt breed op Radoslav Samardzic, die de bal met wat geluk voor het doel krijgt. Daar staat Somália inmiddels helemaal vrij. Hij aarzelt niet en ramt de 1-0 tegen de touwen.
De Kuip ontploft zoals alleen De Kuip kan ontploffen. De Zuid-Amerikaanse verlosser rent naar de uitzinnige supporters en toont ze de achterkant van zijn shirt. Somália, lezen de fans, een voetbalnaam die verwijst naar zijn Somalische wortels.
Feyenoord trekt de 1-0-zege over de streep en plaatst zich voor de tweede groepsfase van de Champions League. Het doelpunt van Somália is 4 miljoen gulden waard, becijferen de rekenmeesters. De Braziliaan kan plotseling niet meer stuk in Rotterdam.
Vijf dagen later maakt hij in de slotminuut de 3-3 tegen FC Twente, maar de opleving blijkt van korte duur. De doelpuntendroogte slaat weer toe en Somália krijgt steeds minder speelminuten. Hij wordt nog een tijdje gestald bij satellietclub Excelsior en keert in de zomer van 2001 terug naar Brazilië. Nooit meer zet Somália een voet op Nederlandse bodem.
In 2020 neemt het tijdschrift ELF Voetbal contact met hem op. Somália spreekt over zijn leven na het voetbal. Hij legt uit hoe diep Feyenoord in zijn hart zit en dat hij graag met de club zou willen samenwerken. Met name op het gebied van scouting in Brazilië denkt hij van nut te kunnen zijn.
Somália vertelt honderduit over zijn vriendschap met Bolsonaro, in zijn ogen helemaal niet de extreemrechtse racist die velen in hem zien. Het Instagram-account van de voormalige voetballer puilt in die dagen uit met foto's waarop hij grijnzend naast de toenmalige president staat.
Die foto's met Bolsonaro heeft Somália inmiddels van zijn pagina verwijderd. En van de samenwerking met Feyenoord is het nooit gekomen. Blijft die goal tegen Rosenborg over. De goal van 4 miljoen gulden. Het betreffende Feyenoord-shirt met rugnummer 24 hangt prominent in de serre van zijn huis in Pampulha.
Hoe bevrijdend dat doelpunt ook was, doorslaggevend was het niet. Dortmund verloor die avond met 1-0 bij Boavista, waardoor Feyenoord ook met een 0-0-gelijkspel de volgende groepsfase had bereikt. Het zal weinig afdoen aan de Rotterdamse heldenstatus van Somália.
Source: Nu.nl sport