Burgerschap, dat vindt ons kabinet héél belangrijk. Volgens minister Bruins en staatssecretaris Paul van Onderwijs is het een ‘basisvaardigheid’. Een mooie gelegenheid voor leerlingen om eens in de les te vragen wat het huidige kabinet doet voor hun toekomst. Hoe staat hun land ervoor over een paar decennia? Hierbij wat suggesties.
Het kabinet jammert over de afnemende leesvaardigheid (een derde van de jongeren is onvoldoende geletterd), maar verhoogt het btw-tarief voor boeken, kranten, tijdschriften, voorstellingen en musea van 9 naar 21 procent. Beetje tegenstrijdig hè?
Dat geldt voor meer besluiten. Het percentage kinderen en jongeren met gevaarlijk overgewicht stijgt en is nu 3,8 procent onder 12- tot 16-jarigen en 5,2 onder 16- tot 20-jarigen. Vreselijk, vindt het kabinet. Maar op de preventie van overgewicht bezuinigt het; er wordt 8 miljoen gekort op gymnastieklessen. Door de hogere btw worden sportscholen en sportlessen ook duurder, en sportaccommodaties krijgen 28 miljoen minder.
Over de auteur
Aleid Truijens is schrijver en recensent en columnist voor de Volkskrant. Ze schreef romans en biografieën over F.B. Hotz en Hella Haase. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.
Kansengelijkheid, wie is daar niet ontzettend vóór? Van links tot rechts vindt men dat onderwijs niemand mag benadelen. Maar de subsidie voor ‘brede brugklassen’, waar leerlingen met verschillende schooladviezen bij elkaar zitten, vervalt. Vooral kinderen van lageropgeleide ouders die op de basisschool werden onderschat hebben daar bewezen baat bij; zij trekken zich op aan klasgenoten en kinderen met een hoog advies presteren niet slechter. Maar ook subsidie voor hoogbegaafden verdwijnt. Eerlijke kansen – weg ermee.
En o, het mbo. Een prachtopleiding, vindt het kabinet. Vakmensen hebben we nodig! Als het maar niks extra kost. Het Regionaal Investeringsfonds, dat mbo-studenten voorbereidt op het bedrijfsleven, krijgt vanaf 2028 geen subsidie. Ha, weer 27 miljoen euro.
De personeelstekorten in de zorg zijn nijpend. Dus stopt minister van Volksgezondheid Fleur Agema met subsidie aan het Stagefonds, dat vergoedingen geeft voor stageplekken. Dat scheelt lekker veel: 122 miljoen euro per jaar. Dan maar minder stagiaires, minder afgestudeerden, minder zorgpersoneel.
Vooral jongeren leden onder de maatregelen tijdens de coronapandemie. Bij een volgende pandemie – die komt er, daar kun je vergif op innemen – zal dat niet minder zijn. Minister Agema wil 300 miljoen bezuinigen op infectieziektebestrijding, waardoor we bij een besmettingsgolf ‘minder paraat’ zullen zijn. Niks geleerd.
Als scholieren van nu gaan studeren, hoe staan universiteiten en hogescholen er dan bij? Op hoger onderwijs wordt een miljard euro bezuinigd; vooral jongeren hebben daar last van. Wie een jaartje langer over een studie doet, doordat het even slecht gaat, door familieomstandigheden, of omdat het zonder flinke bijbaan niet gaat, wordt gestraft met 3.000 euro extra collegegeld – voor studenten zonder rijke ouders een probleem. Wie wordt gegrepen door de wetenschap, heeft ook pech: de startersbeurzen voor jonge wetenschappers verdwijnen.
Het is niet alleen de bevoorrechte, hoogopgeleide, linkse elite die met deze maatregelen onder hoongelach een stomp krijgt uitgedeeld. De kritiek op de overheidsplannen komt ook uit de hoek van het bedrijfsleven. Een brandbrief van VNO-NCW en Universiteiten van Nederland aan het kabinet, ondertekend door CEO’s van 24 Nederlandse bedrijven en 15 start-ups, waarschuwt tegen bezuinigingen op onderwijs en onderzoek. Die tasten ‘het toekomstig verdienvermogen van Nederland’ aan. Om onze economie concurrerend te houden, is innovatie nodig. Die vaststelling deed ook het Centraal Planbureau, net als Mario Draghi in een EU-rapport. Ze hebben gelijk natuurlijk. Ook voor oplossingen voor de woningnood, de onderwijscrisis en het klimaat is onderzoek hard nodig.
Niet zo slim hè, deze bezuinigingen? De rekening doorschuiven naar de jongeren, wie verzint dat nou? Stof voor de volgende les Burgerschap, over de Tweede Kamerverkiezingen. Over onze prachtige democratie.
Source: Volkskrant columns