Het interview met wiskundige en antropoloog Jan van de Beek over het Nederlandse migratiebeleid viel niet bij iedereen in goede aarde. ‘Wat kon hij kritiekloos zijn onderbuik laten leeglopen’, mailde een lezer.
Ook Saskya F. Timmerman toonde zich kritisch in een ingezonden brief. ‘Dat een landelijk dagblad een podium wil geven aan dwarsdenkers snap ik, maar doe dat dan met meer weerwerk. Niet enerzijds-anderzijds of de lezer zelf maar een conclusie laten trekken uit halfslachtige, gekleurde informatie. Sla die geïnterviewden met data om de oren!’
We plaatsten het interview in de eerste plaats omdat we graag ruimte willen bieden aan het open en rationele debat waarin alle argumenten op tafel komen. Zeker als het over een onderwerp gaat waar de maatschappelijke consensus zo snel verschuift als bij migratie, is het van groot belang om het erover te hebben. Niet alleen over het al dan niet inzetten van het noodrecht of de Spreidingswet, maar ook over wezenlijke kwesties als hoeveel immigratie gewenst is en wat de beste manier is om mensen in nood te helpen.
Is iedereen welkom bij dat debat? Van de Beek toont zich niet altijd even rationeel in zijn uitingen op X of optredens bij Ongehoord Nederland. De zorg bij een deel van de redactie en een deel van onze lezers is dat we door plaatsing van dit interview rechts-radicaal denken en rechts-radicale denkers legitimeren. De Volkskrant hult hem nu in een mantel van redelijkheid, zoals sommige media Geert Wilders tijdens de laatste verkiezingscampagne in een mantel van mildheid hulden.
Dat is inderdaad een gevaar, zeker in deze gepolariseerde tijden. We willen mensen echter niet te snel op een zwarte lijst zetten, omdat anders het open debat in gevaar komt. Als we uit angst bij te dragen aan een verdere radicalisering sommige onderwerpen of argumenten taboe verklaren en zo voorkomen dat er tegenspraak op gang komt, kan dat net zo goed tot verdere radicalisering of normalisering van radicale standpunten leiden.
Natuurlijk moeten we elke gesprekspartner zo kritisch mogelijk ondervragen over de feitelijke onderbouwing, maar daar zit een grens aan. Op enig moment zijn niet de getallen bepalend, maar iemands wereldbeeld. Cijfers zijn feiten, maar geen waarheden. Je kunt vrijelijk kiezen welke getallen je kiest en welke jaren en situaties je getalsmatig met elkaar vergelijkt en op basis daarvan je eigen waarheid construeren.
Elk cijfer kan op meerdere manieren geïnterpreteerd worden en die interpretatie hangt weer grotendeels af van het wereldbeeld en de waarden die je hebt. Voor wie het niet eens is met dat wereldbeeld en die waarden, blijven er altijd vervolgvragen over.
In het interview wordt Van de Beek ‘het buitenbeentje onder de migratiedeskundigen’ genoemd. Volgens sommigen is hij helemaal geen migratiedeskundige, omdat hij weinig wetenschappelijke publicaties op zijn naam heeft staan. Wij vonden de kwalificatie te verdedigen omdat hij reeds in 2010 promoveerde op onderzoek naar migratie-economie. Bovendien wordt hij door het huidige kabinet als een van de twee belangrijkste experts op migratiegebied gezien.
Het debat dat op het interview volgde, laat precies zien waarom het zo belangrijk het is om het erover te hebben. Iedereen kan laten horen hoe hij tegen het asielbeleid aankijkt. Van betrokken lezers, en migratie-experts als Leo Lucassen en Hein de Haas tot columnisten als Jarl van der Ploeg en Kustaw Bessems. Dat gesprek brengt ons verder.
Zoals een lezer schreef: ‘De neiging is groot dat je je als progressieve krant te zeer beperkt tot artikelen die het gedachtegoed van de krant onderschrijven. (...) De Volkskrant laat ook andere meningen horen, zodat je als lezer zelf je afwegingen kunt maken. (...) Uiteraard moeten feiten worden geïnterpreteerd en dan kan het zijn dat je tot andere opvattingen komt dan de geïnterviewden, maar dit alles helpt je wel bij de gedachtenvorming.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns