Toen minister Reinette Klever woensdagavond vanuit Oeganda liet weten dat het Nederlandse kabinet de mogelijkheden verkent om uitgeprocedeerde asielzoekers uit te zetten naar het Oost-Afrikaanse land, reageerden we aanvankelijk aarzelend. Wat was dit? Een serieus voorstel? Een proefballon?
Moesten we het hier echt serieus over hebben of rangschikken in het rijtje andere wilde uitlatingen van PVV-politici, zoals het voorstel van minister Faber om bordjes bij azc’s te zetten met de tekst ‘Hier werken we aan uw terugkeer’, dat op geen enkele manier gedekt bleek door de rest van de coalitie.
Tot dit kabinet aantrad, moest je uitlatingen van politici van de grootste partij van het land per definitie serieus nemen. Meestal hadden die uitlatingen concrete consequenties, ze leidden tot beleid en echte maatregelen.
De PVV heeft een andere logica. De retoriek lijkt vooral bedoeld om de stemming in het land te beïnvloeden. De partij wil de indruk wekken dat ze immigratie met daadkracht bestrijdt. Media moeten zich de vraag stellen of ze daaraan willen meewerken, of dat ze zich in plaats daarvan liever concentreren op concrete resultaten.
Het gevaar is dat het migratiedebat wordt gedomineerd door de vraag wie het hardst roept in plaats van wie de meeste resultaten levert. Oud-PvdA-leider Diederik Samsom schreef onlangs in zijn column in deze krant: ‘Het moge dan bon ton zijn om tegenwoordig te roepen dat ‘links geen verhaal heeft op migratie’, de werkelijkheid is dat links het afgelopen decennium veel meer voor elkaar kreeg om grip op migratie te krijgen dan rechts.’ Daar zit wat in en daar hebben we door alle retoriek wellicht te weinig aandacht voor gehad.
Focussen op concrete resultaten en niet op woorden heeft ook als voordeel dat de taal waarin over migratie wordt gesproken niet wordt bepaald door de hardste schreeuwers. Het grootste gevaar van het immigratiedebat is dehumanisering, het terugbrengen van een moreel vraagstuk tot een technische kwestie. Dat proces verloopt via de taal.
Het Oegandavoorstel hebben we uiteindelijk wel serieus genomen, mede omdat het een rol speelde bij de Europese migratietop. Premier Dick Schoof noemde het ‘een serieus idee’. Het past ook in de plannen van de EU om zogenaamde terugkeerhubs te creëren waarnaar uitgeprocedeerde asielzoekers kunnen worden overgebracht.
Afrika-correspondent Joost Bastmeijer belde met de Oegandese minister van Justitie, Norbert Mao, die niet uitsloot dat Oeganda ooit een terugkeerhub wordt. Daar moet overigens niet al te veel van worden verwacht, schreef Bastmeijer: bij eerdere deals kwam Oeganda zijn afspraken niet na en verdween al het geld in de zakken van een corrupte elite. Dat is nuttig om te weten, mocht het voorstel nog vaker ter tafel komen.
Gisteren bleek dat Klever het voorstel niet had besproken met haar Oegandese collega’s. Ook als de premier iets serieus neemt, kan het tegenwoordig blijkbaar een proefballon zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns