Mensen luisteren niet naar mij, vooral politici niet, ik weet niet waarom. Anders hadden ze bij NSC bijvoorbeeld ruim op tijd geweten dat regeren met Wilders en zijn neppartij niet kan. Nu hebben ze het toch gedaan en samen besloten om een anti-rechtstatelijke noodwet te maken, die juridisch ‘dragend wordt gemotiveerd’, wat niet bestaat. Zo sluit je geen hoofdlijnenakkoord, maar spreek je een kabinetscrisis af.
Over de auteur
Peter Middendorp is schrijver en columnist van de Volkskrant. Van zijn hand verschenen onder meer de romans Vertrouwd voordelig en Jij bent van mij. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het schijnt dat er achter de schermen druk over een alternatief voor de noodwet wordt gepraat, een plan B, maar waar is de uitweg? NSC kan moeilijk zeggen: we wouden de rechtstaat weliswaar versterken, maar vanwege voortschrijdend inzicht hebben we onze inzet in afbreken veranderd. En Wilders heeft ‘geen ruggengraat van een banaan’, dus die kan ook niet zeggen: Nou goed dan, dan breken we de boel niet af. Jullie je zin.
Je kunt niet samenwerken met extreemrechts, al wil je nog zo graag. Er is geen compromis tussen opbouw en afbraak, geen neutraal tussenterrein waarop je het eens zou kunnen worden, afgezien misschien van een politiek van afbouw en opbraak met de VVD: arbeidsmigranten erin, asielzoekers eruit. Maar verder? Het compromis met GroenLinks: jullie de natuur, wij er met de trekker overheen. Met het CDA: jullie de hechte gemeenschap, wij de moslims. Zondagsrust en zaterdag razzia – zo houd je de kerk wel in het midden.
Het enige compromis dat NSC met Wilders zou kunnen sluiten: de rechtsstaat intact laten, letterlijk. Precies zo laten als-ie is. Dan moeten NSC en Wilders elkaar plechtig beloven dat ze nooit meer een voorstel zullen indienen of steunen dat de rechtsstaat versterkt of verzwakt – erewoord.
Met het woord kabinetscrisis wordt meestal het einde aangeduid, de breuk. De huidige kabinetscrisis is een proces, netjes over de tijd georganiseerd. In het hoofdlijnenakkoord zijn de treinen op de rails gezet. In de agenda van de ministerraad van aanstaande maandag is vanaf 9 uur de botsing voorzien.
Wilders krijgt sowieso zijn zin. Of hij krijgt zijn noodrecht, of hij krijgt dezelfde maatregelen onder een andere naam, spoed, haast, stresswet – gewone, normale maatregelen zijn al geen optie meer. Of hij krijgt een keer niet zijn zin en hij is de winnaar van de crisis, succesvol tegengewerkt door de elite, en komt na de verkiezingen met 50 zetels terug in de Tweede Kamer, of meer.
Overal in de wereld groeien de extreemrechtse partijen, ze komen groot in parlementen, in regeringen, nemen ze over. Als Donald Trump straks wordt herkozen als president van de VS, is er wel een kantelpuntje bereikt, denk ik zo. Dan kunnen we onze democratische spulletjes wel inpakken en stilletjes op huis aan gaan.
Eigenlijk zouden alle democratische krachten en partijen dan ook moeten zeggen: we werken niet meer samen met extreemrechts. En dat altijd blijven zeggen. Ook als er allang geen democratische meerderheid meer is, als zich een autocratische heeft gevestigd, en er zijn haast geen soortgenoten meer. Ja: zelfs als er nog maar één democraat over is, zou hij eigenlijk nog moeten zeggen, vanuit zijn glazen kooi voor het volkstribunaal: ik werk niet samen met extreemrechts, ik werp er een cordon sanitair overheen.
Maar ja – voordat er zulke helden opstaan uit een bevolking, moet er meestal eerst wat onderdrukking overheen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns