Wie het afdragen van btw, inkomstenbelasting of accijnzen wil ontwijken of ontduiken, moet een dure truc verzinnen met het opzetten van vennootschapjes in belastingparadijzen. Dat is alleen mogelijk voor de rich and famous.
Maar het ontwijken of ontduiken van erfbelasting (bij kinderen 10 procent over erfenissen tot 140 duizend euro en 20 procent daarboven) is blijkbaar een fluitje van een cent.
Vorige week meldden twee onderzoekers in economenblad ESB dat op grote schaal erfbelasting wordt ontweken. Tussen 2011 en 2021 is het niet bij de fiscus aangegeven deel van de nalatenschappen gestegen van 22,2 naar 39,2 procent. Dat is 9,7 miljard euro waarover geen aangifte is gedaan, al gauw 1 tot 2 miljard aan gemiste belastinginkomsten.
Een klein deel van die stijging is te verklaren door vrijstellingen en giften aan goede doelen. Maar dat deel is peanuts. Schenken – de jubelton is afgeschaft – is ook een populaire methode om de erfbelasting voor te zijn. Ouders mogen hun kinderen eenmalig 31.813 euro schenken en daarnaast nog jaarlijks 6.633 euro. Wie geen cash heeft, kan ‘een papieren schenking’ doen. De erflaters gaan naar de notaris en leggen daar vast dat zij hun vermogen aan de kinderen schenken. Die lenen het daarna weer terug aan de ouders. Op het moment van het overlijden moet eerst de ‘papieren schuld’ aan de kinderen worden voldaan voordat erfbelasting kan worden geheven. Wel moeten de ouders over de lening verplicht 6 procent rente betalen, die bij de kinderen in box 3 wordt belast.
Aan schenking kan de stijging van het niet bij de fiscus aangegeven deel van de nalatenschappen ook niet liggen. De echte verklaring is dat Nederlanders gewoon doen of hun neus bloedt. Ze doen geen aangifte. Meestal stuurt de Belastingdienst alleen een keurig briefje – ‘We denken dat u niets heeft aan te geven over de erfenis, maar zou u er aub even naar willen kijken’ – die voor kennisgeving wordt aangenomen. Het lijkt bijna op een briefje voor een bijdrage aan de Wilde Ganzen of een ander goed doel. Daar geen gehoor aan geven voelt niet als ontwijken, laat staan ontduiken. Het voelt eerder als vermijden. En de Belastingdienst mist het personeel om duidelijk te maken dat opgeven een plicht is.
Het grote ontwijken – of in dit geval ontduiken – is het wegmoffelen van vermogen in het buitenland. In het onderzoek is echter alleen rekening gehouden met bij de fiscus bekende vermogens in Nederland. Nogal wat superrijke Nederlanders – wie kent inmiddels Els Blokker niet? – verkassen naar landen in de wereld (Zwitserland, Oostenrijk, Portugal, Zweden) die geen erfbelasting kennen. Wie denkt in het aangezicht van de dood nog even snel de koffers te pakken naar deze landen, komt bedrogen uit. Wie niet tevens van nationaliteit verandert, moet binnen tien jaar na de emigratie nog steeds de erfbelasting in Nederland afrekenen.
En waarom ingewikkeld doen als het zo eenvoudig kan. Dat is de post over de erfbelasting snel weggooien.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns