Het is stoptober. Rokers worden met felle campagnes een grote schaamte aangepraat, zodat ze eindelijk een keer stoppen met hun vieze en ongezonde gewoonte.
Al jaren daalt het aantal rokers in Nederland. Nog slechts 19 procent van de volwassenen steekt een sigaret of sigaar op, draait een saffie, of lurkt aan een vape of een pijp.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Een ontspannen bezigheid is roken allang niet meer. Behalve in de eigen achtertuin of op het balkon kan eigenlijk nergens meer vrijuit worden gerookt. Daarnaast is roken zo duur geworden dat alleen mensen van twee keer modaal zich dit nog kunnen permitteren. De minimumlijder moet hopen dat familieleden, vrienden of kennissen een voorraad rookwaren meenemen uit een ander land zoals Luxemburg waar het vervuilen van de eigen longen en die van omstanders nog niet financieel keihard wordt afgestraft. Een pakje met twintig peuken kost in Nederland inmiddels 11,10 euro, een baal shag al bijna 25 euro.
De dure rokertjes ondermijnen de koopkracht. Tabak maakt weer een groter deel uit van het door het CBS berekende prijsindexcijfer. Rookwaren tellen nu voor 1,7 procent mee. In 2023 was dat nog 1,4 procent. In 1996 – oudere cijfers heeft het CBS niet – was dat 2,1 procent. Toen kostte een pakje Caballero 3 euro en een pakje zware Van Nelle zo’n 2 euro. Nog 35 procent van de Nederlanders rookte.
Duidelijk is dat beperkingen van het aantal rookgelegenheden en hogere accijnzen helpen bij het terugdringen van deze verslaving. Maar de paradox is dat door de prijsstijgingen roken in het prijsindexcijfer bijna even zwaar blijft meewegen. Als de regering de prijs verhoogt tot 100 euro per pakje, is er bijna hyperinflatie.
Misschien is stoptober een mooie gelegenheid om een keer een indexcijfer te publiceren zonder tabakswaren. Ten slotte zitten hasj en heroïne er ook niet in. Dan mogen nicotinekauwgum en andere middelen om van roken af te komen daarvoor in de plaats komen. Farmaceutische producten wegen nu voor slechts 0,3 procent mee.
De tijd van een doorrookte kamer na een verjaardagsfeestje is definitief voorbij. Maar roken is in de economie nog een factor. De forse prijsstijging van tabakswaren door de accijnsverhogingen in april jaagt de inflatie op. In september was tabak 30,9 procent duurder dan vorig jaar. In Nederland was de inflatie in september op jaarbasis 3,5 procent tegen gemiddeld 1,8 procent in de rest van de EU.
Dat inflatiecijfer is ook een leidraad voor de cao-onderhandelingen waarbij de vakbonden dit jaar hoog inzetten. Misschien kan de bond in het kader van Stoptober de lonen matigen, zodat de prijsstijging van rookwaren niet wordt gecompenseerd. Zo kan het roken ook worden ontmoedigd.
Maar de vakbonden zullen er misschien rekening mee houden dat het aantal rokers onder de eigen aanhang hoger is dan het gemiddelde van 19 procent.
Vijftig jaar geleden zouden de bonden zonder twijfel bij deze accijnsverhogingen op de barricades zijn geklommen voor een rooktoeslag.
Zo gek krijgt de FNV zelfs de eigen leden niet meer.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns