Veel Nederlanders met een minimumloon of een modaal inkomen kunnen hun vervoerskosten niet meer opbrengen. Dat komt mede doordat de ov-prijzen en autokosten met gemiddeld 30 procent zijn gestegen sinds 2015.
Dat is zelfs nog meer dan de algehele inflatie in dezelfde periode. Vooral gezinnen met kinderen moeten vaak elk dubbeltje omdraaien om nog naar familie, de sportclub of het ziekenhuis te gaan. Huishoudens die niet op andere uitgaven besparen, komen elke maand tussen de 200 en 900 euro tekort.
Dat blijkt uit onderzoek van budgetinstituut Nibud, in opdracht van de Mobiliteitsalliantie, een samenwerkingsverband van onder meer ov-bedrijven, ANWB, BOVAG en de Fietsersbond.
Het Nibud heeft in het onderzoek eerst een inschatting gemaakt van de maandelijkse vervoerskosten voor verschillende huishoudens, exclusief woon-werkverkeer. Dat heeft het instituut vervolgens vergeleken met het inkomen en de overige maandelijkse uitgaven, bijvoorbeeld huur en boodschappen.
Daaruit komt naar voren dat, niet verrassend, vooral mensen met minimumloon vaak niet genoeg geld overhouden om de kosten van busritten of een tweedehands auto te betalen. Zelfs als zij zuinig zijn en alle toeslagen aanvragen waar ze recht op hebben, is het elke maand weer een hele opgave.
Maar ook mensen met modale inkomens (44.000 euro per jaar bruto) hebben veel moeilijkheden. Dat geldt dan vooral als stellen samen modaal verdienen, zeker als ze ook nog bijvoorbeeld twee kinderen hebben.
De vervoerskosten voor die gezinnen lopen al snel op naar 650 tot 900 euro per maand. Daarbij maakt het niet zoveel uit of ze gebruikmaken van het openbaar vervoer of van een auto. Bij een auto zijn er weliswaar meer vaste kosten, maar daar staat tegenover dat het hele gezin erin kan. Datzelfde gezin zou in het openbaar vervoer vier aparte kaartjes moeten kopen.
Extra wrang is de situatie voor mensen die in landelijke gebieden wonen. De afstanden zijn daar vaak groter, waardoor de kosten nog verder oplopen. Bijkomend probleem is dat in die regio's veel buslijnen zijn geschrapt, wat de mobiliteit van veel mensen verder beperkt. Ook is de afstand naar bijvoorbeeld ziekenhuizen of supermarkten steeds groter geworden.
Volgens de Mobiliteitsalliantie zou een van de oplossingen zijn voorzieningen dichterbij te brengen, zoals het ziekenhuis, de school of de werkplek. Ook zouden werkgevers beter gebruik kunnen maken van mogelijkheden voor reiskostenvergoeding. Vooral bij de lagere inkomens is ruimte voor verbetering.
Het probleem van de betaalbaarheid lijkt in ieder geval op korte termijn niet kleiner te worden. De prijzen van treinkaartjes gaan volgend jaar waarschijnlijk met 6 procent omhoog, terwijl in het overige ov de prijzen naar verwachting met zo'n 3 procent stijgen.
Source: Nu.nl economisch