De Europese Unie, China en de Verenigde Staten raken steeds meer verwikkeld in een handelsoorlog. Daarbij nemen ze vaak elkaars auto-industrie op de korrel en dat kunnen we in Nederland ook gaan merken. Vijf vragen over de escalerende ruzie.
De EU en de VS kwamen recent met flinke importheffingen voor Chinese elektrische auto's. De Amerikanen kwamen zelfs met tarieven van 100 procent.
Daar kwam deze week een Amerikaans verbod bovenop voor auto's die Chinese technologie aan boord hebben. China dreigt nu met tegenmaatregelen.
Chinese auto's zijn relatief goedkoop. Ze zijn daardoor vooral in Europa in korte tijd populair geworden. Denk aan modellen van BYD of Lynk & Co, die ook volop in Nederland rondrijden. Tegelijkertijd zien Europese autobouwers dat hun elektrische modellen vaker in de showroom blijven staan.
Ze vinden dat China zijn eigen autofabrikanten veel steun geeft, waardoor ze op een oneerlijke manier concurreren met Europese bedrijven. Brussel is het met ze eens en heeft in juli de importheffingen op Chinese auto's flink opgeschroefd.
Ook in de VS leeft het idee dat China te veel staatssteun geeft, al rijden de Amerikanen nog nauwelijks rond in Chinese auto's. Met heffingen van 100 procent zal dat waarschijnlijk zo blijven.
De Chinezen dreigen als tegenreactie importheffingen op te leggen aan buitenlandse auto's. Vooral Duitsland zit daar niet op te wachten.
De Chinezen waren in het verleden gek op Duitse auto's, onder meer Volkswagens en Mercedessen. China is de grootste automarkt en is voor Duitse producenten zeer belangrijk, veel meer dan voor pakweg Franse of Italiaanse merken.
De laatste jaren switcht de Chinese automobilist vaak naar modellen van eigen bodem. Niet toevallig zitten VW en Mercedes-Benz momenteel in de problemen. De Volkswagen-top zei eerder deze maand dat strenge maatregelen nodig zijn. Bijvoorbeeld sluiting van Duitse fabrieken, wat een unicum zou zijn. Daar komt bij dat de auto-industrie een pijler van de Duitse economie is, en die draait al niet lekker.
Zoals gezegd zijn Chinese auto's hier razendpopulair. Maar door de importheffingen kunnen ze duurder worden. Volgens Rico Luman, mobiliteitsspecialist bij ING, valt dat tot dusver mee. "De Chinese fabrikanten kunnen de heffingen wel hebben en teren in op hun marge." Of dat ook op de langere termijn zo blijft, is onduidelijk. Mogelijk gaan de prijzen op een later moment alsnog omhoog.
Verder schuiven Europese producenten de komst van nieuwe modellen misschien op de lange baan. Dat is afhankelijk van duurzame doelen. Als deze worden versoepeld of uitgesteld - wat de autolobby graag wil - hoeven fabrikanten minder snel te verduurzamen. Dan kunnen ze langer fossiele auto's of hybrides blijven verkopen. Die leveren meer op dan hun volledig elektrische tegenhangers.
"Als het uitstel er inderdaad komt, kan het zijn dat de fabrikanten langer wachten met nieuwe elektrische modellen", stelt Luman. Hij wijst als voorbeeld naar de Volkswagen ID.2, die door afzwakking van duurzaamheidsregels later op de markt komt dan aanvankelijk gepland.
Daarnaast kunnen de Duitse problemen Nederland ook economisch raken. Ons land produceert weliswaar geen personenauto's meer, maar er zijn veel bedrijven die auto-onderdelen leveren aan de oosterburen, bijvoorbeeld technologie of remsystemen. Vakbond FNV zei daarom eerder deze week te vrezen voor banenverlies, terwijl ook minister van Economische Zaken Dirk Beljaarts donderdag zei bezorgd te zijn.
Volgens onderzoek van een Amerikaanse denktank heeft China zijn autosector de afgelopen vijftien jaar met ruim 200 miljard euro gesteund. Dan gaat het niet alleen om directe subsidies, maar ook om belastingvoordelen en investeringen in oplaadplekken voor elektrische auto's. Daar zit eventuele steun van lagere overheden niet bij.
Uit de cijfers blijkt dat de Amerikanen per gemaakte auto vorig jaar meer steun hebben gegeven dan de Chinezen. Zo heeft Washington de laatste tijd enkele miljardenfondsen opgetuigd om de eigen autosector te helpen bij de omslag naar elektrisch rijden.
Europese cijfers zaten niet in het onderzoek. Wel is duidelijk dat Europese autobedrijven miljarden euro's steun hebben gekregen uit het coronaherstelfonds. Daar komen de subsidies van de lidstaten nog bovenop. De EU en de VS zijn dus ook niet vies van staatssteun.
Het gaat om systemen voor zelfrijdende auto's of andere "connected" software. De Amerikanen vrezen dat de Chinezen de software manipuleren en daardoor de auto op afstand kunnen beïnvloeden. Dit kan leiden tot onveilige verkeerssituaties of andere problemen. Daarnaast is er onduidelijkheid over wat China zou doen met alle data die de autosoftware verzamelt.
De Amerikanen geven toe dat economische motieven ook een rol spelen. Ze vrezen dat ze overspoeld worden met goedkope Chinese modellen, wat de Amerikaanse fabrikanten hard kan raken. Verder moet het verbod de Amerikaanse autosoftware-industrie een boost geven. Deze loopt achter op de Chinese concurrentie.
Ook Europese bedrijven kunnen last krijgen van het Amerikaanse verbod, omdat ze regelmatig Chinese technologie verwerken in hun voertuigen. Zo heeft VW vorig jaar een joint venture opgericht met een Chinese softwareleverancier. Maar zo'n Volkswagen zou de VS niet in komen als de regels in 2027 van kracht worden. Daarmee lijkt het verbod een nieuwe tegenvaller voor de Europese autosector.
Source: Nu.nl economisch