In Gelderland wordt gft-afval van huishoudens voortaan verwerkt tot scheepsbrandstof. Althans, als scheepvaartbedrijven het willen kopen. Door de concurrentie van goedkope Chinese biobrandstoffen is er nog geen schip dat deze brandstof wil tanken.
Op steeds meer plekken in Nederland wordt gft-afval, rioolslib en mest omgezet in biogas. Meestal stroomt het vervolgens samen met fossiel aardgas naar de cv-ketels van burgers en bedrijven.
Maar die gaan de komende decennia - als het goed is - massaal van het gas af. Ondertussen blijft het voor de scheepvaart lastig om te vergroenen. De sector zal voorlopig blijven drijven op brandstoffen en moet de komende jaren op zoek naar manieren om die te verduurzamen.
Vloeibaar gas (lng) uit bioafval is een veelbelovende manier om de scheepvaart te laten vergroenen, denken ze bij Attero. Die afvalverwerker kreeg, samen met technologiebedrijf Nordsol, ruim 4 miljoen euro Europese subsidie om biogas uit gft-resten om te zetten in lng voor de scheepvaart.
In het Gelderse Wilp staat de installatie die 2.400 ton bio-lng per jaar gaat produceren, op een terrein van ongeveer een voetbalveld groot. Koningin Máxima opende de fabriek woensdag tijdens een feestelijke ceremonie, tussen de hoosbuien door en te midden van de aardse geur van compost. Het ceremoniële lint was voor de gelegenheid gespannen tussen een paar groene kliko's.
Maar tijdens de feestelijkheden klinken ook zorgen. Dit project heet officieel FirstBio2Shipping, maar voorlopig blijkt de Gelderse bio-lng helemaal niet naar de scheepvaart te gaan. Daar is momenteel nog onvoldoende vraag naar deze relatief dure biobrandstof, zegt Remco Krul van Nordsol. Daarom gaan er voorlopig vrachtwagens op rijden. "We blijven er wel op inzetten dat het in de toekomst naar de scheepvaart gaat."
Ook op de weg is de concurrentie moordend, want Europa is de afgelopen jaren overspoeld met ladingen biodiesel uit China. Dat is een veel goedkopere optie dan de bio-lng uit aardappelschillen en snoeiafval, al zijn er sterke twijfels over de 'duurzame' herkomst van de Chinese brandstoffen.
Een afgevaardigde van de Europese Commissie wordt woensdag meermaals op het hart gedrukt dat Brussel moet ingrijpen om te voorkomen dat de Nederlandse brandstof uit de markt wordt geconcurreerd. "Wij horen van veel bedrijven dat ze in Nederland willen investeren, maar deze kwestie is echt een showstopper", zegt Robert Goevaers van het Platform Groen Gas.
De Europese Commissie heeft inmiddels importheffingen ingevoerd om de toestroom van Chinese biodiesel in te dammen. In de komende jaren gaan scheepvaartbedrijven ook steeds meer betalen voor hun CO2-uitstoot bij vaarten van en naar de EU. Dat moet de vraag naar duurzame brandstoffen stuwen.
Zo moet verduurzamen ook economisch gaan lonen, iets wat nu nog lang niet altijd het geval is. Technisch is er in ieder geval nog veel meer mogelijk. Bij Attero wordt pas een kwart van al het ingezamelde gft-afval gebruikt om biogas op te wekken, vertelt John van Haeff van het bedrijf. Om meer groen gas te produceren, zijn flinke investeringen én veel tijd nodig. "Dit project heeft ook vijf jaar geduurd."
Om de scheepvaart en het zware wegtransport te vergroenen, zullen nog veel meer van dit soort fabrieken gebouwd moeten worden. Met de jaarlijkse productie in Wilp kan een groot containerschip maar één keer van Rotterdam naar Singapore varen, zegt Krul van Nordsol. De Rotterdamse haven wordt jaarlijks bezocht door 28.000 zeeschepen en nog veel meer binnenvaartschepen.
De Brusselse milieuorganisatie Transport & Environment is daarom kritisch op de overstap naar lng in de scheepvaart. In de praktijk varen lng-schepen meestal nog op fossiel gas, met bijbehorende CO2-uitstoot. En er zullen onvoldoende biogrondstoffen beschikbaar zijn om deze vloot te verduurzamen, vreest Constance Dijkstra van de milieugroep.
Bovendien ontsnapt een deel van het gas in scheepsmotoren onverbrand naar de lucht, blijkt uit recent onderzoek van TNO. Het betekent dat lng-schepen veel methaan uitstoten, een bijzonder sterk broeikasgas. "Die uitstoot is significant hoger dan toezichthouders van de EU en de IMO (de VN-scheepvaartorganisatie, red.) aannemen", zegt Dijkstra.
Toch is Krul optimistisch over de mogelijkheden om de scheepvaart te vergroenen met gas uit afvalstromen. Inmiddels bouwt Nordsol ook over de grens aan dit soort fabrieken. "Er is nog véél meer afval", zegt hij.
Source: Nu.nl economisch