Het lijkt handig: zonnepanelen die je zelf aan je balkon hangt en gewoon in het stopcontact steekt. Maar dat is niet zonder risico. Bij verkeerd gebruik loop je het risico op een stroomschok en brand.
Wie zijn dak vol zonnepanelen wil leggen, moet die laten installeren door een professional. Hetzelfde geldt voor de thuisbatterijen die in Nederland een opmars maken.
Maar voor zonnepanelen en thuisaccu's met een stekker is geen installateur nodig. De verkoop van zulke apparaten is in Nederland niet verboden, maar volgens experts is er sprake van een grijs gebied met potentieel grote risico's. "Dit zou kunnen leiden tot brand", zegt Joost de Koning, expert energietechniek bij Schneider Electric, tegen NU.nl.
Een stopcontact is oorspronkelijk niet ontwikkeld voor het terugleveren van elektriciteit, waarschuwt ook elektrotechnisch ingenieur Henry Lootens. "We hebben internationaal met elkaar afgesproken dat op onderdelen die je kunt aanraken nooit stroom mag staan", legt Lootens uit. "Op de gaten van het stopcontact staat stroom, op de stekker van een apparaat niet."
Maar bij plug-inzonnepanelen of -thuisbatterijen wordt elektriciteit teruggeleverd via de stekker. Daardoor ontstaat een situatie dat er wel stroom kan staan op de pinnen van de stekker.
Ook overbelasting ligt volgens de ingenieur op de loer. Normaal kun je op een groep ongeveer 3.600 watt aan stroom gebruiken, legt hij uit. Als je bijvoorbeeld twee friteuses van elk 2.000 watt aansluit op één groep, klapt de stop eruit. Dat is om overbelasting van het elektriciteitssysteem in je huis te voorkomen.
Maar als je een thuisbatterij op dezelfde groep als de friteuses aansluit, ontstaat een risicovolle situatie. "De frietpannen gebruiken nog steeds samen 4.000 watt. Maar doordat 800 watt uit de batterij komt, komt er nog maar 3.200 watt vanaf het net je huis binnen", zegt Lootens. "Dat is minder dan de afgezekerde waarde van 3.600 watt. De stop zal in dit geval niet springen, terwijl er wel sprake is van overbelasting."
Elektriciteitskabels kunnen dan warm worden en in het ergste geval zelfs doorbranden. Dat is met name een risico in oudere huizen met een ouderwetse stoppenkast, of als elektriciteitskabels door muren met veel isolatiemateriaal lopen, zegt De Koning. "Dan kan het echt misgaan."
"Je moet geen stroom willen terugleveren op een groep die ook in gebruik is voor verbruik", concludeert Lootens. Maar in hun handleidingen wijzen fabrikanten van plug-inzonnepanelen lang niet altijd voldoende op deze risico's, waarschuwt het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN). Dat instituut stelt veiligheidsnormen op voor elektrische systemen.
Volgens de Nederlandse fabrikant Supersola kunnen klanten bijvoorbeeld maximaal drie zonnepanelen aansluiten op een groep waar al andere apparaten op zijn aangesloten. Volgens Supersola is het ook mogelijk de zonnepanelen op een verlengsnoer aan te sluiten, terwijl dat volgens het NEN uit den boze is.
Operationeel directeur Matthijs Buijs van Supersola wijst op intern onderzoek, waaruit zou blijken dat deze aansluiting veilig is. Het bedrijf wil dat onderzoek niet delen. Buijs zegt te onderschrijven dat stekkerzonnepanelen veilig moeten worden aangesloten, maar noemt overbelasting bij het gebruik ervan een "hoogst theoretische situatie". "Als we om ons heen kijken in de wereld, dan zijn er letterlijk miljoenen kleine zonne-installaties die zonder problemen draaien", zegt Buijs.
In Duitsland wordt de installatie van stekkerzonnepanelen op balkons actief gestimuleerd. Met succes: volgens de Duitse regering zijn er al een half miljoen Balkonkraftwerke geregistreerd. De populariteit werd geholpen door acties bij grote winkelketens als Lidl, waar balkonzonnepanelen voor enkele honderden euro's te koop zijn.
Het maximale vermogen van deze panelen is in Duitsland wel begrensd: ze mogen niet meer dan 800 watt terugleveren. Ook kun je ze niet in een normaal stopcontact steken, maar moet een installateur daarvoor een speciaal soort stopcontact aanleggen. Die krijgt dan ook meteen zijn eigen groep.
In Nederland bestaat zo'n maximumvermogen niet en maken de apparaten gebruik van normale stekkers. De plug-inthuisaccu van het Nederlandse HomeWizard is wel begrensd op het Duitse maximum, vertelt een woordvoerder van het bedrijf, met een verwijzing naar een Europese veiligheidsrichtlijn.
Wie drie Supersola-zonnepanelen aan elkaar koppelt, zoals het bedrijf adviseert, zit al op een maximumvermogen van 1.050 watt. En het valt nog te bezien wat buitenlandse fabrikanten bij gebrek aan duidelijke regels gaan doen, zegt Lootens. "De vraag is of bijvoorbeeld een Chinese producent net zoveel oog heeft voor de veiligheid van gebruikers."
De Koning zegt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) te hebben gevraagd toe te zien op verstrekking van de juiste veiligheidsinformatie bij verkoop van zonnepanelen en thuisbatterijen met stekkers. Maar vooralsnog lijkt de NVWA daar niet op te handhaven. "Wij houden toezicht op het product en niet op de installatie daarvan", zegt een woordvoerder van de toezichthouder.
Source: Nu.nl economisch