Eerder schreef ik over genaturaliseerde Ghanezen die het Wilhelmus meezingen. Op sociale media wordt deze trots belichaamd door @kofigabs, wiens online-identiteit draait om het loven van Nederland en het bekritiseren van Ghana. In video’s, soms genietend van warme Ghanese maaltijden en een koud biertje, prijst hij de gave Nederlandse zorg en vertelt hij dat hij zich hier als schoonmaker de nieuwste iPhone kan veroorloven.
Onlangs stelde deze ‘Mr. Happiness’ dat een Nederlands paspoort waardevoller is dan een PhD van een Ghanese topuniversiteit. Ghanese academici reageerden verbolgen. In een veelbekeken filmpje kregen elf studenten de keuze: een PhD of een Nederlands paspoort?
‘Stel me geen onnozele vragen’, zei een student. ‘Hier zitten ze werkloos thuis met een PhD. Met een Nederlands paspoort kun je gaan en staan waar je maar wilt.’ Eindstand: 0-11.
Vijf jaar geleden trok ik met een vriend door Texas, als twee Nederlandse cowboys op vier wielen. Ik had op de Amerikaanse overheidswebsite gelezen dat mijn Esta digitaal gekoppeld was aan mijn paspoort. Bij een checkpoint zei een state trooper dat ik niet alles op het internet moest geloven. Hij stelde me een detentiecentrum voor migranten in het vooruitzicht als ik geen fysieke reisvergunning kon overleggen.
Hoewel het internet zegevierde, duurde het even voor mijn vertrouwen in mijn paspoort herstelde. Ik was verrast dat het me geen bevoorrechte behandeling gaf – een verwachting die ik wellicht had overgehouden aan het opgroeien in een gemeenschap met veel ongedocumenteerde mensen, waar het rode stempelboekje liefkozend en verlossend ‘P’ werd genoemd.
Vorig jaar overwoog ik te promoveren, deels als manier om iets terug te doen voor mijn jarenlange Nederlandse onderwijsgenot. Nu denk ik: wat betekent mijn nationaliteit, waaraan ik privileges en plichten toeken, eigenlijk voor mij? Zo kan ik best beargumenteren dat ik geen ‘echte’ Nederlander ben. Al versterk ik dan de krachten die graag het Nederlanderschap van mensen met migrantenbloed ontkennen. Maar heel persoonlijk denk ik: zolang ze maar van mijn paspoort afblijven.
Evengoed noem ik mezelf geen wereldburger. Een identiteit als Afro-Europeaan is me ook te gortig, zegt weinig wezenlijks over mij. Waarom uitvergroten wat kleiner fijner is? Ghana is mijn moederland en Nederland mijn thuisland. Dáár liggen mijn wortels en hier (in Amsterdam) bloei ik.
Een vriend van mij doet een PhD, wat hem door heel Europa brengt. Het maakt me trots dat een mede-Ghanese Amsterdammer de kans grijpt om zich internationaal intellectueel te ontwikkelen. Bij dit kosmopolitisme steek ik zelf vrij provinciaal af. Als een cowboy, die nergens liever is dan in zijn eigen Texas.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns