Na aan het begin van het Formule 1-seizoen 1994 al twee races te hebben gereden als vervanger van JJ Lehto keert Jos Verstappen in Frankrijk terug achter het stuur van de Benetton-Ford. Dit omdat de Fin nog niet helemaal hersteld blijkt te zijn van de gebroken nekwervel die hij bij een crash in het voorseizoen heeft opgelopen. Op Magny-Cours valt Verstappen uit en op Silverstone wordt hij achtste, alvorens eind juli de Duitse Grand Prix op het programma staat.
Het weekend op de Hockenheimring begint ongelukkig voor Verstappen. In de slotfase van de eerste training geeft de Ferrari V12 van Gerhard Berger op spectaculaire wijze de geest, waarna verschillende coureurs verrast worden door de olie die bij de eerste bocht op de baan ligt. Zo ook Verstappen, die van de baan raakt. De Benetton loopt schade op en kan niet op tijd hersteld worden voor de eerste kwalificatie, die later op vrijdag wordt gehouden.
Tijdens de vrijdagse kwalificatie stuurt het team Verstappen met de wagen van Michael Schumacher de baan op, voor het geval het tijdens de kwalificatie op zaterdag regent. Een momentje bij de Ostkurve zorgt er echter voor dat hij in de grindbak vast komt te staan. Hierdoor staat hij na de eerste kwalificatie achteraan op de voorlopige startopstelling. In de tweede kwalificatie op zaterdag brengt Verstappen de negentiende tijd op de klokken, waarna hij ook negentiende staat op de grid.
Jos Verstappen met de Benetton B194 op het circuit van Hockenheim.
Foto: Ercole Colombo
Op zondag is het meteen bij de start hommeles. Links en rechts vliegen auto's van het rechte stuk, waarna er bij de eerste bocht nog meer coureurs hun Waterloo vinden. De tijdwaarneming heeft moeite om het allemaal bij te houden, maar na een paar ronden blijken er al elf coureurs uit te liggen. Polesitter Gerhard Berger heeft bij de start de leiding behouden en wordt tijdens de eerste ronden op de huid gezeten door de als vierde gestarte Michael Schumacher. Verstappen klimt door alle mêlee op naar de zesde plek.
Ukyo Katayama ligt in de openingsfase fraai derde in de Tyrrell, maar maakt vervolgens een foutje, waardoor Verstappen opschuift naar de vijfde plaats. De wedstrijd is twaalf ronden oud als Schumacher de pits opzoekt voor banden en brandstof. De Duitser keert achter Verstappen terug op het circuit, maar de Nederlander gaat korte tijd later netjes aan de kant voor zijn teamgenoot. Ook Ligier-coureurs Éric Bernard en Olivier Panis worden hierna ingerekend door Schumacher, zodat Schumacher alweer tweede ligt.
Twee ronden na Schumacher stuurt Verstappen zijn Benetton de pits binnen. De Limburger zet de auto bij zijn team stil, waarna de monteurs gelijk aan de slag gaan met het wisselen van de banden en het bijtanken van de auto. Maar bij dat laatste gaat het er iets mis. Als de slang uit de auto gaat, spuit er een grote hoeveelheid brandstof over de auto, de monteurs én Verstappen, die net op dat moment zijn vizier op een kier zet.
Verstappen zwaait even met zijn hand heen en weer nadat de brandstof over hem heen is gegaan. Daarna staat de hele boel in lichterlaaie. Het beeld van de camera die de pitstop van dichtbij filmt, valt weg, waarop de regisseur naar een camera schakelt die uitkijkt op de pitstraat als geheel. Er zijn nog steeds vlammen te zien bij de Benetton, terwijl er gigantische, donkere rookwolk uit de pitstraat opstijgt. Monteurs van andere teams lopen hun garages uit om te kijken wat er aan de hand is.
Doordat de klep in de 'nozzle' niet goed dichtgaat, regent het ineens brandstof.
Foto: Motorsport Images
Doordat er de nodige brandblussers in de buurt zijn, kan het inferno snel worden gedoofd. Als de rook is weggetrokken, komt de Benetton weer tevoorschijn. Zwartgeblakerd en onder de bluspoeder. Verstappen is - gelukkig - al uit de auto. Hij komt weg met lichte brandwonden in het gezicht. Zes leden van de pitcrew moeten eveneens in het mediacentrum worden behandeld, omdat zij brandwonden hebben opgelopen of een lading bluspoeder hebben ingeademd. Simon Morley, de man die de brandstofslang vasthield, is er het ergst aan toe. Hij wordt met een helikopter naar het ziekenhuis gebracht. Het is het eerste grote incident met brandstof sinds er dat jaar weer tankstops plaatsvinden in de Formule 1. Om veiligheidsredenen was in 1984 juist een verbod op bijtanken ingevoerd.
In de nasleep van het incident wordt Benetton ervan beschuldigd 'geknoeid' te hebben met de tankapparatuur. Het team wordt op het matje geroepen door de World Motor Sport Council van de FIA. In een statement laat de autosportbond weten dat er brandstof gemorst kon worden doordat de klep in de brandstofslang niet goed afsloot. De klep werd bij het sluiten gehinderd door de aanwezigheid van een ‘foreign body’, die bij de klep kon komen omdat een filter die de kans hierop moest wegnemen ‘opzettelijk’ was verwijderd. Naar verluidt zorgde het verwijderen van het filter ervoor dat de brandstoftoevoer met 12,5 procent werd opgekrikt. Hierdoor zou een pitstop die normaal acht seconden in beslag neemt, nu nog zeven seconden duren. Het zou niet de eerste maar ook zeker niet de laatste zijn dat Benetton dat Benetton dat jaar in een controverse belandt.
Benetton verklaart dat het team wedstrijdleider Charlie Whiting om toestemming had gevraagd om het filter te verwijderen en daarvoor ook groen licht had gekregen van de Brit. Intertechnique, de leverancier van de tankinstallatie, komt ondertussen met een eigen statement waarin het alle betrokkenheid van de hand wijst. "Elk voorstel om een aanpassingen toedoen aan de apparatuur moet schriftelijk bij ons worden ingediend via de FIA en zal schriftelijk door ons worden beantwoord via de FIA", deelt het Franse bedrijf mee. "Als een voorstel zou zijn ingediend om het filter weg te halen, dan zou dat door ons om technische en veiligheidsredenen zijn afgewezen, maar een dergelijk voorstel is niet gedaan."
Het team start een eigen onderzoek en concludeert dat de meest waarschijnlijke oorzaak van de brand in Hockenheim een defect onderdeel bij de klep in de brandstofslang was. De renstal uit Enstone wijst dus naar Intertechnique. "Benetton kwam het probleem op het spoort doordat personeel van Intertechnique in Hongarije onderdelen begon te vervangen van de kleppen die zij aan de teams leveren", deelt het team in een statement mee. "Toen engineers de onderdelen inspecteerden die verwijderd werden, ontdekten ze dat deze een ander formaat hadden dan het onderdeel dat in Hockenheim in de brandstofslang van Jos Verstappen had gezeten. Bij zes verschillende teams waar hetzelfde onderdeel verwijderd werd, was de speling vijf keer groter was dan het onderdeel dat bij Jos Verstappen verwijderd werd. Benetton komt dan ook tot de conclusie dat het het defecte onderdeel niet van de juiste specificatie is geweest en dat dit ervoor gezorgd kan hebben dat de klep bleef steken bij het bijtanken."
De brand bij Jos Verstappen in de pitstraat van de Hockenheimring.
Foto: Motorsport Images
Waarom het filter echter was verwijderd en wie daar precies de opdracht toe had gegeven, daarover hebben de toenmalige leden van het Benetton F1-team anno nu een verschillende kijk op. "Op deze vraag moet ik je het antwoord schuldig blijven", zegt Pat Symonds, destijds de race-engineer van Michael Schumacher en hoofd van de R&D-afdeling, in het boek Benetton: Rebels of Formula 1, als hem gevraagd wordt wat er precies gebeurd is. “Hier is iets gebeurd waar ik geen weet van had. Joan Villadelprat, de zelfbenoemde koning van de pitstops, had geconstateerd dat als je de brandstoffilter weghaalde, je een hogere doorstroom kon realiseren. Maar de filter zat daar met een reden. En de klep bleef klemmen. Je zou dus kunnen concluderen dat die bleef klemmen omdat er iets tussen was gekomen wat eruit gefilterd had kunnen worden. We zaten hier absoluut fout. In het eindrapport stond dat een junior medewerker iets gedaan had wat hij niet had mogen doen. Maar diegene was helemaal niet zo junior!”
“Dat was onzin”, zegt ook Villadelprat, in die tijd de teammanager van Benetton, tegen auteur Damien Smith over de verklaring waarin stond dat een junior medewerker van het team het gedaan had. "Het was mijn beslissing. Maar ik nam dat besluit nadat Charlie Whiting ons had gezegd dat we het mochten doen. Ik heb dat ook op tape staan. Het is jammer dat Charlie dit zelf niet meer kan bevestigen.” Volgens Villadelprat zat er toen het team de apparatuur van Intertechnique kreeg, wat viezigheid in het brandstofreservoir. “Ik vroeg Charlie of we een filter mochten plaatsen", vertelt Villadelprat. "Want vroeg of laat zou er zich een probleem voordoen. Charlie schreef daarna voor dat iedereen filter moest gebruiken. Na een half jaar was dat filter echter nutteloos geworden." Alle rommel was inmiddels uit het reservoir. Villadelprat: "Het filter was verder niet van invloed op de doorstroom, het had helemaal nergens invloed op. Om die reden vroeg ik voor Hockenheim aan Charlie of we het filter konden verwijden. De apparatuur was inmiddels schoon was, dus het filter was overbodig geworden. Vervolgens kwamen we in Hockenheim aan en bleef de klep steken, waardoor er twee à vier liter brandstof uit de slang spoot en er een grote brand ontstond.”
Benetton kreeg uiteindelijk geen straf voor het incident, wat erop kan duiden dat het team inderdaad toestemming had om het filter te verwijderen. “Er werd geroepen dat we vals zouden hebben gespeeld met het filter", vervolgt Villadelprat. “Maar we werden gehoord door de FIA en er volgde geen straf. Omdat ik bewijs had [dat het team het filter weg mocht halen]." Villadeldelprat benadrukt nog eens dat hij de opdracht had gegeven voor het verwijderen van het filter en dat het niet een junior medewerker was geweest die iets had gedaan wat diegene niet had mogen doen. "Ik had tegen de jongens gezegd dat ze het weg moesten halen. Toen ik het statement las, wist ik dat het gewoon een politiek spelletje was. Maar we hebben er dus ooit wat voor gekregen. Nog geen cent boete.”
Villadelprat beaamt dat Symonds er niet van wist. “Dit was mijn terrein”, aldus de Spanjaard. “Pat kon het niet geweten hebben. Maar Ross Brawn [in die tijd technisch directeur bij Benetton] wist er wel van, want hij was degene die er met Charlie over had gesproken. Het telefoongesprek dat Ross met Charlie had, dat is wat ik op tape heb staan.”
Het boek Benetton: Rebels of Formula 1 van Damien Smith is onder andere verkrijgbaar bij Bol.com.
Source: Motorsport