Evangelos Doudesis werd negen jaar geleden bijna bij toeval trainer. Nu is de 39-jarige Griek de succesvolle bondscoach van de Nederlandse waterpolosters, die bij de Olympische Spelen voor goud gaan. Een gesprek over kamperen, notitieboekjes en geen dictator meer zijn.
Doudesis zit een maand voor de eerste olympische wedstrijd van de waterpolosters op het zonovergoten terras van Bistro Jan, een restaurant op Vakantiepark De Krakeling in Zeist. De coach, die door iedereen 'Eva' wordt genoemd, wijst naar de in de bossen verscholen huisjes.
"In de topsport wordt altijd gezegd dat teams in een hotel moeten verblijven. Het liefst met vijf sterren", zegt hij met een grote glimlach in gesprek met NU.nl. "Maar wat heb je nou echt nodig als sporter? Rust in je hoofd. Zeker in een drukke periode. Dat is superinteressant."
Het is niet de laatste keer in het anderhalf uur durende interview dat Doudesis - in vloeiend Nederlands met een Grieks accent - het woord "superinteressant" gebruikt. Hij is gefascineerd door alles wat met waterpolo en coaching te maken heeft. Volgens zijn voorganger als bondscoach, Arno Havenga, is Doudesis bezeten. "Eva weet alles. Hij leest alles."
Dat maakt hem een jonge coach die niet bang is om het anders te doen. Bijvoorbeeld door zijn speelsters tijdens een zware fase van de voorbereiding op de Spelen te laten 'kamperen'. "De meiden kunnen hier op het vakantiepark blijven slapen als we de volgende dag vroeg moeten trainen. De huisjes liggen op vijftien minuten van het zwembad, ideaal. En dit is toch lekker? Vogeltjes, vakantiegangers, stilte."
Doudesis heeft geleerd van zijn periode als assistent-bondscoach, toen niet alle speelsters even blij waren. "Richting de Spelen van Tokio merkten we dat de meiden het proces superintensief vonden. Ze verdienden meer opties, meer ruimte. Zodat ze hier in Zeist gelukkig zijn. Dat gaat er uiteindelijk ook voor zorgen dat ze beter presteren."
Doudesis is nu de coach die de waterpolosters vorig jaar naar de tweede wereldtitel ooit leidde. Een paar maanden later volgde de Europese titel in eigen land. Maar in maart 2017 was de voormalige international van Griekenland bijna gestopt als trainer.
"Dit boek heeft mijn leven veranderd", zegt Doudesis, terwijl hij een exemplaar van Legacy: What the All Blacks Can Teach Us About the Business of Life uit zijn tas haalt en op tafel legt. De bestseller van auteur James Kerr vat in vijftien regels samen waarom de Nieuw-Zeelandse rugbyers al decennialang zo succesvol zijn.
Doudesis kreeg het boek zeven jaar geleden van Koen de Weerd, zijn toenmalige assistent bij het eerste vrouwenteam van Polar Bears uit Ede. "We hadden net de bekerfinale verloren en ik dacht: o, mijn God, ik had nooit voor deze baan moeten kiezen. Maar nadat ik Legacy had gelezen, wist ik: dit is het."
Doudesis begon haast bij toeval als coach. Hij was in 2013 als speler in Nederland beland, bij het eerste mannenteam van Polar Bears. Twee jaar later vroeg de club tot zijn grote verrassing of hij de vrouwen wilde coachen.
"Mijn antwoord was: 'Ik weet het niet'", zegt hij lachend. "Ik had er nooit over nagedacht om trainer te worden. Toen was er opeens een klik: ja, ik ga het doen."
Doudesis kwam via Havenga terecht bij de zwembond, eerst als coach van Nederlandse jeugdteams en later als assistent bij de vrouwenploeg. Na de Spelen van 2021 was hij de logische vervanger van bondscoach Havenga.
Tijdens zijn eerste trainingskamp als eindverantwoordelijke gaf hij alle speelsters Legacy cadeau. "Het is een magisch boek. Mijn hele filosofie is erop gebaseerd. Op regels als 'never be too big to do the small things' (wees nooit te groot om de kleine dingen te doen, red.) En 'ask why' (vraag waarom, red.). Het gaat om respect. Dat is de basis."
Op een grijze boekenplank in zijn huis in Ede heeft Doudesis zestien notitieboekjes opgestapeld. Ze zijn allemaal van het Italiaanse merk Moleskine en geven een volledig beeld van zijn coachcarrière. Negen jaar aan ideeën, evaluaties, observaties en tactieken.
Doudesis opent op het terras in Zeist zijn nieuwste bijbeltje. Hij leest zijn eigen gedachten regelmatig terug. Soms zijn het mooie herinneringen of interessante hersenspinsels. Op andere momenten denkt hij: o, Eva, wie dacht je wel niet dat je was? "Ik kon vroeger echt boos zijn tijdens wedstrijden. Out of control. Misschien was het nodig. Maar ik ben blij dat ik nu anders ben."
De 'oude' Doudesis dacht dat hij als coach een "dictator" moest zijn. Zo had hij het geleerd in Griekenland, waar in de topsport sprake is van een duidelijke hiërarchie. "Ik kwam het zwembad in begon meteen orders uit te delen. 'Jij moet dit doen, jij moet luisteren.'"
Het kantelpunt kwam toen een vader van een van zijn speelsters bij Polar Bears naar hem toe kwam en zei: "Eva, jij bent een topper op waterpologebied. Maar je begrijpt echt niet hoe je met mensen moet omgaan." "Dat was een ontzettend belangrijke ervaring voor mij", vertelt Doudesis.
"Ik heb moeten leren luisteren. Leren samenwerken. Ik had respect voor iedereen, maar ik moest leren respect te tónen. Door duidelijk te zijn. En door eerlijk te zijn, richting de meiden en mijn staf. Daardoor heb ik nu een team waarin we de speelsters veel verantwoordelijkheid geven. Natuurlijk bepaal ik de kaders. Maar ik sta open voor hun mening. En als ik het een superinteressant idee vind, dan doen we het."
De grootste verandering kwam voor Doudesis na de geboorte van zijn zoon, die hij pas negen uur na de bevalling van zijn vrouw in levenden lijve zag. "Een dag eerder speelden we met Oranje onze laatste wedstrijd in de World League op Tenerife", vertelt Doudesis. "'s Nachts kreeg ik een telefoontje van mijn vrouw. Ze zei: 'Het gaat gebeuren.' Ik dacht: kut. Ik was te laat, ik heb Max via WhatsApp geboren zien worden."
Hij zou het een volgende keer niet anders doen, al heeft het vaderschap hem wel veranderd. "Ik heb meer perspectief, meer compassie. En misschien ben ik wel een beetje softer geworden."
Softer betekent niet soft. Doudesis kan ook streng zijn. De Griek zal nooit toelaten dat een speelster haar belangen boven die van de ploeg stelt. Als voorbeeld voert hij de veelbesproken zweetband van Memphis Depay op het EK voetbal aan.
Of Doudesis zoiets zou accepteren? "Nee, nooit", zegt hij stellig. "Een zweetband zou bij waterpolo ook vrij gek zijn. Maar mijn probleem is dat hij aandacht vraagt voor iets wat niets met de sport te maken heeft. Hij denkt dat hij belangrijker is dan het team."
Voor Doudesis is juist het team iets magisch. "Ik ga niet accepteren dat een speelster gedrag vertoont dat niet binnen het team past. Het team staat altijd bovenaan, is belangrijker dan iedereen. Die kaders zijn voor alle speelsters duidelijk."
Binnen die grenzen is wel veel mogelijk. "Als een speelster een keer zegt dat ze niet wil trainen omdat ze ontzettend slecht heeft geslapen, dan vind ik dat de normaalste zaak van de wereld. Dan zeg ik: 'Meid, ga maar naar huis. Neem je tijd. Lees een boek.' En dan zien we elkaar morgen weer."
Die regels staan nergens opgeschreven. Maar iedereen kent ze. "Natuurlijk gaan we ons best doen om in Parijs olympisch goud te winnen. Maar we zijn hier ook om de jongere generatie te inspireren. Dat is ons hogere doel."
NU.nl publiceert tot de openingsceremonie in Parijs dagelijks een groot verhaal over een Nederlandse olympiër. Lees ook de verhalen over Femke Bol, roeicoach Eelco Meenhorst en Harrie Lavreysen. Vrijdag volgt nog een verhaal over wielrenner Mathieu van der Poel.
Source: Nu.nl sport