De Seine, het uithangbord van de Olympische Spelen, was lange tijd een zorgenkindje. Na maanden met alarmerende berichten lijkt de rivier nu tóch schoon genoeg om in te zwemmen.
Drie dagen voor de openingsceremonie zijn veel plekken rond de Seine afgesloten. Toch is het een werknemer van het bedrijf Fluidion gelukt om aan de kade te komen. Met behulp van een lange stok hengelt hij twee gevulde maatbekers omhoog.
De man voert al maandenlang tests uit namens het bedrijf dat de waterkwaliteit van de Seine meet en alle gegevens online deelt. In de rivier strijden de openwaterzwemmers en triatleten deze Spelen om de medailles. "De waarden zijn op dit moment goed", zegt hij.
Het was op z'n zachtst gezegd een race tegen de klok om van de Seine 'een schone' rivier te maken. Pas twee weken geleden voldeed het water volgens de lokale autoriteiten voor het eerst aan de verplichte normen. Dat was lange tijd niet het geval: zwemmen in de Seine is sinds 1923 verboden.
Keer op keer kwam de afgelopen maanden uit testen dat er te hoge concentraties Enterokokken en E.coli (ook wel 'de poepbacterie') in de rivier zaten. Beide komen voor in menselijke ontlasting. Blootstelling kan volgens het RIVM in sommige gevallen blaasontsteking en diarree veroorzaken.
De bacteriën komen in het water doordat sommige woningen niet zijn aangesloten op het riool, waardoor uitwerpselen in de Seine terechtkomen. Bovendien stromen bij een flinke hoosbui de riolen over, rechtstreeks de rivier in.
"Deze bacteriën zijn vooral indicatoren", vertelt Jos van Gils, expert waterkwaliteit bij Deltares, in gesprek met NU.nl. "Op zich zijn ze niet superschadelijk, maar eerder een aanwijzing dat er mogelijk andere ziekteverwekkers zoals salmonella in het water zitten."
Parijs investeerde zo'n 1,4 miljard euro in de reinigingsactie van de Seine. Van dat bedrag werd onder meer een gigantisch waterbassin gebouwd met een diameter van 50 meter en een diepte van 30 meter. Daarin moet bij forse regenval het water worden opgeslagen.
Net als de gemeente neemt ook non-profitorganisatie Surfrider dagelijks monsters uit de rivier. De organisatie zet zich op Europees niveau in voor schoner water en maakt zich zorgen dat sporters worden blootgesteld aan gevaarlijke omstandigheden.
"We vinden het belangrijk ook ons eigen onderzoek te doen", vertelt Lionel Cheylus van Surfrider. De laatste resultaten komen overeen met die van de gemeente: de concentraties bacteriën liggen onder de Europese normen voor zwemwater. Oftewel: de Seine is op dit moment schoon genoeg voor een duik.
Behalve het zuiveringsproject komt de verbeterde kwaliteit volgens Cheylus ook door het weer. De hevige regenbuien zijn gestopt en de zon is gaan schijnen: een situatie waarin bacteriën niet goed gedijen.
"We hopen dat het zo blijft", zegt hij. "De regen is onze vijand. Met één flinke bui kunnen we weer een stortvloed van bacteriën krijgen."
Dat zegt ook Van Gils van Deltares: "Als het hard regent op de dag voordat de openwaterzwemmers het water ingaan, kunnen ze de wedstrijd beter een paar dagen uitstellen."
Sharon van Rouwendaal was enthousiast toen ze hoorde dat ze in de Seine mocht strijden om de olympische medailles. "Het is supermooi bedacht."
"Denk bijvoorbeeld aan de Eiffeltoren op de achtergrond. Mooier kan je het niet hebben", zegt de olympisch kampioene openwaterzwemmen van 2016. "Het is alleen jammer dat het water lang niet schoon was."
Van Rouwendaal is van plan om voor de race antibiotica te slikken. Dat doet ze omdat ze in de Seine wil trainen. "Liever antibiotica dan diarree tijdens de race."
Ondanks de opmerkelijke voorzorgsmaatregel maakt Van Rouwendaal zich geen zorgen. "Ik ben in Setúbal één keer ziek geworden van water, maar verder nog nooit. Ook niet in Rio of Tokio. Ik zwem nu eenmaal in het open water. Dit is mijn sport."
Om aan te tonen dat de waterkwaliteit goed is, nam burgemeester Anne Hidalgo van Parijs een week geleden een langverwachte duik in de Seine. Die actie kon niet los worden gezien van de politiek. Lang niet alle Parijzenaars zijn namelijk enthousiast over het prestigeproject.
Zo ging in Frankrijk eerder een ludieke oproep viraal om in de rivier te poepen: #JeChieDansLaSeine23Juin. Sommige bewoners vinden dat te veel geld wordt uitgegeven aan het schoonvegen van hun stad, terwijl maatschappelijke problemen niet worden aangepakt.
De gemeente is van mening dat burgers ook profiteren van het zwemplan. De Spelen zijn het startschot om volgend jaar delen van de Seine na 102 jaar weer open te stellen voor recreatie. De Spelen hebben dit project, dat dertig jaar geleden al geopperd werd door voormalig burgemeester Jacques Chirac, in een stroomversnelling gebracht.
Als de komende dagen tóch blijkt dat de kwaliteit van de Seine te slecht is voor de olympische wedstrijden heeft Parijs een plan B klaarliggen. De triatlon wordt in dat geval een duathlon (alleen fietsen en hardlopen, geen zwemmen). Het openwaterzwemmen wordt dan gehouden in Vaires-sur-Marne, de roeibaan net buiten Parijs.
De Franse politiek en het organisatiecomité hopen dat dit alternatieve plan niet gebruikt hoeft te worden. Maar op deze dinsdagochtend is er nog niemand die een duik durft te nemen. "Of ik ooit ga zwemmen in de Seine?", reageert de man van Fluidion naast de rivier. Met een lach: "Dan ga ik de waardes van vandaag eerst nog even bekijken."
Source: Nu.nl sport