De ingezonden brief van Erik Hoogendoorn eerder deze week, ver voor het chaotische debat van donderdag, waarin hij zich beklaagde over de columnisten die zonder uitzondering zeer kritisch zijn over het nieuwe kabinet, kreeg bijval. Een deel van de lezers vindt, net als premier Dick Schoof zelf, dat de Volkskrant het nieuwe kabinet vooral moet afrekenen op zijn daden. ‘Het afbranden van Dick Schoof nog voor de man met zijn werk begonnen is, toont een Volkskrant-onwaardig niveau’, schreef er een.
De vraag is wat precies tot de daden van Schoof moet worden gerekend. Dat hij bereid is een kabinet met radicaal-rechts te leiden is al een daad op zich. Dat er twee ministers zijn beëdigd die in het verleden racistische taal hebben gebezigd, is ook een daad. Beide daden zijn niet zonder betekenis, niet zonder gevolgen ook.
Dat neemt niet weg dat we het als onze belangrijkste opdracht zien om politieke veranderingen zo precies mogelijk te beschrijven, om niet te veel op de zaken vooruit te lopen, om niet te snelle conclusies te trekken en de blik open te houden.
Het moeilijke van het beschrijven van grote omwentelingen is dat op het moment dat een gebeurtenis optreedt, niet altijd duidelijk is wat de gevolgen zullen zijn. Dat maakt het ingewikkeld de betekenis goed te doorgronden. Overschatting ligt continu op de loer, onderschatting ook – waarbij, als het om de gezondheid van de democratie gaat, onderschatting in het algemeen een groter gevaar vormt dan overschatting.
Toen het Amerikaans Hooggerechtshof deze week oordeelde dat president Trump slechts gedeeltelijk immuun is, leek dat er aanvankelijk op te duiden dat hij alsnog kon worden vervolgd voor de aanval op het Capitool. Nadere beschouwing van het vonnis leerde echter dat het mogelijk juist de deur openzette naar nieuwe misdragingen van de president. Als Trump straks weer in het Witte Huis gaat wonen, kan hij de grenzen van de wet en van het ambt in principe eindeloos oprekken, tot en met het gebruik van geweld tegen zijn politieke tegenstanders aan toe. We weten niet of hij dat ook gaat doen, maar tot nu toe blijkt bij Trump het verstandigst om van het ergste uit te gaan.
Dick Schoof legde deze week omstandig uit dat het hem vooral gaat om het beperken van migratie. De PVV doet echter continu pogingen om ook een cultuurstrijd te voeren, tegen de islam vooral, en soms zelfs een volkenstrijd – zeker in het verleden. Deze pogingen zijn niet in het regeerakkoord beland, maar hebben wel veel invloed op onze samenleving en moeten dus heel precies worden beschreven. Ook dat rekenen we tot de daden van het kabinet-Schoof. Daden die onze columnisten van persoonlijk commentaar voorzien.
Van Trump hebben we geleerd dat politici die niet van de rechtsstaat houden, de rechtsstaat kunnen kapotmaken. Het is daarom van groot belang om te weten hoe groot het democratisch ethos is van de nieuwe bestuurders. Zonder dit ethos kan een democratie niet goed functioneren. We moeten dus niet alleen naar concrete wetten en maatregelen kijken, maar zeker ook naar de houding en het gedrag van politici.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns