Dit artikel is afkomstig uit de Volkskrant. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Troep erin, schoon groengas eruit: zo zou je in minder dan een notendop de fabriek kunnen beschrijven van Gerard Essing. SCW in Alkmaar heeft een technologie doorontwikkeld die superkritische watervergassing heet. Hiermee wordt afval met water onder zeer hoge druk (240 bar) en temperatuur (600 graden Celsius) omgezet in methaan, waterstof en CO2.
Met het concept wordt al sinds een halve eeuw geëxperimenteerd, maar het lukte tot nu toe niet er op industriële schaal groengas mee te produceren. Essings fabriek in Alkmaar kan dit wel. Ruim een jaar geleden ging het eerste duurzame aardgas in het lokale gasnet.
Groengas wordt een mooie toekomst toegedicht en aan het eind van het decennium moet ruim 1 van de 30 miljard kubieke meter aardgas die Nederland jaarlijks verbruikt, van organische afkomst zijn. Nu zit de productie op ongeveer een kwart van dat streven, dus er is nog wat werk te verzetten.
Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW), dat net als onder meer ABP en PMT de energietransitie een zetje wil geven, ziet brood in het concept en stak deze week 25 miljoen euro in het project. Het geld komt uit een nieuw fonds van 2 miljard euro, waarmee de komende jaren in vooral Nederlandse klimaattech wordt geïnvesteerd.
Een andere reden om te investeren, is dat het bedrijf onder meer 'een baanbrekende, efficiënte CO2-afvang en -vastleggingstechnologie' heeft ontwikkeld, waarbij CO2 wordt vastgelegd in een duurzamer vervanging van beton. PFZW heeft al sinds 2019 een minderheidsaandeel in SCW. Met de 25 miljoen is Essing de schone winnaar van deze week.
Terwijl in Alkmaar de schone victorie begint, worstelt een paar 100 kilometer verderop de oude industrie om het hoofd boven water te houden. In Papenburg, even over de Groningse grens, verkeert de Meyer Werft in zwaar weer. Het Duitse familiebedrijf bouwt veel grote cruiseschepen, varende flatgebouwen die onder meer notoir veel fijnstof uitstoten.
Dat is een lucratieve business - het orderboek is goed gevuld - maar nu is het crisis. De 230 jaar oude werf had wel vaker hoogte- en dieptepunten, maar deze noodtoestand is ongekend. Er zijn snel miljarden nodig, anders gaat het mis. 340 van de 3.100 werknemers is al ontslag aangezegd en een crisismanager durft een faillissement niet uit te sluiten.
De oorzaak van de ellende: corona. Het aantal opdrachten liep door de pandemie terug terwijl de kosten van de werf doorliepen. Ondanks maatregelen als arbeidstijdverkorting moest Meyer Werft interen op het eigen vermogen. Dat komt onder meer door de in deze sector gebruikelijke voorfinanciering. De opdrachtgever betaalt 20 procent aan, de andere 80 procent moet voorgefinancierd worden door de werf tot het schip is afgeleverd. Met onder meer gestegen loonkosten en staalprijzen is dat een groot probleem.
Onder leiding van de machtige vakbond IG Metall is al alarm geslagen bij onder meer de Bondsdag en de deelstaat Nedersaksen. Die eist dat in elk geval het hoofdkantoor teruggehaald wordt naar Duitsland. Dat is nu gevestigd in Luxemburg, waardoor Meyer geen raad van commissarissen hoefde te benoemen. Topman Bernd Eikens heeft inmiddels toegezegd de zetel terug te halen.
Of dat voldoende is, moet nog blijken. Niemand wil deze grote werkgever in Noord-Duitsland kopje-onder laten gaan, maar er zijn bijvoorbeeld ook nog regels voor staatssteun. Tot in de VS wordt de uitkomst met spanning gevolgd: Meyer werkt aan de 341 meter tellende Disney Treasure en het entertainmentconcern wil natuurlijk graag dat die wordt afgebouwd.
Source: Nu.nl economisch