'De meeste klapbanden ontstaan door onderspanning,' weet Laurens Drogendijk. Vandaar dat hij de Slimme Bandenpomp bedacht, in Amsterdam te vinden bij bouwmarkten, tankstations en ARTIS.
Dit artikel is afkomstig uit Het Parool. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Het is als de slager die vraagt of het een onsje meer mag zijn. De Slimme Bandenpomp geeft de automobilist graag de suggestie de bandenspanning met 10 procent extra op te krikken. Het is vaste prik in het keuzemenu van de gratis bandenpomp, die op tien plekken in Amsterdam staat: 'Wilt u iets meer besparen?'
De banden wat harder oppompen kan geen kwaad, zegt Laurens Drogendijk, de directeur van de maatschappelijke onderneming (dus: zonder winstoogmerk) die in heel het land inmiddels ruim tweehonderd van deze pompen heeft geplaatst. Autobrancheorganisatie BOVAG en bandenfabrikant Vredestein denken daar wat anders over (zie kader), maar volgens Drogendijk kun je de bandenspanning straffeloos wat verder opvoeren. "Voor de verkeersveiligheid heeft het geen nadelige effecten. Het rijdt hooguit wat stugger, maar dat is persoonlijk."
Het rijdt vooral zuiniger en daar is de Slimme Bandenpomp om begonnen. In de zomervakantie, aan de vooravond van de langste rit van het jaar, staan sommige automobilisten er nog wel bij stil, maar aangeraden wordt om autobanden elke twee maanden even bij te pompen. Elke band, hoe goed ook, loopt langzaam leeg en zes op de tien automobilisten rijden rond met te zachte banden. Door de extra rolweerstand verbruikt de auto dan 1 tot 2 procent meer brandstof.
Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal heeft berekend dat je 60 euro per jaar kunt besparen als je de bandenspanning wel op peil houdt, een tientje per oppompbeurt dus. Een tientje is ook wat je met harde banden ongeveer kunt besparen op een rit naar Zuid-Frankrijk. Dat is snel verdiend, zelfs als je bedenkt dat het oppompen van de banden bij veel benzinestations 50 cent tot 2 euro kost.
Maar het kan dus ook gratis. En met meer gemak. Vanwege de milieuwinst die hiermee kan worden geboekt, bedacht Drogendijk dertien jaar geleden uit idealisme de Slimme Bandenpomp. Die is doorontwikkeld tot een volkomen draadloos apparaat met een eigen internetverbinding en een zonnepaneel erboven, demonstreert hij bij de Praxis in Zuidoost.
Sinds een jaar staan de pompen in Amsterdam bij bouwmarkten, supermarkten, ARTIS en de drukbezochte tankstations van Tango in Weesp en van de Makro. Ook landelijk werd een groeispurt ingezet; het aantal locaties waar je slim je banden kunt oppompen, steeg in twee jaar van vijftig naar meer dan tweehonderd. Drogendijk ziet ruimte voor achtduizend exemplaren. Hij denkt daarbij ook aan plekken bij woonwijken. In Den Haag is een pomp bij een kinderboerderij al een onverwacht succes.
Drogendijk wil het laagdrempeliger maken om de bandenspanning bij te houden. Vandaar dat zijn bandenpomp gratis is. Een groot verschil met de luchtpomp bij een benzinestation of autowasstraat is ook dat je de bandenspanning niet meer hoeft op te zoeken in het instructieboekje of op stickers achter het brandstofklepje, op de zonneklep of op de deurpost. Even je kenteken invoeren en het apparaat weet precies hoeveel bar nodig is voor jouw banden. Een keuzemenu doet de rest. Heb je winterbanden? Dan moet de spanning ietwat omhoog, als het tenminste warmer is dan 7 graden.
Ga je bepakt en bezakt uit rijden, of juist zonder bagage of passagiers? Ook dan weet de Slimme Bandenpomp wat de juiste spanning is. En heb je net meer dan 5 kilometer of 15 minuten gereden? Dan zijn je banden opgewarmd door de wrijving met het wegdek en doet het apparaat er automatisch 0,3 bar bovenop om rekening te houden met de opgelopen luchtdruk. Dat is trouwens altijd het advies voor wie zijn banden oppompt, al weten veel automobilisten dat niet.
Bij het oppompen van autobanden blijkt veel mis te gaan. Volgens een steekproef door adviesbureau CE Delft bij een paar grote tankstations heeft ongeveer de helft van de auto's direct na gebruik van de luchtpomp nog steeds een te lage bandenspanning. "Liefst 37 procent heeft zelfs een lagere bandenspanning dan toen ze kwamen aanrijden," zegt Drogendijk.
De automobilisten hebben bijvoorbeeld geen rekening gehouden met hun warme banden. Een andere valkuil is dat de pieptoon die je hoort als er iets misgaat en wanneer de band de juiste spanning heeft hetzelfde is. Verder worden de banden domweg opgepompt tot de ingestelde waarde, ook als die te laag is of lager dan waarmee je kwam aanrijden. Het gevolg is dat het apparaat de banden soms zelfs laat leeglopen. Afblazen heet dat - iets waar de Slimme Bandenpomp niet aan doet.
Die geeft de automobilist dus zelfs de suggestie om de banden 10 procent harder op te pompen. Daarmee slijten ze ook nog eens minder, zegt Drogendijk. En geen zorgen: "Ze knallen pas bij 20 tot 25 bar." Juist te zachte banden zijn kwetsbaar, legt hij uit. "De meeste klapbanden ontstaan door onderspanning."
Niet zonder trots presenteert de Slimme Bandenpomp de automobilist de gemiddelde milieuwinst. De gebruiker krijgt die op het scherm tot twee cijfers achter de komma te zien: de volgende 5000 kilometer bespaar je 8 liter brandstof, 1721 kilometer aan bandenslijtage en 27,97 kilo CO2-uitstoot.
Drogendijk zou zijn uitvinding graag onderbrengen bij tankstations, maar de grote oliemaatschappijen zijn daar niet voor te porren. Ze houden liever hun eigen pompen, waarvoor je moet betalen. Ook omdat ze dan meer brandstof verkopen? "Ze zullen het tegen jou niet zeggen, maar tegen mij wel. Het is in elk geval niet in hun belang dat de bandenpomp het goed doet."
De Slimme Bandenpomp is gratis omdat het apparaat wordt gesponsord door bedrijven die deze service willen bieden aan hun klanten of werknemers. In Amsterdam betaalt de gemeente de helft van de jaarlijkse kosten van pakweg 3000 euro. Met het huidige gemiddelde van 3000 tot 3500 gebruikers per jaar komt het dus aardig in de buurt van een euro per keer, het bedrag dat de automobilist ook kwijt is bij veel benzinestations.
Om uit de kosten te komen, wordt gezocht naar andere inkomstenbronnen, al sluit Drogendijk een kleine bijdrage van gebruikers niet uit. "25 cent bijvoorbeeld. We doen dit het liefst gratis, maar niet alle locaties willen de kosten op zich nemen." Automobilisten kunnen een donatie achterlaten, maar dat gebeurt niet vaak.
Verder verkoopt het bedrijf certificaten voor de uitstoot van broeikasgassen die de automobilisten hebben uitgespaard. Bedrijven die voorlopig nog niet kunnen zonder fossiele brandstoffen, kunnen door de aanschaf van zo'n certificaat hun uitstoot compenseren, zoals vliegtuigpassagiers kunnen doen door geld te steken in de aanplant van bossen. Drogendijk ziet het als een voordeel dat het gaat om certificaten uit Nederland. "Bij zo'n bos in Tanzania moet je maar afwachten of het er over vijftig jaar nog staat."
Brancheorganisatie BOVAG wil niet bevestigen dat het geen kwaad kan om autobanden 10 procent harder op te pompen. "Wij gaan dat niet adviseren. Of het verstandig is, zul je aan een bandenfabrikant moeten vragen, maar het gaat wel om het enige contact dat de auto maakt met de weg," zegt een woordvoerder. "Wij adviseren om je te houden aan de bandenspanning die vermeld staat in het instructieboekje. Dat is er niet voor niks."
Bandenfabrikant Vredestein adviseert om de bandenspanning op het peil te brengen dat voor de auto wordt geadviseerd als die zwaar beladen is of vol met passagiers. "Daarmee zit je aan de veilige kant," aldus een woordvoerder. De marktleider in Nederland komt tot dat advies vanuit het besef dat veel automobilisten de bandenspanning niet regelmatig controleren en elke band langzaam wat leegloopt. Maar de banden dan nog eens 10 procent harder oppompen, adviseert Vredestein niet.
Source: Nu.nl economisch