Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk. Deze week: diensten versus dagritme.
Logisch dat jij na het werk nog even langs de supermarkt wilt kunnen om avondeten in te kopen. Maar dat betekent wel dat voor iemand anders de werkdag pas om tien uur ’s avonds zal eindigen. Als spoedgevallen in het weekend naar de huisarts moeten kunnen, moet er een huisarts weekenddienst draaien.
Om dienstverlening te kunnen leveren die aansluit bij het levensritme en de voorkeuren van gebruikers, moeten degenen die die diensten helpen leveren vaak werken op tijden die niet in het standaard dagritme passen. Denk aan nachttreinmachinisten, verpleegkundigen, helpdeskmedewerkers, horecapersoneel.
Hoewel er natuurlijk ook mensen zijn voor wie zo’n ‘afwijkend’ werkschema een uitkomst is. Mijn moeder was verpleegkundige en werkte veel liever week-op-week-af nachtdiensten dan het reguliere werkschema. Zo zijn er ook mensen bij wie de horecatijden beter passen dan kantoortijden.
Maar vooral als je baan door technologische of maatschappelijke ontwikkelingen ineens verandert, kan dat pittig zijn.
Het ritme van The New York Times, nu een digitale voorloper, veranderde radicaal door digitalisering en de nieuwe onlinemediaconsumptie. Traditioneel werkten kranten toe naar het moment waarop de krant ‘zakt’, rond tien uur ’s avonds, wanneer de krant naar de drukker gaat om de volgende ochtend om zes uur op de mat te liggen. Alles daarvoor was een cascade van reportages en interviews naar stukjes tikkende journalisten naar redigerende redacteuren en uiteindelijk het opmaken van de krant.
Over de auteur
Jasper van Kuijk is ontwerpwetenschapper en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Dus dit is wat Mark Thompson, de nieuwe algemeen directeur van The New York Times, destijds zag toen hij om zeven uur ’s ochtends op de redactie kwam, wanneer heel Amerika wakker werd en lezers hun telefoon openden om het laatste nieuws te checken: schoonmakers, geen redacteuren. Lezers verwachtten in hun app actueel nieuws, maar daar stond alleen het nieuws van de vorige dag. Dus moest het ritme van de krant om, moest de krant zich aanpassen aan de door digitalisering wakker gemaakte behoeften van nieuwsconsumenten. Dat zal niet iedereen hebben gepast. Als je jarenlang volgens een bepaald ritme werkt, dan gaan je routines en je hele sociale leven zich daarnaar zetten.
Ik ben erg voor het ontwikkelen van diensten die passen bij de behoeften van gebruikers, maar ik ben ook voor waardig werk. Het is een kwestie van het werk op ‘afwijkende’ tijden zo vorm te geven dat het waardig en bij voorkeur ook gewoon leuk is. En ook van zoeken naar díé mensen voor wie die ‘afwijkende’ tijden juist prettiger zijn.
Maar we kunnen ons als consument ook wel afvragen of ons gemak niet te veel werknemersongemak betekent. Wil je dat pakketje echt direct de volgende dag al hebben als je weet dat iemand daarvoor om drie uur ’s nachts in een distributiecentrum moet rondlopen? Het gemak van de consument is soms het ongemak van de werknemer. En ergens ligt er een grens.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns