Moeten we niet nog één stuk maken waarin we de eindbalans opmaken van bijna veertien jaar, of 5.010 dagen, premier Mark Rutte? Zo luidde deze week de vraag bij de nieuwsvergadering. Wat is nu precies Ruttes betekenis geweest voor Nederland, wat heeft hij precies uitgericht, ten goede en ten slechte?
Onze dataredactie heeft meerdere malen de kabinetten-Rutte in getallen samengevat. Hoe heeft de economie zich onder Rutte ontwikkeld, en de schatkist? Hoeveel armen zijn er bij gekomen of afgegaan? Is Nederland in de Ruttejaren gelukkiger geworden? Maar deze getallen zijn niet alomvattend, en het is vaak onmogelijk om te bepalen hoe groot de invloed van de premier in dezen is geweest. Andere factoren, zoals de pijlsnelle opkomst van sociale media, hebben ongetwijfeld een grote invloed gehad.
Hoe kun je Rutte in één stuk vangen? Kijk je naar de concrete maatregelen en de gevolgen? Kijk je naar zijn invloed op de politieke cultuur, waarbij naast zijn souplesse vooral zijn flexibele omgang met de waarheid in het oog sprong? Kijk je naar zijn ideologie, of eigenlijk de afwezigheid ervan? Of kijk je vooral naar de sfeer die hij verspreidde en naar waarom hij waarschijnlijk het meest zal worden gemist?
Toen Angela Merkel in 2021 na zestien jaar afscheid nam, schreef toenmalig correspondent Sterre Lindhout een zesdelige serie waarin ze de zes persoonlijkheden beschreef waaruit Merkel bestond (van ‘Merkel de Oost-Duitse’ tot ‘Merkel de feminist’ en van ‘Mutti Merkel’ tot de ‘klimaatkanselier’). Lang zittende leiders laten zich zelden in een slogan vatten.
Het ingewikkelde is dat de betekenis van elke leider ook wordt bepaald door hetgeen na haar of hem komt. Pas dan kun je goed inschatten wat het beleid heeft aangericht, maar ook wat het alternatief is. Door het aantreden van het kabinet-Schoof komen de kabinetten-Rutte ineens in een gunstiger daglicht te staan. Columnist Jarl van der Ploeg vergeleek het met een relatie die uitgaat. Je wilt heel lang dat het voorbij is, maar als het voorbij is verlang je ernaar terug. ‘Mark, ik ben blij dat je weg bent, en ik mis je.’
We hebben er uiteindelijk voor gekozen om vooral onderzoek te doen naar de aspecten van Rutte die relevant zijn voor zijn nieuwe baan. Arnout Brouwers beschreef vorige week waarom de vorige Amerikaanse president de ideale Navo-voorzitter in hem zag. Een cruciaal moment bleek te zijn dat Rutte Donald Trump ooit tot de orde had geroepen. ‘Donald, stop!’ Rutte begreep als enige van de aanwezigen dat Trump niet zozeer zijn zin wilde hebben, maar vooral wilde horen dat hij een geweldige president was die al heel veel had bereikt.
Marc Peeperkorn beschreef donderdag hoe Rutte in Europa was gegroeid van puberale tegensputteraar tot compromiszoeker en verbinder. ‘Als geste naar Rutte zouden ze een van de gangen ‘Het Geitenpaadje’ kunnen noemen.’
In plaats van zelf een eindoordeel te vellen, geven we het woord vandaag liever aan degenen die lang met hem hebben gewerkt. Zes eindoordelen vanuit zes verschillende perspectieven, daarmee hopen we enigszins in de buurt te komen van de hele Rutte. Het definitieve eindoordeel is uiteindelijk aan u, de lezer.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns