Geef het volk brood en spelen (panem et circenses), schreef de Romeinse satiricus Juvenales, die daarmee de zorgen bij keizers over het verval van het Romeinse rijk met wagenrennen en gladiatorengevechten wilde wegnemen.
En dat is tweeduizend jaar later nog altijd even actueel. Morgenavond begint de zogenoemd sportzomer, met als programma het EK voetbal, de Tour de France, Wimbledon en de Olympische Spelen. Virgil van Dijk is de huidige Spartacus, Femke Bol mag zich Ben Hur wanen. Alle zorgen over het verval van het westerse rijk zullen plaatsmaken voor de adoratie van sportende multimiljonairs met een optrekje in Monaco of een bv’tje op de Kanaaleilanden.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De bloedbaden in Oekraïne en Gaza doen er niet meer toe – alles wijkt voor een litanie van sportsuperlatieven. In elke vijf zinnen wordt het woord ‘ongelooflijk’ drie keer herhaald. Voetbalbond Uefa heeft een recordaantal wedstrijden gepland. Hierdoor worden de televisie-inkomsten gemaximaliseerd, maar is het zelfs voor een hobbyloze pensionado volstrekt onmogelijk geworden om alles te volgen. En dan zijn er elke dag nog tien dagelijkse voetbalkletsprogramma’s, waarin ex-voetballers en BN’ers mogen raaskallen over het gemis van Frenkie en de haarband van Memphis. Niemand hoeft ook maar een set op Wimbledon te missen. Elke etappe van de Tour de France is vanaf de start te zien. Alleen de Olympische Spelen zijn nog compact in twee weken gepropt.
Gedragswetenschappers denken dat sportsuccessen goed zijn voor de saamhorigheid in het land. Het succes van Oranje zou het gevoel van geluk, trots en nationale identiteit versterken, zonder dat hiervoor populisten nodig zijn. Maar economisch schiet Nederland weinig op met die eruptie van nationalisme.
Het CBS heeft het effect van een finaleplaats op het EK of goud voor Mathieu van der Poel op het bbp nooit kunnen uitrekenen. Meestal kwamen de statistici tot de conclusie dat de plussen en minnen tegen elkaar konden worden weggeschrapt. De KNVB berekende met een model van accountant PwC dat voetbal in zijn algemeenheid zo’n 0,34 procent bijdraagt aan het bbp (3,4 miljard euro); vanwege de grotere verbondenheid, de gezondheidsaspecten van sport en de vorming van mensen. Dat het Nederlands elftal er in 2016 en 2018 op het EK en WK niet bij was, kostte de supermarkten volgens berekeningen van ING 10 miljoen euro aan omzet – per wedstrijd. De hdetailhandel zou aan een EK met Oranjesucces 100 miljoen extra overhouden. Cafés zouden per wedstrijd gezamenlijk 1,5 miljoen euro meer omzet boeken. Maar de restaurants leveren weer 3 miljoen omzet in. En ook de bioscopen zijn leger. Het blijft nattevingerwerk.
Bij thuiswerkers zal mogelijk de productiviteit dalen, omdat sportfans stiekem uren achter de televisie zitten. Aan de andere kant gaat dankzij thuiswerk geen tijd meer verloren, doordat collega’s niet langer bij de koffieautomaat eindeloos over sport staan te kletsen.
De sportzomer levert niks op. Maar als het nieuwe kabinet slim is, kan het van de Oranjekakofonie profiteren door impopulaire maatregelen onder te laten sneeuwen. Dan moet dat kabinet wel op het bordes staan voordat Nederland wordt uitgeschakeld. Want spelen konden ook het Romeinse rijk niet behoeden voor de ondergang.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns