Hij sprak me aan en complimenteerde me met mijn T-shirt. Ik loog dat zijn werk me niet interesseerde. Nog diezelfde avond belandden we bij hem thuis. Ik werd voor het eerst verliefd, met een overtuiging die je maar eenmaal in je leven aan de dag kunt leggen. Ik droeg zijn kleren, rende door de regen met knikkende knieën naar zijn huis. Hij draaide muziek, gaf me boeken, en kookte. Hij, een dertiger, gaf me een in leer gebonden notitieboek voor mijn 18de verjaardag, dat ik nog altijd heb.
Onze relatie zou anderhalf jaar duren. We ontmoetten elkaar niet in een werksituatie, hij beloofde me vangnet noch toekomst. Hij sprak mijn voicemail in met bemoedigende woorden voor mijn eindexamen. Hij, de onbegrepen zoon, huilde in mijn schoot over de moeizame relatie met zijn ouders.
U kunt het beeld zelf verder invullen, want het scenario lag voor ons klaar. Grote kans dat u de rol eens gespeeld heeft. In een internetcafé in Berlijn las ik zijn e-mail over de film Manhattan van Woody Allen, hoe mooi het was, en hoezeer het hem aan ons deed denken. Ik had de film niet gezien, wist wel dat ik hem miste.
Over de auteur
Lotte Houwink ten Cate is historicus. Ze is aan Columbia University in New York gepromoveerd op de tweede feministische golf. In de maand juni is zij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Er zijn verschillende versies van dit verhaal. Ik ben lang gehecht geweest aan de mei-decemberverhouding als een rite de passage. Ik wilde hem, en de seks, meer dan bij sommige anderen die jaren later zouden volgen. Ik heb me altijd verzet tegen de slachtofferrol. Maar waarom maakte hij die excuses, toen we jaren later afspraken? Ik vond het beledigend, want hij impliceerde daarmee dat we minder gelijkwaardig waren geweest dan ik dacht.
De relatie tussen mannen en vrouwen is helaas altijd transactioneel geweest. Vroeger was de ruil duidelijk. Een huwelijk en financiële stabiliteit, in ruil voor seks en nageslacht. Maar wat is nu de ruil? Macht erotiseert. Sinds Freud honderd jaar geleden de vrouw op de bank legde, wordt het ons ingepeperd: wíj hebben daddy issues. We willen hem niet alleen neuken, maar hem zijn.
‘Jíj had deze verliefdheid nodig’, zei hij stellig, met de angst inmiddels in zijn ogen. #MeToo stond voor de deur, de kaarten werden opnieuw geschud. Althans, dat dachten we toen.
Machteloosheid erotiseert kennelijk ook. Want wie een machtspositie heeft, inclusief status, kapitaal en een zeer gewilde en invloedrijke positie in een bepaalde wereld, kán geen relatie op ooghoogte aangaan met een meisje dat aan het begin van haar volwassen leven en carrière in diezelfde sector staat. Maar sommige mannen menen nog altijd een speciale status te hebben, vrijgesteld te zijn van aansprakelijkheid. Zij vinden het onverminderd acceptabel hun laatste oprisping van viriliteit uit te storten over jonge vrouwen in de leeftijd van hun eigen kinderen en geloven tijdens die luttele uren van geluk dat leeftijd niet meer is dan een getal.
Ach ja! Een oude bok lust nog wel een groen blaadje. De Duitse filosoof Eva von Redecker noemt het voortbestaan van uit de tijd geraakte gedragingen een ‘fantoombezit’. ‘Als pijn op een lege plek waar vroeger een ledemaat was dat kon worden gecontroleerd, blijven de ongegronde aanspraken op overheersing.’ Keer op keer blijkt dat progressieve mannen en hun instituten ongelijke systemen en structuren begrijpen en willen bijdragen aan een gelijkwaardige wereld en eerlijker speelveld – tot het de eigen pik of die van een gewaardeerde collega betreft.
Hoe zou het voelen, vraag ik me eens te meer af, om de man te zijn waar je je dochter voor waarschuwt.
Als piepjonge vrouw ontmoette ik nog een man: een schilder. Hij nodigde me uit in zijn atelier, vroeg naar mijn mening over zijn werk. Ik voelde me een vrouw van de wereld, hoopte dat hij me in zijn armen zou nemen. In plaats daarvan bood hij aan me naar de tram te brengen. ‘Jij staat op het punt je eigen leven te beginnen’, zei hij. ‘Wacht nog heel even.’
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns