Dit artikel is afkomstig uit de Volkskrant. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Banken zijn wettelijk verplicht zich te verdiepen in hun klanten, bijvoorbeeld om te voorkomen dat ze worden misbruikt voor witwasoperaties, financiering van terrorisme of het omzeilen van sancties. Maar daarbij mogen ze er geen klanten louter op basis van persoonskenmerken als etniciteit en religie uit pikken voor zwaardere controles. Volgens Van Weyenberg (D66) maken banken zich toch aan zulke discriminatie schuldig.
In opdracht van zijn ministerie vroegen I&O Research en KPMG Nederlanders naar ervaringen met discriminatie door financiële instellingen. Met name burgers met een niet-Westerse migratieachtergrond en jongeren beklagen zich hierover. Het gaat in de meeste gevallen om als 'overmatig' ervaren controles, zoals frequente of denigrerende vragen over geldtransacties.
De onderzoekers merken op dat ze niet hebben onderzocht of er feitelijk discriminatie heeft plaatsgevonden. Niettemin vindt Van Weyenberg de resultaten 'zeer ernstig'. De samenleving kan zich "niet permitteren dat een deel van de bevolking zich buiten gesloten of anders behandeld voelt", zegt hij in een toelichting.
Zo komt er in het onderzoek een voorbeeld voorbij van een bankmedewerker die twijfelt of iemand een lening kan terugbetalen, omdat dit bij 'veel mensen uit jouw land' een probleem zou vormen. Moskeeën zeggen zich aan de lopende band te moeten verantwoorden over donaties die ze van moskeegangers ontvangen. Sommige moslims zouden helemaal niet via banken durven doneren uit vrees dat ze op een 'zwarte lijst' terechtkomen.
Ook opvallend veel mensen met een Russische achtergrond zeggen discriminatie te ervaren. "Vanaf de start van de oorlog moest mijn (Russische, red.) vrouw dagelijks meerdere vragen beantwoorden", staat in een getuigenis. "Een van de vragen was wat haar relatie met de supermarkt was en of ze kon bewijzen dat de betaling boodschappen betrof."
De Nederlandsche Bank (DNB) presenteerde maandag eveneens een onderzoek, naar de wijze waarop banken discriminatie aanpakken. De banken zeggen hier weinig klachten over te ontvangen en merken op dat veel klachten voortkomen uit het uitvoeren van wettelijk verplichte controles. DNB meent echter dat ze meer moeite moeten doen om klanten naar hun ervaringen op het gebied van discriminatie te vragen. Banken zouden bij discriminatiebestrijding vooral gericht zijn op de eigen werkvloer.
DNB schetst hoe ze te ver kunnen gaan in het opsporen van verdachte transacties. Zo worden transacties naar Senegal terecht extra bevraagd, omdat het risico op witwassen of terrorismefinanciering via dit land als hoog is beoordeeld. "Maar een klant met de Senegalese nationaliteit die in Nederland woont en werkt, mag niet extra gecontroleerd worden alléén vanwege diens nationaliteit."
"Wij staan voor een breed toegankelijk aanbod aan diensten en producten, dat rekening houdt met verschillen tussen alle mensen, ongeacht hun achtergrond", reageert Medy van der Laan, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken, tegenover persbureau ANP. "Dat dat niet altijd zo wordt ervaren, trekken wij ons zeer aan en daarom doen wij er alles aan om dat te verbeteren."
Minister Van Weyenberg zegt met de banken om tafel te gaan en wil onder meer dat bankmedewerkers beter worden getraind in het uitvoeren van de antiwitwas- en antiterrorismewetgeving en het communiceren met klanten. DNB zal volgend jaar onderzoeken in hoeverre ze daadwerkelijk hebben ingegrepen.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch