In deze Moederbord Best Buy Guide geven we advies over de beste moederborden voor Intels socket 1700. Deze moederborden zijn geschikt voor de twaalfde, dertiende en veertiende generaties Intel Core-processors. In deze BBG zetten we onze aanraders op een rij.
Doordat Intels veertiende generatie Core-cpu's grotendeels een refresh van de voorgaande serie was, is socket 1700 met drie ondersteunde generaties een unicum in Intels recente geschiedenis. Normaal gesproken houdt de blauwe processorgigant een strikte cadans van twee cpu-series per socket aan.
In de tweede helft van dit jaar, mogelijk in het derde kwartaal, zal Intel de Arrow Lake-generatie desktop-cpu's uitbrengen. Die maken gebruik van een nieuwe socket 1851 en zullen dus niet compatibel zijn met de huidige socket 1700.
Op deze pagina vind je onze actuele aanraders voor socket 1700-moederborden in verschillende categorieën. We kijken naar betaalbare moederborden, maar ook naar de beste keuzes als je op zoek bent naar een wat luxer bord met bijvoorbeeld PCI-Express 5.0-M.2-slots of USB4-poorten. Onderaan de pagina sluiten we af met de buitencategorie van extra kleine Mini-ITX-moederborden.
Direct naar:
Direct naar:Vanzelfsprekend zijn onze eerdere round-ups van onder andere Z790-moederborden een belangrijke bron voor onze aanbevelingen. Voor deze Moederbord Best Buy Guide kijken we echter ook breder naar het actuele aanbod, zodat we aan de hand van de huidige prijzen altijd het beste advies geven.
De courante chipsets voor socket 1700 zijn H610, B760 en Z790. Alle desktop-cpu's van de twaalfde, dertiende en veertiende generatie zijn compatibel met deze chipsets, maar ook hun voorgangers B660 en Z690. Z790 heeft ten opzichte van Z690 extra PCIe 4.0-chipsetlanes. Tussen B660 en B760 is er op het gebied van functionaliteit letterlijk geen verschil. De 700-seriechipsets is er eigenlijk vooral om moederbordfabrikanten de gelegenheid te bieden hun aanbod weer bij de tijd te brengen.
H610B760Z790B760 biedt wel de mogelijkheid voor een M.2-ssd op cpu-lanes, naast een sloot meer lanes vanuit de chipset voor extra slots en overige functionaliteit. Daarnaast kunnen fabrikanten met deze chipset gewoon vier geheugenslots bieden en maakt de B760-chipset 20Gbit/s-USB-poorten mogelijk. De processor kun je met B760 nog altijd niet overklokken, maar het geheugen instellen op een hogere snelheid dan de officiële rating van de processor is wel mogelijk.
Het belangrijkste verschil tussen B760 en Z790 is dat laatstgenoemde chipset een dubbel zo snelle DMI-interface heeft, de bus tussen de processor en de chipset. Als je allerlei op de chipset aangesloten apparaten tegelijk gebruikt, heeft de Z790-chipset daar dus een veel hogere capaciteit voor. Verder maakt Z790 meer snelle USB-poorten, hardware-RAID met NVMe-ssd's en het overklokken van de processor door middel van de multiplier mogelijk.
Veel van de B760-moederborden die fabrikanten uitbrachten zijn een-op-eenkopieën van bestaande B660-modellen. Zo is ook de Gigabyte B760M DS3H DDR4, onze primaire aanrader in dit segment, vrijwel identiek aan de eerder door ons gereviewde B660M DS3H DDR4.
De niet al te uitgebreide vrm van dit moederbord is volgens onze tests geschikt voor processors tot en met de Core i5 14400. Niet iedereen heeft natuurlijk upgradeplannen naar een i7 of zelfs i9, dus er is zeker plek voor dit type budgetmoederborden, maar dat is wel een belangrijke beperking om je van bewust te zijn bij aanschaf. Ten opzichte van vergelijkbaar geprijsde modellen heeft de Gigabyte een meegeleverde ssd-koeler en een relatief snelle USB-poort. Wil je ook wifi, dan is er voor ongeveer 25 euro meer een variant met een vrij potente draadloosnetwerkkaart te koop.
De ASUS TUF Gaming B760-PLUS WIFI D4 is een duurder, maar ook op vrijwel alle fronten luxer alternatief. Dat begint al als je hem ziet, met zijn grotere ATX-formaat waardoor er plek is voor een derde M.2-slot. Die worden bovendien allemaal gekoeld door heatsinks.
Daarnaast krijg je voor de meerprijs van ongeveer 40 euro een veel efficiëntere vrm, die moeiteloos de zwaarste socket 1700-cpu's aankan, en een PCIe 5.0 x16-slot. Op de achterkant treffen we meer en snellere poorten aan, net als antennes voor de geïntegreerde wifichip. Voor wie zijn vertrouwde DDR4-kitje wil blijven gebruiken, maar toch een bord met een uitgebreide featureset wil, is de ASUS een uitstekende keuze.
Net zoals het Gigabyte B760-bord uit de vorige categorie, is de indeling van de ASRock B760M Pro RS/D4 heel vergelijkbaar met die van zijn B660-voorganger. In vergelijking met goedkopere Gigabyte heeft de ASRock B760M Pro RS/D4 een veel krachtigere en beter gekoelde vrm, waardoor je ook meer verbruikende Core i7- of Core i9-processors kunt gebruiken. Daarbovenop heeft de ASRock een interne header voor het aansluiten van de USB-C-poort op je behuizing, een netjes voorgemonteerd i/o-shield en foutdiagnoseleds die je helpen om snel de oorzaak te vinden als je pc niet start.
Voor iets meer geld is er voor de liefhebber ook een versie met wifi beschikbaar.
Officieel hebben de Alder Lake- en Raptor Lake-processors van Intel slechts zestien PCIe 5.0-lanes, bedoeld voor het aansturen van het primaire PCIe-slot voor de videokaart. Op sommige moederborden maken fabrikanten het echter mogelijk om daar een deel van af te snoepen, zodat je een ssd op die snelheid kunt gebruiken. Houd er wel rekening mee dat je videokaart dan nog maar acht PCIe-lanes aan bandbreedte overhoudt. Dat is niet ideaal, maar volgens de collega's van TechPowerUp leidt dat zelfs bij een RTX 4090 maar tot twee procent prestatieverlies.
MSI biedt met de MAG Z790 Tomahawk Max WiFi een opvallend luxe en modern socket 1700-moederbord voor een scherpe prijs. Het bord gebruikt DDR5-geheugen en biedt zoals gezegd een PCIe 5.0-M.2-slot, naast nog eens drie M.2-slots op PCIe 4.0-snelheid. Ook het noemen waard zijn de gloednieuwe Wi-Fi-7-chip, de grote hoeveelheid USB-poorten en de kwalitatief goede audiochip.
De ASRock Z790 PG Riptide valt vooral op doordat hij voor een betaalbare prijs een PCIe 5.0 M.2-slot biedt. Verder zijn de specificaties niet al te bijzonder, met bijvoorbeeld maar weinig snelle USB-poorten, een basale audiocodec en geen onboard wifi, maar als het je puur om dat PCIe 5.0 M.2-slot te doen is, doe je er een prima koop mee.
Voor de liefhebber is de PG Riptide er ook als de PG Sonic, met voor een paar tientjes meer een volledig Sonic-kleurenschema.
Wil je een socket 1700-moederbord met USB4 en 10Gb-ethernet? Dan is de ASUS ProArt Z790-Creator de voor de hand liggende keuze. Deze twee features komen we normaal alleen tegen op zeer high-end moederborden, maar bij de ProArt focust ASUS alleen maar op deze voor 'creators' belangrijke functionaliteit. Op andere punten is dit bord juist minder uitgebreid dan gelijkgeprijsde alternatieven; het heeft geen PCIe 5.0 M.2-slot en ook overklokextra's zoals een foutcodedisplay en onboard knoppen ontbreken bij dit model.
Gaat het je vooral om USB4 en heb je genoeg aan 2,5Gbit/s-ethernet, dan kun je op dit moment een buitenkansje benutten door de Z690 Taichi te kopen. Die is na een biosupdate gewoon compatibel met de nieuwste cpu's, maar is in prijs verlaagd van meer dan 500 euro naar, op het moment van schrijven, minder dan 200 euro. Daarvoor krijg je een bord dat wat featureset betreft prima kan concurreren met high-end Z790-borden, met een bizar krachtige vrm en twee Thunderbolt 4-poorten als hoogtepunten. 10GbE ontbreekt op dit bord en ook de M.2-configuratie is wat minder luxe, zonder PCIe 5.0-M.2-slot.
Raakt de Z690 Taichi uitverkocht of wil je wel meer en snellere M.2-slots, dan kun je naar de ASRock Z790 Taichi Lite kijken. Dit bord is featurewise identiek aan de Z790 Taichi, met twee USB4-poorten, een PCIe 5.0 M.2-slot, diverse extra knopjes om overklokmogelijkheden te gebruiken en een zeer krachtige vrm. De Lite heeft niet alle fancy heatsinks en rgb-verlichting van de reguliere Taichi, maar dat ingetogenere ontwerp bespaart je wel rond de 100 euro.
Gigabyte gaat echt all-out bij zijn relatief nieuwe Z790 Aorus Xtreme X. Uiteraard heeft hij alle specs die je je kan wensen: vijf M.2-slots (waarvan 1x PCIe 5.0), twee keer Thunderbolt 4, 10Gb-ethernet en zelfs de gloednieuwe Wi-Fi-7-standaard. Daarvoor gebruikt de fabrikant een Qualcomm-adapter, die het beste uit onze eerste benchmarks van Wi-Fi-7-moederborden kwam.
Het wordt echter nog veel gekker. De Vcore-vrm van het bord bestaat uit maar liefst vierentwintig krachtige powerstages, de meegeleverde koeler voor een PCIe 5.0-ssd bestaat uit een megalomane heatsink met koelvinnen en je krijgt er een externe USB-C-dac bij voor nog betere geluidskwaliteit dan met de beste onboard audio mogelijk is. Als toppunt is op de i/o-cover een 5"-lcd aangebracht dat realtime informatie over je systeem kan weergeven. Als geld geen rol speelt, is dit het socket 1700-moederbord dat je wilt hebben; AMD kan alleen maar jaloers zijn dat moederbordfabrikanten alleen voor de Intel-socket zulke dikke moederborden bouwen.
Met steeds meer integratie en het einde van CrossFire en SLI is het aantal insteekkaarten in het merendeel van de pc's tegenwoordig beperkt tot één: de videokaart. Dan heb je voldoende aan een extra klein mini-ITX-moederbord. Onze eerste aanrader is de ROG Strix B760-I Gaming WiFi, weer zo'n mooi voorbeeld van een B660-bord dat op wat andere stickers na bijna een-op-een is overgenomen naar de nieuwe chipset. In onze mini-ITX-round-up van vorig jaar maakte de B660-versie van dit bord indruk, dus never change a winning team lijkt ons in dit geval een prima strategie.
Voor de B760-versie heeft ASUS wel 80A-powerstages gebruikt in de Vcore-vrm, komende van 60A-powerstages bij de B660-versie. Dat maakt het bord nog wat geschikter voor zelfs de veeleisendste socket 1700-processors. Alle goede punten, zoals de grote hoeveelheid aansluitingen, de luxe audiocodec en het tweede M.2-slot heeft ASUS gelukkig ongemoeid gelaten. Wel is de bruikbaarheid van dat slot door de locatie achter op de printplaat beperkt, omdat koeling daar onmogelijk is.
Dat probleem is precies wat ASUS bij de, toegegeven: flink duurdere, ROG Strix Z790-I Gaming oplost. Op de voorkant zitten beide M.2-slots, waarvan er eentje bij dit model zelfs PCIe 5.0 ondersteunt, op elkaar gestapeld in een gecombineerde heatsink. Daarnaast is de vrm op dit model nog aanzienlijk krachtiger, krijg je de beschikking over twee USB4-poorten en levert ASUS een externe geluidskaart mee, die bovendien voorzien is van diverse handige knoppen, waaronder een instelbare FlexKey.
Met een kleiner eisenpakket en een zuinige processor, met een tdp van 65W of minder, kun je al met een veel goedkoper mini-ITX-bord uit de voeten. De Gigabyte H610I DDR4 werkt, zoals de naam al duidelijk maakt, bovendien met goedkoper DDR4-geheugen dan de twee andere bordjes.
Door het compacte mini-ITX-formaat wordt Gigabyte gedwongen om kwalitatief goede powerstages te gebruiken voor de vrm, maar door hun lage aantal blijft ons advies om niet hoger te gaan dan een Core i5 in dit bordje. Houd er wel rekening mee dat je het moet doen met vier USB-poorten en een M.2-ssd op PCIe 3.0-snelheid. Daar staat een zeer vriendelijke prijs tegenover.
Source: Tweakers.net