Dit artikel is afkomstig uit de Volkskrant. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Bestaanszekerheid, een van de grote verkiezingsthema's, heeft het regeerakkoord gehaald. Sterker nog: het staat helemaal bovenaan alle hoofdlijnen. Om alle Nederlanders een stevige bodem onder het bestaan te bieden, wil het nieuwe kabinet de brandstofaccijns nog een jaar verlagen, het eigen risico halveren, de huurtoeslag en het kindgebonden budget verhogen en de belasting op arbeid verlichten.
Toch zijn de vakbonden boos. Want die maatregelen moeten onder meer worden bekostigd met het verkorten van de WW en het bevriezen van de lonen van rijksambtenaren. Over het ophogen van het minimumloon en de bijstand, zoals bepleit door de Commissie sociaal minimum, wordt in het regeerakkoord niet gerept. Ondertussen wordt wel de winstvrijstelling voor bedrijven teruggedraaid, evenals de belasting op de inkoop van eigen aandelen.
Het is dan ook de vraag of dit kabinet de bestaanszekerheid daadwerkelijk gaat vergroten, en zo ja, voor wie, zegt Anna Custers, lector armoede van de Hogeschool van Amsterdam. "Veel van de aangekondigde maatregelen zijn generiek: ze gelden voor iedereen en dus niet alleen voor de mensen aan de 'onderkant', terwijl daar de grootste armoederisico's zitten - de helft van de 800 duizend mensen in armoede leeft van de bijstand."
Sterker: van de accijnsverlaging op brandstof (met een prijskaartje van ruim 1,5 miljard) profiteren vooral mensen met hogere inkomens: zij hebben vaker een auto en rijden meer kilometers.
Het kabinet wil die 'onderkant' weliswaar de helpende hand toesteken door de toeslagen te verhogen, maar volgens Custers kunnen die juist het gevoel van bestaansonzekerheid vergroten. Je weet immers nooit of je aan het einde van de rit iets moet terugbetalen. "En hoe hoger de toeslagen worden, hoe hoger eventuele terugvorderingen. Het is onduidelijk of hier ook iets aan gedaan gaat worden. Het valt op dat het kabinet niet kiest voor structurele oplossingen, zoals ook het verhogen van uitkeringen en het minimumloon."
Mogelijk heeft dat te maken met die andere wens van het kabinet in het regeerakkoord: het wil 'niet verder nivelleren'. In campagnetijd ging het al vaker over 'de hardwerkende middenklasse' die 'door het ijs zakte' dan over de minima. Terwijl juist die eerste groep dankzij loonsverhogingen alweer in de lift zit, zo concludeerde budgetinstituut Nibud onlangs. Het zijn vooral de allerarmsten die "nog altijd te weinig stukjes hebben om de puzzel te leggen", aldus directeur Arjan Vliegenthart.
Toch is hij niet somber gestemd. Want het regeerakkoord maakt duidelijk dat er in ieder geval consensus is dat bestaanszekerheid een belangrijk onderwerp is, zegt hij. "De taal is goed, nu is het natuurlijk afwachten hoe die in de praktijk zijn beslag gaat krijgen."
Source: Nu.nl economisch