Vorige week heeft Dilan Yesilgöz haar diepe walging uitgesproken. Niet over de agressie van het Russische of het Israëlische leger, de bommen op uitgehongerde burgers, ziekenhuizen, hulpverleners, journalisten. Het ging over studenten die bij de Universiteit van Amsterdam demonstreerden tegen de oorlog in Gaza, pro-Palestijns, voor vrede.
Welke minister walgt er van zijn eigen burgers? Er was geen asbest in brand gestoken, geen provinciehuis binnengereden of een bestuurder het land uit bedreigd. Er was voor anderhalf miljoen aan vernielingen aangericht, een schijntje voor een moderne demonstratie. Soms verlang je naar een journalist die zegt: laat je galblaas nakijken, met je diepe walging. Check je serotoninebalans voordat je wat zegt.
Om zich te verlossen van gevoelens van walging laten mensen vaak maar weinig middelen onbenut. Het is dus niet eens ongevaarlijk om zomaar je walging over groepen uit te storten, eerder een oproep tot haat. Een minister van Veiligheid en Justitie moet ons eigenlijk beschermen, onze rechten veiligstellen, niet bang maken daarvan gebruik te maken of voor een mening uit te komen, maar dat weet Yesilgöz ook wel.
Medewerkers en docenten van de universiteit hadden redelijke studenten gezien, in tentjes op een veldje, geen puur tuig, zoals Yesilgöz. Ze zagen geen geweld of antisemitisme, tot een groep jongeren de boel kwam verstoren. In tijdschrift EW zeiden deze ‘Joodse jongeren’ dat ze een gewelddadige reactie van de politie wilden uitlokken, wat aardig is gelukt.
Iedereen weet dat je beter even kunt wachten met uitbundig walgen tot je weet wat er is gebeurd. Soms blijken walgelijke gebeurtenissen achteraf niet gebeurd, of anders, minder walgelijk. De rabbijn die was aangevallen in Utrecht, is volgens de politie niet aangevallen; het voelde wel zo, op zich al erg genoeg. In Parijs bleken allerlei antisemitische tekens op de muren geschilderd door Moldavische hulpjes van Rusland. Nu is het geweld in Amsterdam haast opgeëist door ‘een Joodse knokploeg’, een woordcombinatie die ik buiten de context van de Tweede Wereldoorlog nog niet eerder was tegengekomen.
Zo hatelijk en mis walgt een minister niet per ongeluk, het loopt haar niet spontaan uit de mond. Het hoort bij de manier waarop ze politiek bedrijft, het debat waardeert. Deze week viel ze op X een journalist aan die een vraag over het politieoptreden had gesteld. Zo liet ze de hordes los op een journalist van wie ze weet hoezeer die toch al wordt bedreigd – een wilderiaanse methode, waarbij velen de vingers hebben afgelikt.
Vroeger bestond de VVD uit liberalen en conservatieven. De liberalen zijn al even verdwenen, maar zijn er nog wel conservatieven? Ik denk haast van niet. Iemand die bang wil maken om te demonstreren, een regering vormt met extreem-rechts, wil niet behouden, maar de status quo veranderen, en is dus niet conservatief, maar op zijn minst reactionair.
In 2008 opende de VVD een tentoonstellingsruimte voor het werk van controversiële kunstenaars en denkers, in de eigen burelen, want als je aan bedreigde denkers kwam, al zeiden ze de raarste dingen, kwam je aan de VVD. Van Vrijdenkersruimte naar aanvallen op demonstranten en journalisten in zestien jaar – dat is de weg die de VVD heeft afgelegd. Onder Yesilgöz zal het alleen maar voorwaarts gaan.
Over de auteur
Peter Middendorp is schrijver en columnist van de Volkskrant. Van zijn hand verschenen onder meer de romans Vertrouwd voordelig en Jij bent van mij. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns