De belangrijkste gebeurtenissen van de afgelopen week – de perikelen bij het Eurovisiesongfestival en het studentenoproer op universiteiten – gaven mij beide het gevoel dat ik naar een kindervoorstelling zat te kijken.
Aan de ophef rond Europahoempapa hebben zo’n beetje alle media meegedaan, ook de Volkskrant. Al weken van tevoren waren er eindeloze voorbeschouwingen, de dreun werd er meedogenloos ingestampt en heel het volk werd wijsgemaakt dat de finale zoiets zou zijn als Beethovens Alle menschen werden Brüder, maar dan nog mooier. Het eindigde, zeer voorspelbaar, met een zeperd. Ons kind werd van het feestje afgehaald en naar huis gestuurd, omdat hij een slaande beweging had gemaakt naar een ander kind. Zoals het bij zulke ruzies altijd gaat, gaven boze ouders elkaar de schuld.
En wat het gehalte van de muziek betreft, kan ik het beste Jan Blokker (1927-2010) citeren, jarenlang gevreesd columnist van deze krant en later van NRC Next. Hij schreef bij de Eurovisie-jaargang 2007: ‘Cornald Maas – wat een kwek, zeg – hoort op een noot na het verschil tussen lelijk, niet onaardig, bijna mooi en prachtig, en ik hoor vierentwintig nummers lang alleen maar teringherrie.’
Over de auteur
Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ook bij de beelden van het studentenoproer moest ik aan Jan Blokker denken. Dat komt door het stuk in de Volkskrant dat docenten van de universiteit ‘kapot’ zijn van het geweld tegen studenten bij de protesten. De eerste docent (28) die daarin aan het woord komt, is een socioloog. De tweede docent (53) is een filosoof en de derde docent (28) die zijn mening geeft, is weer een socioloog. De vierde docent is de rector magnificus zelf, prof. Peter-Paul Verbeek, de man die op de televisie even zo vrolijk kwam opbiechten dat hij had onderhandeld met studenten die ‘gezichtsbedekkende kleding’ droegen. Daarbij dacht ik in eerste instantie niet aan Venetiaanse maskers, maar aan bivakmutsen en brommerhelmen.
Peter-Paul is hoogleraar filosofie en ethiek van wetenschap en dat verbaast me niets. Hij is de moderne dominee, een man die alles weet van goed en kwaad in dit huidige AI-tijdsgewricht. Al lang geleden wees Jan Blokker erop dat studentenopstanden doorgaans worden geleid door vertegenwoordigers uit de zachte, non-wetenschappelijke disciplines. Vooral de sociologie was Blokkers bête noire. Van hem zijn de klassiekers: ‘Een socioloog is iemand die bewijst dat het donker wordt als de lamp uitgaat’ en ‘een socioloog is iemand die twee dingen kan: óf iets bewijzen dat ik al wist, óf iets veronderstellen dat hij niet kan bewijzen’. Zeg niet dat hier de amateur spreekt, want in 2004 kreeg Blokker hiervoor een eredoctoraat, nota bene aan de Alma Mater van Groningen, waar ze vermoedelijk gedacht hebben dat als je ze niet kunt verslaan, je ze maar beter gelijk kunt geven.
Er is een video gemaakt waarop je ziet hoe studenten – of wat daarvoor moet doorgaan – een ruimte op het Roeterseiland aan ‘het verbouwen’ zijn. Mij bracht dat een filmpje in herinnering van een psychologisch experiment, waarop is vastgelegd hoe kleine kinderen zoet met elkaar aan het spelen zijn, tot zij in de gaten krijgen dat in de kamer ernaast andere kinderen beschikken over speelgoed dat veel mooier is. Het eigen speelgoed wordt daarop gevandaliseerd.
Overigens zag je op die beelden van Roeterseiland één student onverstoorbaar verder studeren, terwijl achter hem de boel door opgewonden activisten werd afgebroken. Ik durf te wedden dat die jongen natuurkunde, sterrenkunde of wiskunde studeert, of heel misschien wel letterkunde – maar zeker geen sociologie of ethica.
Studenten zijn altijd wat dommig, daar zijn het studenten voor. Ze moeten nog lernen, om dat joodse woord te gebruiken. Maar zolang ze in de leerfase zitten, zullen ze het door hun manier van demonstreren niet nalaten om types als Trump, Orban of Wilders uiteindelijk aan de macht te helpen. Jammer, maar meer urgent is de vraag wie de aangerichte schade gaat betalen. Aanvankelijk was die begroot op zo’n 1,5 miljoen, maar daar komt vast nog wel een miljoentje bij. Ik stel voor om studenten én docenten, wier aanwezigheid bij de vernielingen aangetoond kan worden, een rekening te sturen – 25 duizend euro voor de studenten en 75 duizend euro voor de docenten – met de mededeling dat geld zal worden teruggestort, mocht het bedrag van de herstelwerkzaamheden lager uitvallen. De marxistische redenering die ik al hoorde, namelijk ‘dat het onze schuld is, is eigenlijk hullie schuld’, lijkt mij hier niet van toepassing.
Als het om dit soort politieke vraagstukken ging, vroeg Blokker zich altijd af of hij wel links genoeg was. En over die Europese zangwedstrijd schreef hij: ‘Aan weinig dingen heb ik zo’n hekel als aan het lasterpraatje dat je homoseksueel moet zijn om te dwepen met zoiets ontzettend ordinairs als het songfestival.’ Vervang homoseksueel door non-binair en je begrijpt hoe actueel Jan Blokker nog is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns