Duurzaam installateur Patrick Schimmel is geen fan van de hybride warmtepomp. Bij zo'n warmtepomp gaat een deel van de verwarming elektrisch, maar op koude dagen springt een ketel op gas bij. "Als bedrijf hebben wij er bewust voor gekozen om helemaal niets meer met hybride te doen", zegt Schimmel.
Volgens hem is het zinniger om een huis eerst goed te isoleren en dan alsnog over te stappen op een volledig elektrische warmtepomp. Dat levert een permanente energiebesparing op, terwijl bij een hybride warmtepomp alleen verandert welke soort energie je gebruikt om je huis te verwarmen. "Het is een tussenstap die volgens ons niet nodig is", vindt Schimmel.
Toch is het juist die tussenstap die demissionair klimaatminister Rob Jetten aanraadt voor huishoudens in de provincies Utrecht, Gelderland en delen van Flevoland. Daar nemen het kabinet en netbeheerders "onorthodoxe maatregelen" om de drukte op het stroomnet te bestrijden.
Eén daarvan is dus het advies om geen volledig elektrische warmtepomp te installeren. Een advies dat overigens wel vrijblijvend is, zegt een woordvoerder van Jetten. "Mensen die wel all-electric willen, kunnen daarvoor kiezen."
Toch lijken de zorgen over het overvolle stroomnet ook nu al voor een dip in de verkoop van warmtepompen te zorgen. In het eerste kwartaal van het jaar halveerde de verkoop aan installateurs volgens de Vereniging Warmtepompen. Volgens diverse installateurs blijft de vraag bij consumenten nog wel hoog. "Wij zien geen stagnatie. Er is nog genoeg belangstelling voor warmtepompen", zegt het installatiebedrijf van Eneco.
Toch vrezen de producenten van warmtepompen dat de berichten over het volle stroomnet mensen afschrikken. "Deze zorg hangt boven de markt en dat leidt tot voorzichtigheid", zegt Frank Agterberg, voorzitter van de branchevereniging.
Maar die voorzichtigheid is niet in elke wijk of straat geboden, zegt Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. Hij snapt de waarschuwing van Jetten wel: "Je kunt niet iedereen onbekommerd een elektrische warmtepomp laten installeren."
Opstoppingen op het stroomnet liggen in sommige straten op de loer, bijvoorbeeld waar al veel elektrische auto's rondrijden en warmtepompen zijn geïnstalleerd. Maar op andere plekken is nog ruimte op het net, ook in de provincies waar de problemen het grootst zijn. "Het is niet nodig om overal de boel op slot te gooien", denkt Van der Gaag.
Nu is het als consument lastig om te zien hoe het er bij jou in de straat of wijk voor staat. Netbeheerders werken wel aan een app die het mogelijk moet maken om dat te controleren. Zo'n app moet mensen ook gaan aansporen om slimmer om te gaan met hun energieverbruik, door de elektrische auto bijvoorbeeld niet op te laden als er files op de stroomsnelweg dreigen.
Volgens Agterberg moeten ook gemeenten meer doen om huishoudens duidelijkheid te geven over de toekomst van hun wijk. "Zij moeten duidelijk maken: wat, waar, wanneer?", zegt hij. Bijvoorbeeld of er een warmtenet is gepland. Of wanneer het stroomnet wordt verzwaard, als mensen individueel hun huis moeten verduurzamen. Op veel plekken is dat nu niet duidelijk, omdat gemeenten hun toekomstplannen nog aan het maken zijn.
De warmtepomp zal zelf ook een stuk slimmer moeten worden. In de toekomst kan software hem zo aansturen dat hij harder draait op gunstige momenten voor het stroomnet, en een tandje lager als het spits is. Jetten zegt te verkennen of hij de aanschaf van zulke slimme warmtepompen kan stimuleren via de subsidieregeling voor duurzame verwarming.
Helemaal oncontroversieel is dit idee niet. Onlangs werd Jetten er in de Tweede Kamer nog van beschuldigd dat hij "in de meterkast wil kruipen" door op afstand apparatuur uit te schakelen. Dat is niet het geval, verzekerde hij.
De consument moet er juist van kunnen profiteren als hij de spits op het stroomnet mijdt, denkt Agterberg. "Je moet het aantrekkelijk maken, een financieel voordeel geven als je daarop schakelt." Voor grootverbruikers bestaat al een systeem dat bedrijven beloont als ze op piekmomenten de spits mijden.
Er is nog wel een flinke weg te gaan voordat consumenten kunnen meeprofiteren. Er is überhaupt nog geen technische standaard voor de communicatie met slimme warmtepompen. Daar wordt wel aan gewerkt, zodat de netbeheerder aan de apparaten kan doorgeven dat er sprake is van (dreigende) overbelasting.
Gezien de problemen met het stroomnet is haast geboden. "Ik vind het best spannend", zegt Agterberg. "Je hoort mij niet zeggen: het komt vanzelf goed. Er moeten nog zo veel dingen bij elkaar komen."
Waar een cv-ketel het huis warm stookt met gas, gebruikt een warmtepomp elektriciteit. Verwarming met een warmtepomp is een stuk efficiënter, omdat hij veel warmte uit de buitenlucht of uit de bodem haalt. Daardoor is minder energie nodig dan bij verwarming op gas.
De meeste warmtepompen verwarmen water tot een lagere temperatuur dan cv-ketels. Daardoor werkt hij het best met moderne radiatoren of vloerverwarming. Ook moet je huis goed geïsoleerd zijn.
Is dat (nog) niet het geval, dan biedt de hybride warmtepomp een oplossing. Die verwarmt je huis meestal elektrisch, maar een gasketel kan bijspringen als het erg koud is. Zo ben je niet van het gas af, maar bespaar je al wel veel aardgas.
Source: Nu.nl economisch