‘Je moet ogen kijken. Als hij niet kan praten, kijk in ogen. Als hij slaat, laat maar, kijk in ogen. Hij bedoelt niet zo. Zegt alleen met ogen. Luister naar ogen.’
Ik ving het gesprek tussen de vrouwen op in de sauna van mijn buurtsportschool in Rotterdam-Zuid. Ik heb niet gevraagd waar ze vandaan kwamen. Uit Afrika vermoedde ik, maar niet uit hetzelfde land, want onderling spraken ze gebroken Nederlands. Vol liefde over de mensen voor wie ze zorgden. Demente patiënten.
Over de auteur
Harriët Duurvoort is publicist en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het ontroerde mij. Ik moest denken aan de vrienden en kennissen die de loodzware mantelzorg doen voor hun demente ouders. Het diepe verdriet dat met deze ziekte gepaard gaat. De dagelijkse stress rond het gebrek aan zorgverleners; de wachtlijsten voor de verpleeghuizen; de tekortschietende zorg in verpleeghuizen en thuis; de burn-outs die dat bij de kinderen, die er een gezin en een baan naast hebben, tot gevolg heeft. Wat mooi dat er zorgverleners zijn die de tijd nemen om naar ogen te luisteren.
Ik moest aan de vrouwen uit de sauna denken toen ik Wilders hoorde speechen. De bevolking van Afrika explodeert en eenderde wil naar Europa komen, hield hij zijn gehoor in Hongarije voor. Ik neem aan dat hij als eerste een warm pleitbezorger wordt voor het bijvoorbeeld subiet stopzetten van het akkoord waardoor Europese industriële vissersboten de zee voor de Senegalese kust leegvissen, met als gevolg dat de Senegalese vissersjeugd dan maar de levensgevaarlijke tocht naar de Canarische eilanden begint.
Maar dit terzijde. Het is eigenlijk bizar dat we in het verhitte immigratiedebat één woord zo weinig horen: integratiebeleid. Als je wil dat mensen een zinvolle bijdrage leveren aan de samenleving, is mogen werken een eerste vereiste. Je mag best eisen stellen aan migranten, maar maak ook gebruik van hun capaciteiten en investeer daarin. Taalles, een opleiding, een baan.
Een baan geeft zin en inhoud aan het leven, dat zie je ook bij Oekraïense vluchtelingen. Bied mensen die hier toch al zijn, een opleiding zodat ze een bijdrage kunnen leveren op terreinen waar wij zo’n schrijnende behoefte aan hebben. Maar nee, asielzoekers mogen niet werken en ook voor statushouders hebben we allerlei beletsels in het leven geroepen om in de zorg aan de slag te gaan. Het hangt vooral samen met de wijdverbreide rechtse afkeer van asielzoekers. Met een mogelijk kabinet-Wilders in het verschiet zal dit waarschijnlijk alleen maar erger worden.
De ACVZ, de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken, deed in 2021 al allerlei aanbevelingen om iets met dit onbenutte arbeidspotentieel van zorgverleners onder asielzoekers en statushouders te doen. Hef bijvoorbeeld de belemmeringen op rond de erkenning en waardering van in het buitenland behaalde diploma’s en verworven competenties. Het COA moet personen die in het land van herkomst in de zorg werkten identificeren en enthousiast maken zodat zij ook in de Nederlandse zorgsector aan de slag kunnen. Gemeenten trekken ten onrechte meestal hun handen af van de begeleiding van vrouwelijke statushouders en nareizigers als hun man eenmaal werkt, terwijl juist onder deze groep zorgverleners kunnen worden geworven.
Intussen vergrijst ons land in rap tempo waardoor de zorgvraag net zo astronomisch toeneemt als het aantal zorgverleners afneemt. Misschien is het tijd om eens om te denken over die omvolking. ‘Gelukzoekers’ uit niet-westerse landen die in de zorg kunnen werken zijn expats, niets meer en niets minder. Onze economie en samenleving zit om hen te springen.
God verhoede dat je ooit kwetsbaar bent. Dan wil je dat er gewoon iemand is die je met een open hart verzorgt. Een mens. Zelfs een PVV’er is zich dan allang niet meer bewust van verschil. Maar voelt wel iemands nabijheid, voelt dat je kwetsbaar mag zijn, dat je gezien, gehoord en aangevoeld wordt. Zonder oordeel, al heb je alle decorum verloren.
Over tien jaar dreigt het personeelstekort in de zorg op te lopen tot 190 duizend medewerkers. Ik durf er gewoon niet aan te denken hoe hoog het zal zijn als ik ooit een beroep zal moeten doen op zorg. Dat wordt een zorgrobot en een euthanasiepil, vrees ik.
Ik gun mijzelf goede zorg, mocht ik ooit onverhoopt een kwetsbaar, verward, klein oud mensje worden; een vrouw die hier het geluk kwam zoeken door naar mijn ogen te luisteren. Ik gun het zelfs Geert Wilders.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns