Veel aandacht besteedde uw krant er geloof ik niet aan, dus eerst even dit: afgelopen weekend kwam de NOS met het nieuwtje dat Prinsjesdag anders moet. Dat zou blijken uit documenten die de omroep ‘in handen’ kreeg. De Eerste en Tweede Kamer, de gemeente Den Haag, diverse ministeries plus het Koninklijk Huis zelf zouden vernieuwingsplannen hebben gesmeed. Belangrijkste reden volgens de omroep: de laatste jaren lieten vooral joelende demonstranten die dag van zich horen, al dan niet met omgekeerde vlag, en trok het evenement veel minder bekijks. Terwijl Prinsjesdag ‘een publiekstrekker’ zou moeten zijn.
Naar ik begrijp zullen ‘vaste elementen’ als de vorstelijke rijtoer, het voorlezen der Troonrede en de balkonscène blijven, alleen komen daar ‘allerlei activiteiten’ bij. Een openluchtconcert à la André Rieu, foodtrucks en theatervoorstellingen, een artiest die de jeugd aanspreekt, een ontmoeting tussen vorst en publiek, openstelling van paleizen en de Koninklijke Stallen, een oproep aan de burgers tot het dragen van een hoed – het zou in de toekomst zomaar kunnen op de derde dinsdag van september.
Vroeger, zei een van de betrokkenen tegen het AD, waren er in Den Haag braderie en kermis tijdens Prinsjesdag, dus het kan best. Al dit najaar, schrijft de NOS, zullen de eerste veranderingen zichtbaar zijn. ‘Welke dat zijn is nog onbekend.’
Over de auteur
Elma Drayer is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Nu lekken plannen, zoals u weet, zelden per ongeluk uit. Altijd nuttig, nietwaar, om alvast te peilen hoe voorgenomen vernieuwingen zullen vallen. Althans, dat is dikwijls de hoop. Een misverstand, als je het mij vraagt. Doorgaans kun je de reacties immers heel goed inschatten.
Ook nu was dat weer het geval. Geheel naar verwachting stuitten de voornemens in meningenland ófwel op hilariteit ófwel op verontwaardiging – waarbij om mij raadselachtige redenen vooral die foodtrucks de emoties beroerden. ‘Het zijn nog plannen, maar de infantilisering van een mooie ceremonie als Prinsjesdag komt zo wel erg dichtbij’, schreef de een. Prinsjesdag krijgt een ‘populistische make-over’, meldde een ander. ‘Ik dacht dat het op Prinsjesdag draaide om de plannen van het kabinet’, zei een derde, ‘maar van hogerhand maken ze zich dus vooral druk om het feit dat er steeds minder mensen langs de route staan bij de rijtoer.’
Zelf moest ik denken aan de rapportcijfers die rond Prinsjesdag vorig jaar naar buiten kwamen. Volgens onderzoeksbureau Ipsos leeft onder de bevolking heus sympathie voor de monarchie. Maar het percentage voorstanders kromp in tien jaar tijd van 80 naar 50 procent. En is bij de oudere generatie nog een krappe meerderheid vóór, van de jongeren zou slechts 39 procent de monarchie steunen.
Elk instituut dat zijn draagvlak zo rap ziet slinken zal proberen daar iets tegen te doen. Het omgekeerde was vele malen merkwaardiger, wereldvreemder en onverstandiger geweest. Dat het daarbij óók kijkt naar de derde dinsdag van september, vind ik niet raar. Sterker, dat ligt nogal voor de hand.
Afgezien daarvan is er met enige moderniseringsdrift natuurlijk niks mis. Geen enkele traditie staat per slot in stenen tafelen gebeiteld. Grondwettelijk ligt bij mijn weten alleen vast dat de koning ‘jaarlijks op de derde dinsdag van september of op een bij de wet te bepalen eerder tijdstip’ in een verenigde vergadering van de Staten-Generaal ‘een uiteenzetting’ geeft van het door de regering te voeren beleid.
De overgrote rest is poppenkast én verandert voortdurend. Dat koddige driemaal ‘hoera’ roepen na het uitspreken van de Troonrede bijvoorbeeld stamt uit 1897. Tot dat jaar hielden de verzamelde parlementariërs blijkbaar hun mond. Vóór de Tweede Wereldoorlog waren ministers en Kamerleden gestoken in operettekostuum, compleet met steek. Nu zou dat volstrekt ondenkbaar zijn.
Het gedoe met die vrouwenhoedjes begon pas eind jaren zeventig, nadat voormalig VVD-Kamerlid en oud-corpslid Erica Terpstra zich hardop had afgevraagd: ‘Als je in Den Haag op Prinsjesdag geen hoed draagt, wanneer dan wél?’ Zelfs het bereden ere-escorte van de Koninklijke Marechaussee is niet eeuwenoud maar dateert uit 2002.
Dus voortaan jaarlijks André Rieu op het Malieveld? Ik zou niet weten wat erop tegen is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns