Juist in sectoren waarin het personeel veel met deeltijdcontracten werkt, zijn de personeelstekorten groot. In de kinderopvang, het onderwijs en de zorg worden tienduizenden medewerkers gezocht. In deze sectoren werken relatief veel vrouwen en is het gebruikelijk dat personeel niet 36 uur, maar 20 tot 28 uur per week werkt.
In plaats van zoeken naar personeel dat er niet is, wordt sinds 2022 via proefprojecten geprobeerd het bestaande personeel meer uren te laten draaien. Donderdag benadrukte demissionair minister Karien van Gennip van Sociale Zaken nog eens dat de overheid met de kinderopvangorganisaties hierop wil blijven inzetten.
In de kinderopvang zijn die eerste projecten een groot succes. Bij Kind & Co Ludens in de regio onder Amsterdam, waar drie kwart van het personeel parttime werkt, bleken werknemers best te porren voor extra uren. "Een kwart van het personeel werkt nu een halve dag per week extra", zegt Yvonne van Schaik van Kind & Co Ludens.
"Daarmee zijn personeelstekorten niet meteen opgelost, maar doen we toch een aardige duit in het zakje. Ook wordt het inplannen van personeel makkelijker als we dezelfde uren met minder mensen invullen." Kind & Co Ludens heeft het meerurenproject uitgebreid naar meer locaties. Veel andere kinderopvangorganisaties volgen dat voorbeeld.
Om werknemers enthousiast te maken, worden gesprekken gevoerd en bijeenkomsten gehouden. Daarbij speelt de werkurenberekenaar van stichting Het Potentieel Pakken een belangrijke rol. Deze rekentool toont hoeveel meer je gaat verdienen als je meer uren werkt. Dat is namelijk soms niet het geval. Zo kunnen medewerkers het recht op toeslagen verliezen bij een hoger loon.
"Maar meestal is het wel zo", weet Van Schaik. "Dat laten we dus graag zien. Mensen in de kinderopvang werken met hun hart. Maar adequate beloning is ook belangrijk."
Van Schaik krijgt van andere kinderopvangorganisaties veel vragen over hoe ze hun personeel ook extra uren kunnen geven. "Je moet het wel belangrijk maken", zegt ze. "Dus niet eens per jaar vragen: kun je meer uren werken? Maar vaker in gesprek gaan over wat je werknemer nodig heeft voor een goede werk-privébalans."
"Soms moeten we daarbij als werkgever creatief zijn. Eerder vulden we een dag nooit in met twee halve diensten. Of lieten we werknemers niet op twee verschillende locaties werken. Nu soms wel. Door buiten de lijntjes te kleuren, blijkt meer mogelijk."
Ook op basisscholen en in de zorg zijn er projecten geweest om het personeel te stimuleren meer uren te maken. Die hadden ook wel effect, maar minder dan in de kinderopvang. In het onderwijs ging het om een stimulans voor deeltijders bij drie organisaties met twaalf scholen. Ongeveer 12 procent van de leerkrachten verhoogde het aantal te werken uren.
De opgave blijkt in het onderwijs complexer dan in de kinderopvang. Ook wordt het pilotproject van Het Potentieel Pakken in die sector nog niet stevig doorgezet.
"Ook in het onderwijs zijn grote personeelstekorten en is er sprake van een hardnekkige norm om in deeltijd te werken", zegt Wieteke Graven van Het Potentieel Pakken. "Gemiddeld werkt personeel 28 uur per week en dat aantal uren is al tien jaar stabiel. We pakken het potentieel dus nog niet."
Graven zag dat de initiatieven wel resultaat hadden, maar dat ze in het onderwijs minder leefden dan in de kinderopvang. Niet elke school en elke leidinggevende ging even enthousiast met het meerurenproject aan de slag.
Wat het volgens haar lastig maakt, is dat de organisaties in het onderwijs vaak kleiner zijn dan in de kinderopvang. "Er komt veel op een directeur af. Stimuleren tot meer uren is een van de dingen waar de directeur tijd in kan steken. Maar dat vergt veel aandacht en focus op de lange termijn."
Op korte termijn lijkt het voor scholen dan soms makkelijker om een flexkracht te werven in plaats van een meerwerkproject op te starten om acht leerkrachten enkele uren extra te laten werken.
Dat de meerurenprojecten in het onderwijs niet direct een gevolg krijgen, betekent niet dat het werk voor niets is geweest. Graven: "Er is veel bewustzijn gekomen en we blijven kennis uit de pilots beschikbaar stellen."
Ze zou niet alleen willen kijken naar urenuitbreiding als oplossing voor personeelstekorten. "Meer uren werken kan ook financiële kwetsbaarheid van personeel tegengaan. Door de kleine contracten zijn best veel werknemers voor hun financiën afhankelijk van hun partner", zegt Graven.
"Bij scheiding of overlijden kan dat tot problemen leiden. En zij die minder uren werken wacht ook een klein pensioen. Daar kun je voor kiezen, maar laat het wel een bewuste keuze zijn."
Source: Nu.nl economisch