Het behoorde tot de prikkelendste titels in de kast van mijn ouderlijk huis: Aus der Geschichte der menschlichen Dummheit. Er bestaat namelijk héél veel menselijke domheid. Vooral in Nederland is dat fenomeen wijd verspreid.
Mag je mensen − kiezers, politici − dom noemen? Of is dat politiek incorrect? Ik vraag het maar even, want het lijkt hét grote taboe binnen de rechtse kerk te vormen, die er anders al scheldend altijd prat op gaat pal voor absolute meningsvrijheid te staan. Tenzij je iets terugzegt wat niet wordt geapprecieerd. In dit verband schijnt niets zoveel verontwaardiging op te roepen als de introductie door Sander Schimmelpenninck van het begrip ‘domrechts’.
Het zou een wetenschappelijk onderzoekje waard zijn om eens precies na te gaan welk oorzakelijk verband er bestaat tussen de ontlezing, de verdomming en de verrechtsing van Nederland, waardoor op het Binnenhof nu de onderbuikpolitiek domineert. Als er één politieke partij dit proces belichaamt is het de VVD. Wie nu tegenwerpt: ja, maar bij de BBB zijn ze nog dommer, heeft natuurlijk gelijk. Alleen: dáárvan verwacht je niets anders. Bovendien is verdomming een proces, van minder dom naar meer dom dus. Bij de BBB vormt domheid een integraal deel van het dna vanaf de start.
Over de auteur
Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en (gast)columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ooit waren de liberalen min of meer de uitvinders van de rechtsstaat en de belichaming van het Duitse Bildungs-ideaal, in de strijd tegen religieus obscurantisme. Thorbecke geldt als de aartsvader van de hbs, een belangrijke bijdrage aan het creëren van beter onderwijs voor grotere groepen burgers, naast de traditionele intellectuele gymnasium-elite. Liberalen waren toen de felste voorvechters van scholing, wetenschap en rationaliteit.
En nu? Nu belichaamt de VVD in toenemende mate zelf het obscurantisme, hengelend naar electorale steun vanuit de onderbuik van het gesundes Volksempfinden. Of het nu gaat om maximumsnelheid of vuurwerkgekte: zij handelt stelselmatig in strijd met elk advies van mensen met verstand.
Dilan Yesilgöz roept altijd dat ze pal voor haar agenten staat. Behalve dus tijdens Oud & Nieuw. Al dringt de hele politie sedert jaren aan op een vuurwerkverbod, toch volgt dan steevast de gebruikelijke infantiele kletskoek over respectabele tradities, die velen zo’n leuke nacht bezorgen. Jammer voor de oogartsen, voor wie dat minder geldt. Met het erelidmaatschap voor Henk Kamp, die in het toeslagenschandaal de eigen onderbuik tot eerste beleidsadviseur bevorderde, is bewuste onwetendheid nu in het VVD-beginselprogram tot kroonjuweel verheven.
Als íets momenteel de algemene domheid van veel kiezers en gekozenen illustreert, is dat wel de ontkenning van het klimaatprobleem. Wat Wilders betreft kan het hele klimaatbeleid in de shredder. Caroline van der Plas heeft daarvoor dan vast een mestvaalt in gedachten, want dat bepaalt haar geestelijke horizon.
In de jongste overstromingstijd afgelopen winter dook op Dumpert een foto op van een blanke man van middelbare leeftijd − type Henk van Ingrid − die tot boven de enkels in het water stond. Tekst: Tonny dacht dat nieuwe omheining het water zou tegenhouden: ‘Verkoper zei dat het tegen weer en wind kon, maar het water loopt er gewoon door.’ Ik weet nog steeds niet of dit echt of parodie in de geest van De Speld was, maar het eerste valt zeker niet uit te sluiten.
Je zou zeggen dat de zoveelste halve zondvloed zelfs de domste kiezer ervan zou overtuigen dat we inmiddels een groot klimaatprobleem hebben, dat structurele wateroverlast veroorzaakt. In dat opzicht getuigt het feit dat Noah (afgeleid van Noach) momenteel de meest gegeven babynaam is voor jongens van een vooruitziende blik.
Langzaam krijgen we hier een tropenachtig weerpatroon: in plaats van zomer en winter een zon- en een regenseizoen. Maar nee: zelfs het in 2021 half ondergelopen Valkenburg blijkt nog steeds een PVV-bolwerk te zijn. Volgende keer gewoon maar helemaal laten onderlopen dus. En geen cent schadevergoeding voor ieder die daar domrechts heeft gestemd.
Recentelijk sloeg toezichthouder AFM alarm: als gevolg van een en ander dreigen 800 duizend huizen te verzakken. Wie moet dat betalen? Ik zou zeggen: hoofdelijk omslaan over alle PVV- en BBB-politici. De VVD mag meedoen.
Blind voor deze letterlijk dreigende aardverschuiving formeert men na de electorale aardverschuiving in Den Haag vrolijk over extreem-rechts verder. Wilders werkt voor zijn Machtsovername volgens het klassieke handboek van dat extreem-rechts. Fase één is achter de rug: de stelselmatige verdachtmaking van alle onafhankelijke tegenkrachten als rechtspraak, journalistiek en wetenschap. Fase twee is nu: als daardoor voldoende electorale winst is geboekt, je eventjes poeslief opstellen, zodat de beoogde nuttige idioten, die je greep naar de macht moeten faciliteren, je moeilijk kunnen afwijzen. Wilders vermomt zich tijdelijk als Milders. Daarna komt fase drie: eenmaal aan de macht, gaat het masker af en maak je de rechtsstaat kapot. Wilders’ jarenlange idolen: Poetin en Orbán.
Die kans is hem geboden door Rutte, door over slechts zeventig nareizigers - dat waren weer eens feiten die niet bij de onderbuik pasten − zijn kabinet te laten vallen. Yesilgöz gokte vervolgens mis: niet Wilders wordt háár Steigbügelhalter, het wordt omgekeerd. En maakt u zich over Wilders geen illusies. Die illusies vormen momenteel de meest gevaarlijke vorm van domheid in Den Haag. De enige die het probleem enigszins doorheeft is Omtzigt: dat Wilders een kwaadaardige brandstichter is, principieel niet te vertrouwen, ongeacht alle beloften op papier.
Om op de beginvraag terug te komen: mag je mensen dom noemen? Ja dat mag. Soms moet dat zelfs, zoals in het geval van de VVD. Het punt is dat voor haar intense domheid vooral het minder domme deel van Nederland de prijs betaalt.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Source: Volkskrant columns