Veel slimme meters versturen de meterstanden via een zogenoemde GPRS-verbinding. Dat is een dataverbinding via het ouderwetse gsm-netwerk van KPN of Vodafone. Die netwerken stammen nog uit de jaren negentig. De providers willen hun oude gsm-netwerken uiterlijk in 2029 helemaal uitzetten.
Dat heeft grote gevolgen. Zodra de gsm-netwerken uit de lucht zijn, kunnen slimme meters met een GPRS-verbinding geen meterstanden meer versturen. Daardoor moeten netbeheerders vóór 2029 zo'n 2,5 miljoen slimme meters vervangen, blijkt uit gesprekken van NU.nl met Netbeheer Nederland.
"Eigenlijk wil je dat een meter 25 tot 30 jaar meegaat", legt woordvoerder Theo Scholte van de brancheorganisatie voor elektriciteit- en gasnetbeheerders uit. "Maar de ontwikkeling van mobiele netwerken is sneller gegaan dan verwacht."
Het vroegtijdig vervangen van al die meters levert een kostenpost van miljoenen euro's op. Netbeheerder Alliander heeft bijvoorbeeld in 2020 en 2021 in totaal 11 miljoen euro extra afgeschreven op de slimme meter, zo blijkt uit het jaarverslag over 2021.
"Het is een enorme kapitaalvernietiging", reageert energie-expert Ben Woldring van energievergelijker Gaslicht.com. "Wij als consument betalen daarvoor. Op je energierekening staat een post 'meterkosten' voor je slimme meter."
De tegenvaller komt bovenop de toch al grote uitdagingen waar netbeheerders van ons elektriciteitsnet voor staan. Zo moeten de netbeheerders tientallen miljarden euro's investeren in de uitbreiding van het stroomnet. Dat is nodig omdat we steeds meer elektriciteit verbruiken. Daarnaast ontstaan door duurzame opwek grotere pieken en dalen in het stroomaanbod.
Slimme meters geven niet alleen de meterstand door. Het zijn ook de 'ogen en oren' van de netbeheerder. De meter registreert bijvoorbeeld de spanning op stroomnet. Die mag niet te hoog, maar ook niet te laag zijn. Bij een te hoge spanning kunnen bijvoorbeeld je elektrische apparaten kapotgaan.
Bij stroomstoringen of problemen met de spanning kan de netbeheerder de meters in een bepaalde regio uitlezen. Dat helpt om de storing op te sporen en te verhelpen. Dat soort informatie wordt de komende jaren belangrijker omdat we steeds meer gaan overstappen op stroom uit duurzame bronnen. Daardoor ontstaan meer pieken en dalen in het energieaanbod.
De meters die nu worden geplaatst, communiceren via 4G-netwerken. Dat is het netwerk dat mensen gebruiken om bijvoorbeeld video's te streamen op de telefoon. 4G-netwerken bestaan al sinds 2012 en hebben ook geen eeuwig leven. De kans is daardoor groot dat netbeheerders over tien tot vijftien jaar opnieuw alle energiemeters moeten vervangen omdat 4G verdwijnt.
"Mede daarom wordt een zogenoemde modulaire meter ontwikkeld", vertelt Scholte van Netbeheer Nederland. Je krijgt dan een vaste meter die 25 tot 30 jaar meegaat. Op die meter kan de communicatiemodule vervangen worden als het gebruikte netwerk verdwijnt. Dan hoeft niet de hele meter meer vervangen te worden.
Maar zover is het nog niet. In de hele vervangingsoperatie waar netbeheerders nu voor staan, worden meters geplaatst die communiceren via 4G-netwerken.
En daar zit nog een probleem, weet Woldring. "Veel gasmeters versturen de meterstanden via de slimme elektriciteitsmeter. Maar de eerste generatie slimme gasmeters kan niet communiceren met de nieuwere generatie slimme elektriciteitsmeters."
In de praktijk ziet Woldring dat bij de vervanging van de slimme energiemeter daarna ook slimme gasmeters van de eerste generatie vervangen worden. Ook die operatie brengt volgens de energie-expert een enorme kostenpost en tijdsinvestering met zich mee.
Source: Nu.nl economisch