Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Joris Henquet, Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.
Ik mag graag foeteren op het Concertgebouworkest. Niet op die goede orkestmusici, maar op wat daar zoal op buitenmuzikaal gebied gebeurt. Recent voorbeeld: een gastdirigent die vaak met het orkest werkt, stompt een zanger in het gezicht. Je vraagt de directie of ze nog met die man door willen en krijgt te horen: ‘We houden de ontwikkelingen in de gaten.’
Hallo hé, ben je nou een richtinggevend orkest of een dwarrelend blaadje dat zich laat meevoeren met de wind? De betreffende dirigent, John Eliot Gardiner, komt eind deze maand overigens toch niet om Ein deutsches Requiem van Brahms te dirigeren.
Over de auteur
Merlijn Kerkhof is redacteur klassieke muziek van de Volkskrant. Hij publiceerde twee boeken: Alles begint bij Bach, een inleiding tot de klassieke muziek, en Oude Maasweg kwart voor drie.
Over één aspect aan het Concertgebouworkest ben ik echter altijd vol bewondering geweest: de huisstijl. Uitgesproken, eigenzinnig, herkenbaar, artistiek en kleurrijk – was het Concertgebouworkest niet het beste orkest ter wereld, dan had het in ieder geval de beste huisstijl van allemaal.
De grafische posters, de cd’s van het eigen label RCO Live: ze zien er altijd fantastisch uit. Neem nou die covers uit de Mahler-cyclus van dirigent Mariss Jansons. Die foto die ze gebruikten: verkruimeld stoepkrijt, of zijn het van die poederige snoepjes? Sinds ik het onthullende dagboek Violist van Marc Daniel van Biemen heb gelezen, vind ik ze trouwens iets minder onschuldig ogen en denk ik eerder aan designerdrugs. Hoe Amsterdams.
Bij het eerste persbericht van het jaar keek ik dan ook even goed of het niet toch al april was, want het Concertgebouworkest heeft per 2024 een nieuwe huisstijl. Dit ‘komt voort uit de groeiende ambitie van het orkest om mensen van alle leeftijden en diverse achtergronden te bereiken’, aldus het bericht. De nieuwe huisstijl, ontwikkeld door ontwerpbureau Motif, zou een ‘meer emotionele uitstraling’ moeten hebben. De mail was opgesteld in Verdana in plaats van Neue helvetica (veel te elitair).
Het is nogal een afslag die is genomen – van Amsterdam naar Purmerend: de door René Knip bedachte afficheletter, eigen én ingebed in een grafische traditie die verwijst naar een eeuw geleden, heeft plaatsgemaakt voor de vinex-look-and-feel. (Het door Knip bedachte logo wordt wel behouden.) Voortaan wordt er gebruikgemaakt van beelden van glamourfotograaf Carli Hermès. Waar u Hermès van zou kunnen kennen? Van die smakeloze Suit Supply-campagne uit 2016, bijvoorbeeld, waarin mannetjes in pakken van de borsten van een vrouw afgleden.
Het is niet makkelijk om klassieke muziek te verkopen, dat weet ik ook wel, dus je probeert eens wat. Van het Rotterdams Philharmonisch herinner ik me zo vier logo’s. Toen ik dacht dat het niet lelijker kon, met een half eigeel zonnetje en een vette letter waardoor het geheel deed denken aan een hamburgerbroodje, kwam het orkest met een speels, paars figuurtje dat goede bedoelingen ademt en ergens in het Alhambra moet zijn opgepikt. Ik begrijp dat ze het cliché van het viooltje en het muzieknootje hebben willen vermijden, maar ik denk toch eerder aan een multicultureel buurtcentrum in Schiedam Nieuwland dan aan klassiek.
Voor bijna elke organisatie geldt: nieuwe directeur, nieuwe huisstijl. Er zullen zich genoeg kansen op verbetering aandienen. Maar het zou wel mooi zijn als leidende culturele instellingen hun geld uitgeven aan kunstenaars in plaats van aan handige harry’s met gelikte merkenbureaus. Zolang dat geld er nog is.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden