Dit artikel is afkomstig uit de Volkskrant. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Een 'boervriendelijk' klimaat en genoeg ruimte, waar vind je dat nog? Een zestigjarige melkveehouder uit Balkbrug is er dinsdagochtend samen met zijn vrouw, zoon, schoondochter en kleinkinderen voor naar de Emigraria in Zwolle gekomen, een jaarlijkse emigratiebeurs voor boeren. Ze zijn op zoek naar een plek waar het nageslacht verder kan boeren. "Ik was laatst in Zweden, daar voel je je nog gewaardeerd als boer. In Nederland geeft iedereen af op de bio-industrie, maar willen ze niet wat meer betalen voor hun eten."
"Gedrevenheid om hun vak uit te oefenen", is volgens makelaar Harry Nijborg wat de Nederlandse boeren kenmerkt. Maar door een stapeling van milieumaatregelen vinden velen dat tegenwoordig lastig, zo niet onmogelijk. "Sommige boeren zijn het zo zat dat ze twijfelen of ze nog wel door willen gaan," vertelt Nijborg terwijl de eerste gegadigden binnendruppelen op de beurs, die is georganiseerd door zijn agrarisch makelaarskantoor Agriplaza.
De onvrede leidde de afgelopen dagen opnieuw tot blokkades op de snelwegen. Maar er zijn ook boeren die een stap verder willen zetten en de oplossing over de grens zoeken. In Zwolle kunnen zij met al hun vragen over het boerenbestaan in het buitenland terecht bij de standjes met informatie over Duitsland, Frankrijk, Denemarken, Zweden, de Verenigde Staten en Canada.
Hoewel er geen precieze cijfers zijn, lijkt de emigratie van boeren door de stikstofcrisis toe te nemen. Het kabinet werkt met de Europese Commissie nog aan een verplaatsingsregeling voor piekbelasters, die deze ontwikkeling zou kunnen versterken. De opkoopregeling voor piekbelasters gaat gepaard met een beroepsverbod voor de hele EU. Of dat leidt tot een trek over de oceaan is onduidelijk. Voordat de emigratie rond is, is er minimaal een jaar verstreken.
De landenvertegenwoordigers bij de stands beamen dat de interesse voor emigratie groeit onder Nederlandse boeren. Uit een enquête van vakblad Nieuwe Oogst bleek vorig jaar dat een op de vijf wel eens aan emigreren denkt. Canada is met zijn eindeloze landbouwgronden het populairst, gevolgd door Denemarken, dat relatief dichtbij ligt en waar de omstandigheden vergelijkbaar zijn met die in Nederland.
Enkele tientallen boeren laten zich informeren op de Emigraria, die lang niet de enige beurs is in zijn soort. Zeker dat ze willen vertrekken zijn ze nog niet, laat staan dat ze weten waarheen. Liever willen ze daarom niet bij naam genoemd worden in de krant; het bedrijf in Nederland moet nog verkocht worden, en soms weet zelfs de familie nog van niks.
Dat laatste geldt bijvoorbeeld voor een jong stel met baby, dat eerst bij de Franse en daarna bij de Canadese stand stilhoudt. De man van het stel zit met zijn ouders in een maatschap, maar betwijfelt of het bedrijf toekomst heeft. Hij liep al eens stage in Canada. "Daar heb je ook milieuregels, maar honderd keer minder dan hier. En het is veel groter. Hier mogen we een maximum aan mest uitrijden op onze grond, daar halen ze dat niveau niet eens omdat ze zo veel land hebben."
"De melkprijs is in Canada gekoppeld aan de productiekosten, en de milieuwetgeving is opgesteld door boeren zelf, op een manier die voor hen werkbaar is", vult Amy Bysterveldt aan. Ze is melkveehouder en agrarisch makelaar in het oosten van Canada, waar volgens haar 80 procent van de vrijkomende bedrijven naar Nederlanders gaat.
Bysterveldts grootouders kwamen kort na de Tweede Wereldoorlog vanuit Nederland naar Canada, tijdens de eerste grote golf van boerenemigratie. Destijds was het probleem dat er in Nederland meer aspirant-boeren waren dan bedrijven om over te nemen. Honderden jongere boerenzoons en -dochters vertrokken naar landen als Canada, Nieuw-Zeeland en Australië, waar nog volop ruimte was. In de jaren tachtig en negentig volgde een nieuwe golf, vooral aangespoord door strengere mestwetgeving in Nederland.
De laatste jaren neemt de interesse weer toe, merkt Bysterveldt. "We krijgen elke week wel een telefoontje uit Nederland. Vooral van jonge families met een melkveebedrijf." Misschien nog wel belangrijker dan de materiële voordelen is dat men in Canada volgens Bysterveldt nog 'trots is op de landbouw'.
Een kalverhouder uit de Achterhoek kijkt geïnteresseerd rond, hoewel zijn vertrek nog lang niet vaststaat. "Ik moet mijn gezin nog overtuigen, dat wordt lastig." Bovendien weet hij dat het in het buitenland niet alleen maar rozengeur en maneschijn is. "Mijn zwager zit in Canada, zelfs daar krijg je steeds meer regels. Ik ben zelf in Denemarken geweest, waar het klimaat ook steeds minder vriendelijk wordt."
Dat ziet ook organisator Nijborg. "Overal op de wereld kom je in aanraking met milieuregels. Maar Nederland interpreteert die regels wel strenger dan andere landen."
Minstens zo belangrijk is het volgens Nijborg dat er elders meer ruimte is voor landbouw, en meer waardering. In Nederland voelen veel boeren die steun niet, verkiezingsoverwinningen van partijen als BBB ten spijt. "Op het Franse platteland word je echt opgenomen in de gemeenschap. De demonstraties van boeren kregen daar brede steun van de bevolking. Daar hoef je hier niet op te rekenen."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch