In de week van Facebooks twintigste verjaardag stond oprichter Zuckerberg voor de Amerikaanse Senaat. Hij werd min of meer gedwongen om tientallen aanwezige ouders zijn excuses aan te bieden.
Hun kinderen zijn slachtoffer van seksueel misbruik of seksuele intimidatie via sociale media. "Het spijt me dat u dit heeft moeten meemaken", zei de topman tegen hen. "Niemand zou moeten hoeven meemaken wat u heeft doorstaan." Daarna werd Zuckerberg direct zakelijk en begon hij op te lepelen wat zijn bedrijf allemaal doet om aan de regels te voldoen en ervoor te zorgen dat kinderen zo goed mogelijk worden beschermd.
Zuckerberg moest de afgelopen jaren regelmatig diep door het stof gaan. Zo bleek in 2018 dat informatie van 87 miljoen Facebook-gebruikers wereldwijd was doorverkocht aan het Britse bedrijf Cambridge Analytica. De data waren naar verluidt ingezet voor de presidentscampagne van Donald Trump.
Facebook kan doorgaans op veel kritiek rekenen. Het netwerk leidt tot verdeeldheid en zorgt ervoor dat gebruikers in bubbels terechtkomen. "Het grappige is dat Facebook zelf juist zegt te werken aan een betere wereld, omdat de dienst mensen in verbinding brengt", zegt Mark Deuze, hoogleraar Mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam.
Dat was (en is) in de kern ook het idee van het platform. In het begin moesten studenten van Amerikaanse universiteiten elkaar via het netwerk weten te vinden. Uiteindelijk groeide de dienst zo snel, dat het platform een wereldwijd vriendenboekje werd. "Facebook ging door alle lagen heen", zegt socioloog Beate Völker. "Je werd niet alleen Facebook-vrienden met familie en kennissen, maar ook met je buren en je collega's."
Bij de opkomst van dit soort sociale netwerken dachten veel mensen dat we alleen nog maar online zouden zijn. "Het zou schadelijk zijn voor ons sociale leven", zegt Völker. "Het zou relaties verschralen en uithollen. Dat is niet gebeurd, we spreken onze vrienden nog steeds ook offline. Maar het hielp je wel om ook oude, uit het oog verloren contacten terug te vinden en op de hoogte te houden."
Mensen werden ook online vrienden met gebruikers die ze niet kenden. Ineens was het mogelijk om gelijkgestemden te vinden en dingen te organiseren: van feestjes tot demonstraties en verkiezingen. Het sociale netwerk had een open karakter dat door de jaren heen geslotener werd.
"Tegenwoordig schermen we veel meer informatie af", zegt Völker. "Ook omdat we hebben gezien dat data misbruikt kunnen worden. En we zijn meegegroeid met het internet, hebben dat leerproces doorlopen. We gaan er nu volwassener mee om."
Bij jongeren zit dit idee er al veel meer in, denken de experts. Een belangrijke reden dat weinig jongeren interesse in Facebook tonen, is omdat hun ouders daar actief zijn. "Ze willen juist op een plek zijn zonder toezicht van hun ouders", weet Deuze. "Deze groep jongeren heeft over bijna niets zelf de controle, behalve over hun mediagebruik."
Daarom zijn zij veelal actief op platforms als Snapchat, waar duidelijker is wie welke berichten kunnen zien en wanneer. Op Facebook is het overzicht er veel minder, zegt de hoogleraar. "De algoritmes zijn ondoorgrondelijk en veranderen ook steeds. Je kunt wel iets online zetten, maar je weet nooit of je vrienden het zullen zien en waar je bericht precies terechtkomt."
Voor iedereen ziet het nieuwsoverzicht er anders uit, zoals algoritmes ook op andere plekken bepalen wat je te zien krijgt. Dat is persoonlijk en gebaseerd op je surfgedrag. "De keerzijde daarvan is dat de kans dat wij elkaar online tegenkomen steeds kleiner wordt", zegt Deuze.
"Mijn buurman en ik maken ons niet meer druk over dezelfde dingen", zegt hij. "Dat was vroeger wel anders, toen er nog geen sociale media waren en er een handjevol televisiezenders was. Nu is er bijna geen gedeeld verhaal meer. Het gaat niet meer over feiten, maar over wie het beste verhaal heeft. Dat zorgt voor verdeeldheid in de maatschappij en dat kun je voor een deel echt wel aan Facebook toeschrijven."
Deuze en Völker denken dat Facebook voorlopig nog niet verdwijnt. "Het is nog steeds wel handig voor mensen die in groepen zitten en voor het opzetten en bijhouden van evenementen", zegt Deuze. "Voorlopig verdient Meta er ook nog veel geld mee. Het sociale medium gaat dus ondanks de vele alternatieven echt niet zomaar weg. Facebook is wat dat betreft net radio: die bestaat nog steeds, terwijl we ook Spotify hebben."
Source: Nu.nl Tech