Voor de rechters zit een ernstig kijkende Syrische man in een legergroene jas, op de publieke tribune zijn dochter van 19. Een zelfbewuste jongedame. Lang haar. Een naveltruitje, hoewel het winter is. In de rechtszaal valt haar naam. De strafzaak tegen haar vader gaat namelijk ook over haar huwelijk dat stukliep en alles wat daarna kwam.
Zo begon het drie jaar geleden: met de aanhouding van haar vader, Husam S., 46, in een stacaravan van het asielzoekerscentrum in het Friese Sint Annaparochie. Husam werd onder meer verdacht van betrokkenheid bij ‘terroristische acties van IS’.
Over de auteur
Ana van Es schrijft twee keer per week een column voor de Volkskrant, waarvoor ze Nederland doorkruist. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten. Van Es won de journalistieke prijs De Tegel met haar reportages uit Jemen.
Een ernstige zaak leek het toen, zoals je in Nederland slechts een enkele keer ziet: een terrorist die met de vluchtelingenstroom meereist naar Europa en hier een nieuw leven opbouwt.
Er was de video. In de video zou Husam te horen zijn terwijl hij afgehakte hoofden omhoog hield, onder het uitroepen van teksten als ‘varkens van Assad’ en ‘honden’, twintig omstanders keken toe.
Husam zat een jaar vast, maar is voorlopig vrij. De verdenking van betrokkenheid bij IS is allang van tafel. De video? Deskundigen van de politie konden geen uitsluitsel geven over het stemgeluid. Onduidelijk is of Husam te horen is.
Blijven over: de gestolen auto’s. Husam, handelaar in auto’s, komt uit Khan Sheikhoun, een stad die aan de frontlijn lag van het verzet tegen de Syrische president Assad. De familie van Husam ging voorop in de strijd. Een van hen was commandant van een plaatselijke afdeling van het Vrije Syrische Leger.
Alles wijst erop dat Husam ook zelf de wapens opnam tegen de gehate dictator Assad. Hij is gefotografeerd naast een pick-uptruck, in een camouflagepak, op slippers – een archetypische militieman.
Husam probeert de rechter ervan te overtuigen dat hij wegbleef van de gewapende strijd. Het vlekkenpak, dat was zijn ‘sportpyjama’. De rechter: ‘Bij mij in de sportschool zie ik nooit mensen in camouflagepak.’
De vraag is alleen: wat geeft het als hij strijder was? Het Vrije Syrische Leger was een samenwerkingsverband van gematigde rebellen die een nobel doel nastreefden: democratie in Syrië. Ze kregen steun uit het Westen, ook uit Nederland.
Achter de pro-democratische façade van het Vrije Syrische Leger ziet het OM echter ‘commerciële redenen’ voor het verzet in Khan Sheikhoun. Het woord ‘oorlogseconomie’ valt. De familie van Husam. was ‘een bende criminelen die bloed aan hun handen hebben’.
Zo komen we bij de auto’s. Husam verkocht volgens het OM voertuigen die door zijn familieleden op dagelijkse basis bij controleposten werden gestolen. De bestuurders konden hun eigen afgetroggelde auto’s daarna voor veel geld terugkopen.
Deelname aan IS is het niet. Met enige juridische creativiteit valt de strafzaak tegen Husam er mogelijk toch mee te redden. De officier van justitie stelt namelijk dat het geen gewone autodiefstal betreft, maar plundering, een oorlogsmisdrijf. Eis: 4 jaar cel.
Getuigenverklaringen vormen het bewijs. Zoals Husam zegt: ‘Ze doen dit alleen omdat ik aan de kant van mijn dochter sta.’
Het zit zo: de dochter trouwde jong met een Syriër met wie zij naar Europa vluchtte en daarna wegliep. De belangrijkste getuigen, twee broers, die belastende verklaringen afleggen over de vader? Mogelijk zijn zij familie van de wraakzuchtige ex-man van de dochter.
En dus deed de Nederlandse politie uitgebreid onderzoek naar een Syrische familievete met een jonge vrouw als inzet. ‘Het gaat niet over het huwelijk’, zegt de rechter tegen Husam, ‘maar dat vormt mogelijk wel een verklaring waarom er tegen u verklaard is.’
Het OM houdt inderdaad rekening met ‘een dergelijk motief’ voor de broers om vals te verklaren. Omdat ook een derde, anonieme getuige verklaart over de handel in gestolen auto’s, is er toch genoeg bewijs tegen Husam, meent de officier van justitie.
De rechter verzucht dat Syrië ‘complex’ is. Pas in april is de uitspraak. De asielprocedures van vader en dochter zijn opgeschort. Op de gang vertelt de dochter in vlot Nederlands dat ze schoonheidsspecialist wil worden, maar dat ze nu niet mag studeren.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden