Anders dan in bergachtige landen als Noorwegen of Oostenrijk neemt energie uit waterkracht in Nederland geen grote plek in. Maar achter de schermen buigt een handvol start-ups zich over de vraag hoe je in het waterrijke maar platte Nederland toch stroom kunt opwekken uit rivieren of de zee.
En daar zijn al meerdere technieken voor ontwikkeld. Zo kunnen we energie uit golfslag halen en de kracht van eb en vloed gebruiken. Maar ook bij het mengen van zoet en zout water komt energie vrij. Dat is vooral interessant op plekken waar die twee samenkomen, zoals bij de Afsluitdijk.
Daar wordt op de dijk tussen Noord-Holland en Friesland al mee getest door de start-up RedStack. Ook de bedrijven SeaQurrent, Slow Mill en Dutch Wave Power vonden manieren om water te gebruiken voor stroomopwekking.
Zo ontwikkelde SeaQurrent een 'onderwatervlieger' die een spoel laat draaien door de getijden. Slow Mill bouwde een drijvende molen die kracht kan onttrekken uit de golven. Daarmee loopt al een pilot op Texel, waar honderd huishoudens elektriciteit uit de molen krijgen. En Dutch Wave Power maakte een drijvende cilinder: de golfslag zorgt ervoor dat de cilinder gaat draaien en zo komt er energie vrij.
De bedrijfjes staan te springen om de markt te betreden en kregen al steun van het Waddenfonds om hun techniek te testen.
Stroom opwekken door waterkracht heeft potentie in Nederland, laat onderzoek nu zien. TNO bestudeerde in opdracht van het Waddenfonds en de noordelijke provincies de mogelijkheden om energie te winnen op de Waddenzee en aan de Noordzeekust.
Bovengenoemde technieken kunnen de Waddeneilanden, waar meer dan 24.000 mensen wonen, in 2030 samen voor 83 procent voorzien in hun energiebehoefte. In de kustregio's is dat een kleiner aandeel van 8 procent, berekende TNO. Ook hoeft er minder stroom te worden getransporteerd, omdat de energie lokaal wordt opgewekt en dus meteen aan gebruikers wordt geleverd.
"Inzetten op andere groene stroom dan wind- en zonne-energie is de komende jaren cruciaal om de klimaatdoelen in het Waddengebied te kunnen halen", zegt Rosan Kocken, gedeputeerde in Noord-Holland en voorzitter van het Waddenfonds. Volgens haar doet de zee altijd haar werk, in tegenstelling tot zon en wind. "We hebben een enorme opgave wat de energietransitie betreft en dit zijn mooie dingen waar we mee verder kunnen."
Ook demissionair klimaatminister Rob Jetten, die het TNO-rapport woensdag in ontvangst nam, ziet kansen voor deze nieuwe sector. "Het zal niet doorslaggevend zijn, maar het kan wél een goede aanvulling zijn op onze energiemix. Naast wind op zee hebben we juist ook die kleine technieken nodig om te balanceren", zei de bewindsman.
Windparken op de Noordzee blijven de belangrijkste hernieuwbare energiebronnen. Ze moeten in 2030 drie kwart van onze stroom leveren.
Uitdagingen zijn er ook voor energie uit water. Door de kleine schaal zijn de technieken op dit moment nog duur. En het volle stroomnet kan tot problemen leiden. Bovendien moeten mogelijke effecten op het milieu en de ecologie nog beter worden onderzocht, benadrukt het TNO. De Waddenzee is een Natura 2000-gebied met een grote biodiversiteit. Zo'n onderzoek is voor de start-ups een vereiste om in aanmerking te komen voor subsidies.
Dat wordt heel serieus genomen, benadrukt Erwin Meijboom van Slow Mill. Volgens hem moet de installatie "een kraamkamer" worden voor het onderwaterleven.
Source: Nu.nl economisch