Dit artikel is afkomstig uit de Gelderlander. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Honderdduizenden zonnepanelen kwamen er in 2023 bij op onze daken. Zo'n groei hebben we in Nederland nog nooit gehad, constateren de netbeheerders van Flevoland, Overijssel en Gelderland. Toch is er nogal wat aan de hand. Vijf vragen én antwoorden over de 'chaotische' wereld van de zonnepanelen.
Eén ding staat als een paal boven water: het aantal zonnepanelen in ons land groeit razendsnel. "Vorig jaar was er sprake van een historische groei bij kleinverbruikers (huizen en kleine bedrijven, red.). En die groei is in 2023 nog veel groter geweest'', zegt Niels Stet, woordvoerder van netbeheerder Liander.
Inmiddels liggen de daken van zo'n 32 procent van onze woningen vol, blijkt uit cijfers van de netbeheerders. Dat stemt tot tevredenheid. Maar het brengt ook problemen met zich mee. Zo kunnen huishoudens hun stroom steeds vaker niet kwijt op het elektriciteitsnet.
In heel 2023 kwam dit stroomprobleem bij netbeheerder Liander, actief in Gelderland, Flevoland, Friesland en Noord- en Zuid-Holland, ruim zesduizend keer voor. Dat is bijna drie keer zoveel ten opzichte van 2022. De reden? Omdat iedereen de laatste jaren overschakelt op elektriciteit, zit het stroomnet propvol.
Netbeheerders willen graag zo snel mogelijk het stroomnet uitbreiden. Een op de drie straten gaat open, zeggen ze. Ondertussen gaat het ook niet goed met de verkoop van zonnepanelen. De groei van het aantal zonnepanelen op 'onze' daken zwakte aan het eind van 2023 flink af.
Netbeheerders laten zich er niet over uit. "We doen daar geen onderzoek naar'', zegt Liander-woordvoerder Stet. Maar de verklaringen liggen voor de hand, zeggen betrokkenen. In 2023 is namelijk nogal wat gebeurd in deze branche.
Het jaar begon nog met de naweeën van de oorlog in Oekraïne en de daaropvolgende energiecrisis. Mensen wilden massaal van het gas af en kwamen uit bij zonnepanelen als alternatief. Zeker omdat de energieprijzen fors stegen. De wachtrijen bij de installateurs van zonnepanelen waren lang.
Halverwege dit jaar kwam de klad erin. Energiebedrijven als Vandebron en Budget Energie gingen geld vragen voor het terugleveren van stroom. Tot grote ontevredenheid van bezitters van zonnepanelen. Zij voelen zich bekocht. Mensen die twijfelen, stellen de installatie ervan uit.
Duurzaamheidsexpert Dominique Doedens uit Heeten is niet verrast door de onrust. "Als je aan een grote systeemverandering begint, in dit geval de energietransitie, zorgt dat per definitie voor chaos. De onrust zit 'm in de onduidelijkheid over die terugleveringsvergoeding in combinatie met het salderen.''
Dat is nog maar de vraag. In de Eerste Kamer ligt nu een wetsvoorstel om de salderingsregeling langzaam af te bouwen tot 2031. Dinsdag 6 februari gaan de politici in debat daarover. Een besluit volgt daarna snel. Expert Doedens snapt wel dat nu discussie over die regeling is.
"Het is een subsidiesysteem voor de verduurzaming van Nederland. En juist door deze regeling liggen er nu zoveel zonnepanelen. Maar het is ook een oneerlijk systeem. Sommige mensen hebben de financiële middelen om te investeren, maar mensen die dat niet kunnen, betalen nu voor de momenten dat er te veel stroom is.''
Netbeheerders zijn voorstander van het afbouwen van de salderingsregeling. Ze zien het als een 'prijsprikkel' voor mensen om opgewekte elektriciteit meer zelf te gaan gebruiken. "En het geeft zekerheid aan mensen die nu niet zo goed weten wat ze aan moeten met zonnepanelen'', aldus Liander-woordvoerder Stet.
Dat is nog even afwachten, zeggen betrokkenen. Zeker de installateurs zullen de ontwikkelingen met grote interesse volgen. Meerdere kleinere bedrijven gingen afgelopen jaar failliet, omdat de vraag fors terugliep. Ook het Zwolse bedrijf Zonneplan, dat onder meer in de zonnepanelen zit, moest uit een ander vaatje tappen.
"Er is veel onduidelijkheid'', zegt woordvoerder Frank Breukelman. Zonneplan krijgt meer vragen over of het nog wel rendabel is om zonnepanelen te plaatsen. "Je kunt niet meer makkelijk het sommetje maken. Ik ben er dagelijks mee bezig, maar zelfs voor mij is het ingewikkeld.''
"Als die stemming is geweest, weten mensen wel waar ze aan toe zijn'', vervolgt Breukelman. Grote zorgen zijn volgens hem onnodig. "Zonnepanelen betalen zich ook dan nog altijd uit. Ze liggen immers 25 tot 30 jaar op je dak. Maar het is wel aantoonbaar zo dat het langer duurt om je zonnepanelen terug te verdienen.''
Als we naar de cijfers kijken, zien we inderdaad een forse groei. Zowel het aantal zonneparken op land en grote zonneprojecten op bedrijfsdaken of stallen is gegroeid. In een jaar tijd kwamen er in de provincie Gelderland bijvoorbeeld 124 projecten bij, waarvan 11 grote zonneweides op land.
Grote vraag is of dat aantal de komende jaren verder gaat groeien. Het overvolle stroomnet speelt initiatiefnemers parten. Zeker bij projecten op daken van stallen is dat een probleem. Leidingen in landelijk gebied zijn te dun om al die stroom te vervoeren.
Politiek is er bovendien steeds meer weerstand tegen zonneparken op landbouwgrond. Zo heeft de provincie Overijssel de rem erop gezet.
1. In Gelderland zijn in 2023 76.162 nieuwe kleinverbruikers aangesloten. In totaal hebben nu 354.063 woningen en kleine bedrijven zonnepanelen op hun dak. Daarnaast had de provincie eind dit jaar 3048 grote zonneprojecten.
2. In Flevoland zijn in 2023 14.659 nieuwe kleinverbruikers aangesloten. In totaal hebben nu 69.128 woningen en kleine bedrijven zonnepanelen op hun dak. Daarnaast had de provincie eind dit jaar 792 grote zonneprojecten.
3. In Overijssel zijn in 2023 zo'n 40.000 kleinverbruikers aangesloten. In totaal hadden op 1 januari 2024 190.268 woningen en kleine bedrijven zonnepanelen op hun dak. Daarnaast had de provincie eind dit jaar 8906 grote zonneprojecten.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch