Momenteel loopt meer dan 10 procent van de kleine kinderen in Nederland een klein, maar toenemend risico om te komen door bad judgement van hun ouders. Er is namelijk een mazelenuitbraak in het Verenigd Koninkrijk. Sinds oktober is daar bij honderden kinderen mazelen vastgesteld, en de afgelopen maand zijn meer dan vijftig kinderen in het ziekenhuis opgenomen vanwege ernstige mazelen.
Eens in de zoveel jaar is er in Europa een uitbraak van mazelen. De laatste grote uitbraak was in 2017. In Nederland waren maar zes mazelenpatiënten, maar in heel Europa kregen 21 duizend mensen mazelen, van wie er 35 overleden, vooral kleine kinderen.
Over de auteur
Rinske van de Goor is huisarts en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De situatie van de huidige uitbraak is alarmerender dan bij eerdere uitbraken. Mazelen is namelijk zeer besmettelijk. Iemand met mazelen besmet in een omgeving met relatief veel ongevaccineerden gemiddeld vijftien anderen. Ter vergelijking: bij corona is dat drie. Het percentage kinderen dat volledig is gevaccineerd tegen mazelen is in de regio Londen gedaald tot 75 procent. Met zo’n lage vaccinatiegraad is er een aanzienlijke kans dat de uitbraak zich snel verspreidt. De kans dat de uitbraak naar Nederland overslaat neemt ook toe, want ook in Nederland is de vaccinatiegraad schrikbarend gedaald, tot onder de 90 procent.
Meer dan 10 procent van de ouders heeft hun jonge kind dus niet laten vaccineren. Omdat hun kosten-batenanalyse over vaccineren negatief uitvalt. Jonge ouders van nu hebben namelijk nooit mazelen meegemaakt. De kans dat hun kind ooit met mazelen in aanraking komt, lijkt laag, en de kans dat hun kind ‘plezier’ zal hebben van de vaccinatie is met deze redenering niet groot.
Maar ja, dat mazelen nog zo weinig voorkomt is nou juist aan het vaccin te danken. Het lullige met vaccinaties is dat als die effectief zijn, ziektes nauwelijks meer voorkomen, waardoor mensen vervolgens het voordeel van die vaccinaties niet meer zien. Dit heet de preventieparadox: hoe effectiever een preventieve maatregel, hoe meer het risico wordt ingedamd, waarna mensen het risico niet meer zien en laks worden met de preventieve maatregel.
Daarnaast hebben jonge ouders van nu te maken met sociale media, waar enge verhalen het nou eenmaal beter doen dan saaie degelijke kost. Ook vaccinatiefabels gaan viraal. Waardoor de twijfel groeit: welke kans is groter, de kans dat het mazelenvaccin mijn kind beschermt, of juist beschadigt?
De feiten: van de mensen die mazelen krijgen, ontwikkelt 30 procent complicaties, zoals middenoorontsteking, longontsteking of hersenontsteking. Ongeveer één op de duizend overlijdt, vooral kleine kinderen.
Het vaccin is supereffectief. Na twee vaccinaties is er 97 procent bescherming. Mogelijke bijwerkingen van het vaccin zijn koorts, grieperigheid, een zere arm. Eén op 25 duizend heeft na het eerste vaccin tijdelijk verlaagde bloedplaatjes, wat kan leiden tot blauwe plekken of bloedingen.
Aan de ouders van de ongevaccineerde kinderen: of deze mazelenuitbraak uit Engeland overslaat naar Nederland, weten we niet, maar met het afnemen van de vaccinatiegraad in Europa gaat het aantal uitbraken toenemen en zullen deze zich sneller verspreiden. Als de mazelen in Nederland uitbreken is natuurlijk niet gezegd dat ook jouw kind mazelen krijgt. En als je kind dan mazelen krijgt, is de kans dat die vervolgens sterft, of een hersenontsteking krijgt, nog steeds klein: maar één op duizend.
Maar het is wachten op een mazelenuitbraak in Nederland. Daarbij zullen enkele van de meer dan 10 procent ongevaccineerde kleine kinderen sterven. Hun ouders moeten daarna verder leven met de gedachte: bad judgement, had ik mijn kind, achteraf gezien, maar laten vaccineren.
Daarom schrijf ik dit stukje vooraf. Vaccinatie is gratis, via de jeugdgezondheidszorg.
Source: Volkskrant columns