Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk. Deze week: onzichtbaar autonoom rijden.
Als ik deze ochtend naar mijn werk rijd, blijft de auto achter me lange tijd dicht op me zitten. Ik zit op de linkerbaan, net iets onder de maximumsnelheid. De rechterbaan rijdt flink langzamer, daar wil ik niet tussen. De auto achter me zit niet direct op mijn bumper, maar wel zo dichtbij dat duidelijk is dat hij erlangs wil. Ik ga iets harder rijden. De auto achter me versnelt ook. Uiteindelijk duik ik dan toch maar de langzamere rechterbaan in en mijn achterligger passeert me, nog verbazingwekkend rustig.
Als ik deze ochtend naar mijn werk rijd, zit ik op de linkerbaan achter een auto die net iets onder de maximumsnelheid rijdt. Geen probleem, haast heb ik niet, en mijn auto staat op adaptieve cruisecontrol, dus die houdt gewoon netjes een constante afstand tot de auto voor me. Ook als deze wat versnelt zoals nu. Als mijn voorganger daarna plotseling de rechterbaan in duikt, versnelt mijn auto langzaam tot de ingestelde maximumsnelheid en gaat er rustig voorbij.
Ik heb in beide stoelen gezeten. In de auto met een achterligger er net te strak op, en in een auto met adaptieve cruisecontrol, die qua veiligheid genoeg afstand houdt, maar gevoelsmatig misschien wat te weinig.
Wat nu als ik, kijkend in mijn achterspiegel, had kunnen zien dat mijn strak volgende achterligger de adaptieve cruisecontrol aan had staan? Dan had ik zijn weggedrag waarschijnlijk niet geïnterpreteerd als dat hij erlangs wilde. We beoordelen hetzelfde rijgedrag anders als het om een mens gaat dan als het om een machine gaat. Dus is het belangrijk om te weten wie er nu eigenlijk de auto rijdt: de mens of de machine.
De vereniging van auto-ingenieurs SAE ontwikkelde daarom aanbeveling nummer J3134, voor markeringslampen die duidelijk maken dat een auto in zelfrijdende modus staat, en die ook helpen bij de communicatie met andere weggebruikers. Om onderling af te stemmen wie er voorrang gaat geven, zoeken menselijke weggebruikers vaak oogcontact. Dat kan niet met een autonoom rijdende auto. De markeringslampen uit de SAE-aanbeveling geven daarom een signaal voor ‘ik geef voorrang’ en ‘ik wil gaan rijden’. Mercedes maakte onlangs bekend toestemming te hebben gekregen om auto’s met deze nieuwe markeringslampen op de weg te brengen in twee Amerikaanse staten.
De geadviseerde markeringslampen zijn bedoeld voor zelfrijdende auto’s van ‘level 3’, die vrijwel alles zelf kunnen, maar waarbij een menselijke bestuurder wel toezicht houdt. De markering is niet bedoeld voor zelfrijdende functionaliteit op level 2, waar de automatisering voornamelijk bestaat uit rijstrookassistentie en de door mij ervaren adaptieve cruisecontrol. Misschien moet je bij dat soort auto’s een bordje krijgen dat je op het dashboard kunt zetten met in (achteruitkijk)spiegelbeeld: ‘Ik ben geen verkeershufter, ik heb adaptieve cruisecontrol.’
Over de auteur
Jasper van Kuijk is ontwerpwetenschapper en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden